Περισσότερα μικροπλαστικά φαίνεται να συγκρατούν οι πνεύμονες ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, σύμφωνα με νέα ελληνική μελέτη που φέρνει στο προσκήνιο την παρουσία αυτών των μικροσκοπικών σωματιδίων στο ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα.
Η έρευνα της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας και του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εντόπισε μικροπλαστικά στο 66% των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, έναντι 46% των ατόμων χωρίς κακοήθεια.
Ωστόσο, όπως έδειξε η έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Πνευμονολογίας 2026 στη Βαρκελώνη, δεν ήταν όμως μόνο η συχνότητα που διέφερε. Οι ασθενείς με καρκίνο παρουσίαζαν και υψηλότερο συνολικό φορτίο μικροπλαστικών, ενώ η συσχέτιση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν την ηλικία, το φύλο και την έκθεση στο κάπνισμα.
Οι ερευνητές είναι, ωστόσο, σαφείς ως προς το τι μπορούμε να συμπεράνουμε: Tα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα. Θέτουν όμως σημαντικά ερωτήματα για την πιθανή σχέση τους με τη φλεγμονή και τις πνευμονικές παθήσεις, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο ένας πνεύμονας που νοσεί μπορεί να συγκρατεί τα εισπνεόμενα σωματίδια.
Τι έδειξε η μελέτη σε 100 ασθενείς
Στην προοπτική μελέτη συμμετείχαν 100 ενήλικες που υποβλήθηκαν σε διαγνωστική βρογχοσκόπηση στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας. Μετά την ολοκλήρωση της διαγνωστικής διαδικασίας, οι 50 διαγνώστηκαν με καρκίνο του πνεύμονα, ενώ οι υπόλοιποι 50 δεν εμφάνιζαν κακοήθεια.
Από όλους τους συμμετέχοντες ελήφθησαν δείγματα βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος, δηλαδή υλικού που συλλέγεται από τους αεραγωγούς με τη χρήση φυσιολογικού ορού. Από 50 ασθενείς ελήφθησαν επιπλέον μικρά δείγματα πνευμονικού ιστού.
Στο πλαίσιο της έρευνας αναλύθηκαν συνολικά 150 δείγματα από το αναπνευστικό σύστημα και συγεκριμένα 100 δείγματα βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος και 50 δείγματα πνευμονικού ιστού. Οι ερευνητές έλαβαν ειδικά μέτρα ώστε τα δείγματα να μην επιμολυνθούν με πλαστικά κατά την εργαστηριακή επεξεργασία. Στη συνέχεια, αναζήτησαν μικροπλαστικά στα δείγματα και χρησιμοποίησαν ειδική μέθοδο, τη φασματοσκοπία micro-Raman, για να επιβεβαιώσουν και να προσδιορίσουν το είδος ορισμένων από τα σωματίδια που εντόπισαν.
232 σωματίδια μικροπλαστικών
Οι ερευνητές εντόπισαν συνολικά 232 σωματίδια μικροπλαστικών. Μικροπλαστικά βρέθηκαν σε τουλάχιστον ένα δείγμα στο 70% των ασθενών και στο 60% του συνόλου των δειγμάτων.
Όταν εξετάστηκαν μαζί τα δείγματα εκπλύματος και πνευμονικού ιστού κάθε συμμετέχοντα, οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν μικροπλαστικά και υψηλότερο συνολικό φορτίο σε σύγκριση με όσους δεν είχαν διαγνωστεί με κακοήθεια.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι τα μικροπλαστικά δεν φαίνεται να κατανέμονται ομοιόμορφα μέσα στον πνεύμονα. Στους ασθενείς με καρκίνο, υψηλότερο φορτίο στο βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα συνδεόταν με χαμηλότερο φορτίο στο αντίστοιχο δείγμα ιστού και αντίστροφα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό δείχνει ότι διαφορετικά τμήματα του πνεύμονα ενδέχεται να συγκρατούν τα μικροπλαστικά με διαφορετικό τρόπο.
Πού βρίσκονται στην καθημερινότητά μας
Οι συχνότεροι τύποι πλαστικού που αναγνωρίστηκαν ήταν το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιo. Πρόκειται για υλικά που, σύμφωνα με τους ερευνητές, χρησιμοποιούνται ευρέως σε συσκευασίες, υφάσματα, οικιακά αντικείμενα και άλλα καθημερινά καταναλωτικά προϊόντα.
Η παρουσία μικροπλαστικών στα δείγματα των ασθενών αναδεικνύει την εισπνοή ως μία πιθανή οδό μέσω της οποίας τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια μπορούν να φτάσουν στους πνεύμονες.
Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι τα εισπνεόμενα μικροπλαστικά εντοπίζονται στον ανθρώπινο πνεύμονα συχνότερα απ’ όσο ίσως αντιλαμβανόμαστε», αναφέρει ο ερευνητής κ. Ηλίας Δημέας, από το University College Dublin και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ο οποίος παρουσίασε τη μελέτη. Όπως διευκρινίζει, η μελέτη δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί βρέθηκαν περισσότερα μικροπλαστικά στους ασθενείς με καρκίνο ούτε αποδεικνύει ότι προκαλούν τη νόσο.
Οι επιστήμονες εξετάζουν διαφορετικές πιθανές ερμηνείες. Μία είναι τα μικροπλαστικά να συμμετέχουν σε φλεγμονώδεις ή άλλες βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την εμφάνιση ασθενειών. Μια άλλη είναι οι πνεύμονες που έχουν ήδη προσβληθεί από νόσο να συγκρατούν διαφορετικά τα σωματίδια σε σύγκριση με τους υγιείς πνεύμονες. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποια από αυτές τις πιθανές εξηγήσεις ισχύει.
Η έρευνα συνεχίζεται
Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ξεκινήσει νέες εργαστηριακές μελέτες για να διερευνήσει καλύτερα τους τύπους πλαστικών που εντοπίζονται και τον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με τα κύτταρα του πνεύμονα.
Παράλληλα, αναλύονται δείγματα ασθενών με χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, προκειμένου να διερευνηθεί εάν τα μικροπλαστικά ενδέχεται να διαδραματίζουν ρόλο στην πνευμονική ίνωση και στην εξέλιξη αυτών των παθήσεων.
Επιστημονικά υπεύθυνη της ερευνητικής ομάδας της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας και του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας είναι η Καθηγήτρια Πνευμονολογίας κυρία Ζωή Δανιήλ, ενώ στην ομάδα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Καθηγητής κ. Κωνσταντίνος Ι. Γουργουλιάνης και ερευνητές από ελληνικά και ιρλανδικά πανεπιστήμια και νοσοκομεία.
Διαβάστε επίσης
Λιπώδες ήπαρ: Ο άγνωστος ρόλος των μικροπλαστικών – Ποια διατροφή πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο
Το αγαπημένο τρόφιμο που περιέχει 45 φορές περισσότερα μικροπλαστικά από ένα πλαστικό μπουκάλι
Το ταπεινό φυτό που «καθαρίζει» το νερό από μικροπλαστικά με φυσικό τρόπο
