«Έχω την καριέρα που ήθελα, αλλά αυτή τη στιγμή απλά δεν με νοιάζει». «Δεν ξέρω γιατί είμαι τόσο θυμωμένος». «Έχω φίλους, αλλά δεν μιλάμε πολύ». Φράσεις σαν κι αυτές επαναλαμβάνουν ένα μοτίβο στη ζωή αρκετών αντρών που ο Matthew Willner, LCSW, ψυχοθεραπευτής, υποδέχεται σχεδόν καθημερινά στο γραφείο του.
Συγκεκριμένα, όπως γράφει σε άρθρο του στον Guardian, άνδρες που έχουν μια καλή καριέρα, μια σταθερή σχέση, σπίτι και κοινωνικό κύκλο μπορεί να φτάσουν κάποια στιγμή στο σημείο να αναρωτηθούν γιατί όλα αυτά δεν τους προσφέρουν την ικανοποίηση που περίμεναν. Ο Willner υποστηρίζει ότι πίσω από τον θυμό, το συναισθηματικό μούδιασμα ή την απομόνωση μπορεί να κρύβεται κάτι βαθύτερο: ένα πένθος για τη ζωή που υποτίθεται ότι θα τους έκανε ευτυχισμένους.
Το πένθος για ένα μέλλον που δεν εκπλήρωσε την υπόσχεσή του
Όπως εξηγεί, πρόκειται για μια μορφή απώλειας που δύσκολα αναγνωρίζεται. Αν και δεν υπάρχει κάποιο δυσάρεστο γεγονός, υπάρχει η διάψευση μιας προσδοκίας: ότι η επαγγελματική επιτυχία, η οικονομική ασφάλεια, ο γάμος και η σταθερότητα θα οδηγούσαν σχεδόν αυτόματα σε μια ζωή με νόημα. «Διαπιστώνω ότι οι άνδρες που ζουν με αυτό είναι πιο πιθανό να βιώσουν συγκρούσεις στις σχέσεις τους και είναι λιγότερο πιθανό να διατηρήσουν στενές φιλίες ή να επιδιώξουν σχέσεις εκτός εργασίας» συμπληρώνει.
Όταν αυτή η προσδοκία δεν επιβεβαιώνεται, η απογοήτευση μπορεί, σύμφωνα με τον Willner, να μετατραπεί σε πικρία. Ο άνθρωπος αισθάνεται παγιδευμένος μέσα στις ίδιες φιλοδοξίες και υποχρεώσεις που πίστευε ότι θα του έδιναν ευτυχία. Ο ψυχολόγος Kenneth Doka έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «μη αναγνωρισμένο πένθος» (disenfranchised grief) για απώλειες που δεν αναγνωρίζονται κοινωνικά και δεν συνοδεύονται από κάποιο τελετουργικό ή σαφή διαδικασία επεξεργασίας. «Πολλά αγόρια εξακολουθούν να μεγαλώνουν μαθαίνοντας ότι η ευαλωτότητα αποτελεί αδυναμία και η στωικότητα δύναμη» τονίζει.
Όταν η θλίψη εμφανίζεται ως θυμός
Στην πράξη, αυτό το πένθος δεν εκφράζεται πάντα ως λύπη. Ο Willner παρατηρεί ότι συχνά εμφανίζεται ως θυμός, ευερεθιστότητα ή συναισθηματικό μούδιασμα. Αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να λειτουργούν σαν μηχανισμός προστασίας απέναντι σε πιο δύσκολα συναισθήματα. Κάποιοι άνδρες μπορεί να βυθιστούν περισσότερο στη δουλειά, στα videogames, στο ατελείωτο scrolling ή σε άλλες συμπεριφορές που τους βοηθούν προσωρινά να αποφύγουν όσα αισθάνονται.
«Η ταυτότητα πολλών ανδρών εξακολουθεί να είναι συνδεδεμένη με την ικανότητά τους να επιτυγχάνουν και να παράγουν. Αν δεν μπορούν για τον έναν ή τον άλλο λόγο, αυτό τους αφήνει να νιώθουν άχρηστοι και αβοήθητοι» σημειώνει.
Η απομόνωση, όμως, μπορεί να ενισχύσει το πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρίας Gallup από τον Μάιο του 2025, το 25% των ανδρών 15-34 ετών στις ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε αισθανθεί μοναξιά την προηγούμενη ημέρα, έναντι 18% των γυναικών. Παράλληλα, στοιχεία του Pew Research Center δείχνουν ότι οι άνδρες είναι λιγότερο πιθανό να αναζητήσουν υποστήριξη από το κοινωνικό τους δίκτυο.
Όταν η επιτυχία γίνεται μέτρο προσωπικής αξίας
Ο Willner συνδέει συχνά αυτό το μοτίβο και με εμπειρίες της παιδικής ηλικίας. Άνθρωποι που μεγάλωσαν αισθανόμενοι ότι έπρεπε να κερδίσουν την αποδοχή μέσα από την επίδοση ή την εκπλήρωση των προσδοκιών των άλλων μπορεί ως ενήλικες να επενδύσουν υπερβολικά στην καριέρα και στην επιτυχία.
Έτσι, η επαγγελματική πορεία παύει να είναι απλώς δουλειά και γίνεται τρόπος επιβεβαίωσης της προσωπικής αξίας. Όταν ακόμη και η επιτυχία αφήνει ένα αίσθημα κενού, η διάψευση μπορεί να είναι έντονη. «Όταν χάνουν κάτι κομβικό για τη ζωή τους, όπως τη δουλειά ή μια σύντροφο, δεν βιώνουν την αλλαγή ως απώλεια ή κάτι θλιβερό που τους λείπει. Το βλέπουν ως υπονόμευση του ποιοι είναι» εξηγεί.
Τι μπορεί να βοηθήσει
Σύμφωνα με τον ειδικό, η λύση δεν βρίσκεται απλώς στο να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους. Το πρώτο βήμα είναι να διερευνηθεί τι κρύβεται πίσω από τον θυμό ή το μούδιασμα και ποιο συναίσθημα προσπαθούν να προστατεύσουν.
Τις περισσότερες φορές, πίσω από αυτά βρίσκονται φόβοι ότι κάποιος είναι αδύναμος, ανάξιος, αποτυχημένος ή μη αγαπητός. Η αναγνώριση αυτών των συναισθημάτων μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να αποσυνδέσει την αυτοεκτίμησή του από την επαγγελματική επιτυχία και να επενδύσει περισσότερο σε σχέσεις, φιλίες, κοινότητες και δραστηριότητες έξω από τη δουλειά.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι να εγκαταλείψει κάποιος τη φιλοδοξία. Είναι να πάψει να τη χρησιμοποιεί ως τη μοναδική απόδειξη ότι η ζωή του έχει αξία.
Διαβάστε επίσης
Ούτε στα 20 ούτε στα 50 – Αυτή είναι η ηλικία στην οποία είμαστε πραγματικά ευτυχισμένοι
Περνάτε πολλή ώρα μιλώντας με chatbot; Μάλλον έχετε κατάθλιψη – Ποια είναι η κρίσιμη ηλικία
