Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνή αρρυθμία στο γενικό πληθυσμό και έχει παρατηρηθεί πως 1 στους 4 ανθρώπους άνω των 55 ετών έχει αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου. Στη χώρα μας υπολογίζεται πως πάνω από 300.000 άνθρωποι πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.
Η κολπική μαρμαρυγή προέρχεται από τους κόλπους της καρδιάς και χαρακτηρίζεται από ακανόνιστους και άρρυθμους καρδιακούς σφυγμούς. Το κύριο σύμπτωμα της κολπικής μαρμαρυγής είναι το φτερούγισμα στο στήθος και το αίσθημα παλμών, ενώ πολλοί αναφέρουν δύσπνοια ή και αίσθημα κόπωσης κυρίως κατά τη βάδιση. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που δηλώνουν ασυμπτωματικοί χωρίς να διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σχέση με τους συμπτωματικούς.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής γίνεται με ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα όταν ο ασθενής αναφέρει αρρυθμία ή ψηλαφά ‘’κενά’’ στον καρδιακό σφυγμό. Επιπρόσθετα, στη διάγνωση συμβάλλουν το holter ρυθμού, τα ‘’έξυπνα ρολόγια’’ (smartwatches) ή και σε κάποιες περιπτώσεις εμφυτεύσιμες συσκευές καταγραφής (ILRs).
Οι σοβαρές επιπτώσεις της κολπικής μαρμαρυγής στην υγεία
Οι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή έχουν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου και αυξημένη πιθανότητα για εγκεφαλικά επεισόδια και εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας. Επίσης, εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά νοσηλειών και χειρότερη ποιότητα ζωής συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό. Περίπου το 30% των εγκεφαλικών επεισοδίων έχουν ως αιτία την κολπική μαρμαρυγή και πολλά από αυτά προκαλούν σοβαρά νευρολογικά προβλήματα στους ασθενείς, όπως ημιπληγία κλπ.
Πρόληψη επιπλοκών και αποκατάσταση του φυσιολογικού ρυθμού
H θεραπευτική αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής έχει δύο κύριους στόχους. Πρώτον, την πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων ειδικά σε ασθενείς άνω των 65 ετών, με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα αγγειακά νοσήματα οι οποίοι είναι αυξημένου κινδύνου και πρέπει να λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα. Δεύτερον, την ελάττωση των συμπτωμάτων και την μείωση των υποτροπών της κολπικής μαρμαρυγής και τη διατήρηση του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού. Αυτό γίνεται είτε με τη χορήγηση αντιαρρυθμικών φαρμάκων είτε, πολύ πιο αποτελεσματικά, επεμβατικά με τη μέθοδο της κατάλυσης, «ablation».
Πώς η κατάλυση αντιμετωπίζει την κολπική μαρμαρυγή
Η κατάλυση (ablation) κολπικής μαρμαρυγής είναι μια ελάχιστα επεμβατική θεραπεία που στοχεύει στην ηλεκτρική απομόνωση των εστιών που προκαλούν την κολπική μαρμαρυγή και εντοπίζονται κυρίως γύρω από τις πνευμονικές φλέβες στον αριστερό κόλπο. Για τον σκοπό αυτό είχαν αρχικά χρησιμοποιηθεί μορφές ενέργειας όπως το υψίσυχνο ρεύμα και η κρυοπηξία αλλά η πιο σύγχρονη μορφή ενέργειας είναι το PFA (Pulsed Field Ablation) που δεν προκαλεί θερμική βλάβη στην καρδιά στοχεύοντας εκλεκτικά μόνο στα μυοκαρδιακά κύτταρα.
Έτσι, η επέμβαση είναι πιο ασφαλής, είναι συντομότερη σε διάρκεια και πιο αποτελεσματική. Η όλη διαδικασία της επέμβασης γίνεται με τον ασθενή σε βαθιά ύπνωση με χορήγηση μέθης μέσω παρακέντησης της μηριαίας φλέβας. Ο ασθενής συνήθως κινητοποιείται μετά από κάποιες ώρες από την επέμβαση και την επόμενη ημέρα λαμβάνει εξιτήριο με πλήρη επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες.
Η επέμβαση κατάλυσης είναι πρώτης γραμμής θεραπεία για ασθενείς με υποτροπιάζοντα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής και έντονη συμπτωματολογία. Όσο πιο νωρίς από την εμφάνιση της κολπικής μαρμαρυγής εφαρμόζεται η κατάλυση τόσο καλύτερα είναι και τα αποτελέσματα καθώς παρεμβαίνουμε στην πορεία της νόσου και ελαττώνουμε το ‘’φορτίο’’ της. Επιπρόσθετα, συγκεκριμένοι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και κολπική μαρμαρυγή έχουν σημαντικό όφελος όταν υποβάλλονται σε κατάλυση. Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και την εφαρμογή ασφαλέστερων μεθόδων κατάλυσης, όπως είναι το PFA, είναι σαφές πως επιλεγμένοι ηλικιωμένοι ασθενείς έχουν σημαντικό όφελος όταν υποβάλλονται στην επέμβαση.
Η πρόληψη και η εξειδικευμένη φροντίδα κάνουν τη διαφορά
Η αλλαγή του τρόπου ζωής, η σωματική άσκηση εντός λογικών πλαισίων, η αποφυγή υπέρμετρης κατανάλωσης αλκοόλ και η ελάττωση του σωματικού βάρους αποτελούν παρεμβάσεις που συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση των επεισοδίων κολπικής μαρμαρυγής. Επίσης, σημαντικό είναι να υπάρχει καλή ρύθμιση της υπέρτασης ή του διαβήτη καθώς και η αντιμετώπιση άλλων προβλημάτων όπως η υπνική άπνοια.
Είναι σαφές πως η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί μια σύγχρονη «επιδημία» και για την σωστή διαχείρισή της απαιτείται συνδυασμός συμμόρφωσης των ασθενών και εφαρμογή σωστών θεραπευτικών μεθόδων, όπως αναφέρεται πιο πάνω, σε νοσοκομεία που διαθέτουν εξειδικευμένες ομάδες ιατρών.
Διαβάστε επίσης
Κολπική μαρμαρυγή: Το έξυπνο αξεσουάρ που την ανιχνεύει
Κολπική Mαρμαρυγή: Η ύποπτη συνήθεια που πυροδοτεί την πιο συχνή αρρυθμία
Κολπική μαρμαρυγή: Το αθώο ποτό που κάνει την καρδιά να «φτερουγίζει»