Τον σημαντικό αντίκτυπο της φαρμακευτικής καινοτομίας στο σύστημα υγείας και την κοινωνία αποτυπώνει μία νέα μελέτη που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA), επιβεβαιώνοντας τις αγωνιώδεις εκκλήσεις επιστημόνων, επαγγελματιών υγείας και φαρμακευτικών εταιριών για την περαιτέρω στήριξη της καινοτομίας και την έμπρακτη αναγνώριση της αξίας αλλά και του πολλαπλασιαστικού οφέλους της από τις δημόσιες πολιτικές υγείας.
Η μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο WifOR σε συνεργασία με τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Columbia, Frank R. Lichtenberg, εξετάζει τον αντίκτυπο της φαρμακευτικής καινοτομίας στη θνησιμότητα και στη χρήση των νοσοκομειακών υπηρεσιών και ποσοτικοποιεί τις οικονομικές αποδόσεις σε τρεις βασικούς θεραπευτικούς τομείς (ογκολογία, πνευμονολογία, μεταβολικά νοσήματα) σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, για την περίοδο 2014–2022.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν χθες σε ειδική εκδήλωση του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), δείχνουν ότι, την περίοδο 2014–2024, η επένδυση της Ευρώπης ύψους 11,67 δισ. ευρώ σε νέα φάρμακα απέφερε περισσότερα από πέντε φορές το αρχικό ποσό σε κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και σε εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών. Συνολικά, η απόδοση ανήλθε σε 66 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από 9 δισ. ευρώ προήλθαν από άμεση εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών.
Για κάθε 1 ευρώ που επενδύθηκε σε νέο φάρμακο στην Ευρώπη, η απόδοση είναι πολλαπλάσια. Τα ογκολογικά φάρμακα αποδίδουν 6,80 ευρώ, τα φάρμακα για τον διαβήτη και τον μεταβολισμό αποδίδουν 4,70 ευρώ και τα φάρμακα για το αναπνευστικό αποδίδουν 3,80 ευρώ.
Σημαντικά οφέλη και για την Ελλάδα
Η μελέτη περιλαμβάνει και ειδική ανάλυση για την Ελλάδα, καταδεικνύοντας ότι η χρήση καινοτόμων φαρμάκων συνέβαλε ουσιαστικά τόσο στη βελτίωση των δεικτών υγείας όσο και στη μείωση του κόστους περίθαλψης.
Ειδικότερα, κατά την περίοδο 2014-2022:
- αποφεύχθηκαν 25,6 χιλιάδες έτη δυνητικής ζωής που διαφορετικά θα είχαν χαθεί, όφελος που αντιστοιχεί στη διατήρηση του πλήρους προσδόκιμου ζωής (81,3 έτη) για 313 ανθρώπους,
- καταγράφηκαν 252,4 χιλιάδες λιγότερες ημέρες νοσηλείας, αριθμός που ισοδυναμεί με την απελευθέρωση 691 νοσοκομειακών κλινών για έναν ολόκληρο χρόνο, δηλαδή περισσότερο από το 70% της δυναμικότητας του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός».
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η επένδυση περίπου 93 εκατ. ευρώ για την εισαγωγή νέων φαρμάκων στην Ελλάδα (σε τιμές καταλόγου, χωρίς να αφαιρούνται οι επιστροφές μέσω clawback και rebates) δημιούργησε συνολική κοινωνική αξία που ξεπερνά τα 550 εκατ. ευρώ.
Αναλυτικότερα:
- περίπου 430 εκατ. ευρώ προήλθαν από την αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 0,2% του ελληνικού ΑΕΠ,
- περίπου 127 εκατ. ευρώ εξοικονομήθηκαν χάρη στη μείωση των νοσηλειών, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,5% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης της χώρας.
Η ανάλυση του ΣΦΕΕ επισημαίνει επίσης ότι τα οφέλη των καινοτόμων φαρμάκων δεν περιορίζονται στη μείωση της θνησιμότητας και των νοσηλειών, αλλά περιλαμβάνουν και τη μείωση της ανάγκης για άτυπη φροντίδα από τις οικογένειες, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με χρόνιες παθήσεις.
Για την έκρηξη καινοτομίας στο πεδίο του σακχαρώδη διαβήτη και της παχυσαρκίας μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, υπογραμμίζοντας ότι «η ανάπτυξη νέων θεραπειών που είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές, καλύτερα ανεκτές από τους ασθενείς και συνοδεύονται από λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας» υπό την προϋπόθεση όμως ότι τις θεραπείες χορηγούν επαρκώς ενημερωμένοι και κατάλληλα εκπαιδευμένοι επαγγελματίες υγείας.
Ο κ. Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας επισήμανε ότι για πολλά χρόνια η καινοτομία έχει προσφέρει σημαντικά οφέλη τόσο στα χρόνια αναπνευστικά όσο και στα σπάνια νοσήματα, με άμεσες αλλά και έμμεσες θετικές επιδράσεις, όπως η αντιμετώπιση των συνοσηροτήτων. Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε πρόσφατη μελέτη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας σε ασθενείς με σοβαρό άσθμα, η οποία κατέδειξε μείωση των παροξυσμών κατά 80% και των νοσηλειών κατά 90%, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική συμβολή των καινοτόμων θεραπειών στη βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Αλλά και στο τεράστιο αποτύπωμα της καινοτομίας στους ασθενείς με κυστική ίνωση, λέγοντας ενδεικτικά ότι έχει διπλασιαστεί το προσδόκιμο ζωής τους, από τα 32 έτη στα 60.
Ο κ. Εμμανουήλ Σαλούστρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) υπογράμμισε ότι η πρόοδος στην ογκολογία τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακή, καθώς σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990 οι θάνατοι από καρκίνο έχουν μειωθεί κατά περίπου 30%, γεγονός που μεταφράζεται στην αποτροπή ενός στους τρεις θανάτους, χάρη στην πρόληψη και την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα, όπου στις αρχές της δεκαετίας του 2000 μόλις ένας στους 20 ασθενείς επιβίωνε για πέντε χρόνια, ενώ σήμερα, με την ανοσοθεραπεία και τα υπόλοιπα καινοτόμα φάρμακα, το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί σε έως έναν στους τρεις ασθενείς.
Οι καθυστερήσεις στην πρόσβαση κοστίζουν
Παρά τα σημαντικά αυτά οφέλη, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υπολείπεται σε επενδύσεις στη φαρμακευτική καινοτομία σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες. Οι Ευρωπαίοι ασθενείς περιμένουν, κατά μέσο όρο, περισσότερες από 500 ημέρες για να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες θεραπείες, ενώ σχεδόν τα μισά καινοτόμα φάρμακα δεν είναι διαθέσιμα σε όλες τις χώρες της Ευρώπης.
Παράλληλα, η Ευρώπη δαπανά περίπου το 1% του ΑΕΠ για φαρμακευτική περίθαλψη, έναντι 2% στις Ηνωμένες Πολιτείες και 1,8% στην Κίνα, γεγονός που, σύμφωνα με την EFPIA και τη ΣΦΕΕ, επηρεάζει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής έρευνας και ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, o ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να ενισχύσει τις επενδύσεις στα καινοτόμα φάρμακα, να περιορίσει αντικίνητρα όπως το clawback και να διασφαλίσει την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες από την πρώτη ημέρα της έγκρισής τους.
Οι προτάσεις του ΣΦΕΕ
Ειδικότερα, και σύμφωνα με τους εκπροσώπους του Συνδέσμου, πρέπει να δρομολογηθούν τα εξής:
- Αναγνώριση της φαρμακευτικής καινοτομίας ως επένδυσης και όχι ως κόστους: Οι αποδόσεις των επενδύσεων στα φάρμακα είναι υψηλές και πιθανότατα υποεκτιμημένες. Το πλαίσιο χάραξης πολιτικής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική αξία της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της παραγωγικότητας και της μείωσης της επιβάρυνσης της υγειονομικής περίθαλψης.
- Διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα σε ολόκληρη την Ευρώπη και στην Ελλάδα: Οι καθυστερήσεις στην πρόσβαση μεταφράζονται άμεσα σε απώλειες υγείας που μπορούν να αποφευχθούν και σε διαφυγόντα οικονομικά οφέλη. Ο εξορθολογισμός των οδών έγκρισης, αποζημίωσης και υιοθέτησης πρέπει να αποτελεί κοινή προτεραιότητα μεταξύ των κρατών μελών.
- Ενίσχυση του οικοσυστήματος βιοεπιστημών μέσω συντονισμένης δράσης πολιτικής: Το γεωπολιτικό και κανονιστικό περιβάλλον κινδυνεύει να καταστήσει την Ευρώπη λιγότερο ανταγωνιστική ως προορισμό για φαρμακευτικές επενδύσεις. Τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίζουν την καινοτομία, την πρόσβαση και την ανταγωνιστικότητα ως αλληλένδετες και όχι απομονωμένες πολιτικές ατζέντες.
«Η μελέτη του WiFOR επιβεβαιώνει ότι οι επενδύσεις στην υγεία δεν αποτελούν κόστος, αλλά μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα περιβάλλον που θα ενισχύει την καινοτομία και θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου. Από την πλευρά του, ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, σημείωσε ότι «η υποχρηματοδότηση της υγείας και του φαρμάκου αποτελεί πολιτική επιλογή με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη για μια βιώσιμη πολιτική που θα στηρίζει την υγεία και την οικονομία. Η Ελλάδα πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της πάνω σε αυτό το θέμα».
Διαβάστε επίσης
Έκρηξη 53% στα νοσοκομειακά φάρμακα – Οι μήνες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση
Μόνο 1 στους 4 ασθενείς έχει πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα στην Ελλάδα
