Η ραγδαία εξέλιξη των νέων τεχνολογιών δεν έχει αλλάξει μόνο τον τρόπο με τον οποίο γνωρίζουμε έναν πιθανό σύντροφο. Έχει μεταμορφώσει και την πρόσβαση στο πορνογραφικό περιεχόμενο, επηρεάζοντας τις σεξουαλικές συνήθειες εκατομμυρίων ενηλίκων, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο για άνδρες και γυναίκες.
Αυτό συμπεραίνει νεότερη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Sexual Medicine. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες που καταναλώνουν πορνογραφικό υλικό αναφέρουν συχνότερα χαμηλότερη σεξουαλική λειτουργία, μειωμένη ικανοποίηση από τη σεξουαλική τους ζωή και περισσότερες δυσκολίες στις ερωτικές τους σχέσεις σε σύγκριση με τις γυναίκες που καταναλώνουν αντίστοιχο υλικό.
Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η πορνογραφία προκαλεί άμεσα σεξουαλική δυσλειτουργία. Αναδεικνύουν, όμως, μια σαφή διαφοροποίηση ανάμεσα στα δύο φύλα και υπογραμμίζουν ότι η σχέση ανάμεσα στη χρήση πορνογραφίας και τη σεξουαλική υγεία είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο συχνά παρουσιάζεται.
Προηγούμενες μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις της πορνογραφίας στην υγεία έχουν καταλήξει σε ιδιαίτερα αντικρουόμενα αποτελέσματα. Ορισμένες μικρότερες έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες συχνά αναφέρουν θετική συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης πορνογραφικού υλικού και της σεξουαλικής τους λειτουργίας. Αντίθετα, στους άνδρες παρατηρούνται συχνά πολύ διαφορετικά και συχνά αντιφατικά αποτελέσματα.
Τι έδειξε η μεγάλη ανάλυση
Για να ξεκαθαρίσουν το τοπίο, οι ερευνήτριες Shahla Shafaati Laleh και Aysu Yıldız Karaahmet ανέλυσαν δεδομένα από 21 παρατηρησιακές μελέτες, οι οποίες είχαν δημοσιευθεί έως τον Ιανουάριο του 2025. Συνολικά, στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 138.192 ενήλικες από χώρες της Βόρειας Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας. Οι μελέτες αξιολογούσαν, μέσω επιστημονικά επικυρωμένων ερωτηματολογίων, παραμέτρους όπως: η σεξουαλική επιθυμία, η διέγερση, η ικανότητα επίτευξης οργασμού, η σεξουαλική ικανοποίηση και η παρουσία πιθανών σεξουαλικών δυσλειτουργιών.
Το πιο σταθερό μοτίβο που παρατήρησαν ήταν ότι οι άνδρες ανέφεραν σημαντικά συχνότερη χρήση πορνογραφικού υλικού και αυτοϊκανοποίησης σε σχέση με τις γυναίκες. Την ίδια στιγμή, όμως, κατέγραφαν χαμηλότερες επιδόσεις στους δείκτες σεξουαλικής λειτουργίας και μικρότερη ικανοποίηση από τη σεξουαλική τους ζωή.
Διαφορετική η εικόνα στις γυναίκες
Στον αντίποδα, οι γυναίκες που συμμετείχαν στις επιμέρους μελέτες κατανάλωναν γενικά λιγότερο πορνογραφικό υλικό. Όσες, ωστόσο, δήλωναν ότι το χρησιμοποιούν, ανέφεραν συχνά καλύτερη σεξουαλική λειτουργία και λιγότερες δυσκολίες σε σύγκριση με τους άνδρες.
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι μία πιθανή εξήγηση σχετίζεται με τα λεγόμενα «σεξουαλικά σενάρια», δηλαδή τα νοητικά πρότυπα που διαμορφώνουν τις προσδοκίες και τις συμπεριφορές ενός ανθρώπου κατά τη σεξουαλική επαφή. Για ορισμένες γυναίκες, το πορνογραφικό περιεχόμενο μπορεί να λειτουργεί ως μέσο διερεύνησης της επιθυμίας, εμπλουτισμού της φαντασίας ή καλύτερης επικοινωνίας με τον σύντροφο. Στους άνδρες, αντίθετα, η πολύ συχνή έκθεση μπορεί να ενισχύει την προσκόλληση σε συγκεκριμένες και συχνά μη ρεαλιστικές εικόνες ή σενάρια.
Πιο συγκεκριμένα, η επαναλαμβανόμενη χρήση πορνογραφικού υλικού ενδέχεται σε ορισμένους άνδρες να μεταβάλλει το επίπεδο διέγερσης που απαιτείται για τη σεξουαλική ανταπόκριση. Από τη στιγμή που η πραγματική επαφή δεν ανταποκρίνεται στην ένταση, την ποικιλία ή τα χαρακτηριστικά του περιεχομένου που προβάλλεται στην οθόνη, μπορεί να εμφανιστούν απογοήτευση, μειωμένη επιθυμία ή δυσκολία στη διέγερση.
Αυτό το χάσμα ανάμεσα στις ψηφιακές προσδοκίες και τη σεξουαλική πραγματικότητα είναι πιθανό να επηρεάζει όχι μόνο τη λειτουργία, αλλά και τη συναισθηματική εγγύτητα μέσα στη σχέση.
Μεγάλη σημασία, ωστόσο έχει και το ίδιο το περιεχόμενο. Σύμφωνα με την ανάλυση, δεν έχουν όλα τα είδη πορνογραφικού υλικού την ίδια επίδραση. Περιεχόμενο με στοιχεία πάθους, τρυφερότητας και ρομαντισμού συσχετίστηκε σε ορισμένες μελέτες με υψηλότερη σεξουαλική ικανοποίηση. Αντίθετα, σκηνές που βασίζονται στην κυριαρχία, τον έλεγχο ή τη σκληρή συμπεριφορά συνδέθηκαν με χαμηλότερη ικανοποίηση και χειρότερη σεξουαλική λειτουργία, ιδιαίτερα στους άνδρες.
Η ψυχολογική επιβάρυνση
Υπάρχει, ωστόσο, κι ένα μικρό παράδοξο. Παρότι οι άνδρες εμφάνισαν χειρότερους δείκτες σεξουαλικής λειτουργίας, οι γυναίκες ανέφεραν ελαφρώς υψηλότερη ψυχολογική δυσφορία γύρω από τη χρήση πορνογραφίας.
Οι επιστήμονες αποδίδουν μέρος αυτής της επιβάρυνσης στο κοινωνικό στίγμα, στην ενοχή ή στη λεγόμενη «ηθική ασυμφωνία». Ο όρος περιγράφει τη σύγκρουση που νιώθει ένα άτομο όταν η συμπεριφορά του δεν συμβαδίζει με τις προσωπικές, κοινωνικές ή θρησκευτικές του αξίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το άγχος μπορεί να σχετίζεται περισσότερο με την εσωτερική σύγκρουση παρά με την ίδια την κατανάλωση του πορνογραφικού υλικού.
Προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Οι περισσότερες μελέτες ήταν διατομεακές, δηλαδή κατέγραφαν τη συμπεριφορά και τη σεξουαλική υγεία σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ήδη σεξουαλικές δυσκολίες να στρέφονται συχνότερα στην πορνογραφία.
Επιπλέον, τα δεδομένα βασίζονταν κυρίως σε αυτοαναφορές, οι οποίες μπορεί να επηρεάζονται από αμηχανία, κοινωνικές προκαταλήψεις ή ανακριβή ανάκληση. Σημαντικές διαφορές υπήρχαν και στον τρόπο με τον οποίο κάθε μελέτη όριζε τη χρήση πορνογραφικού υλικού. Άλλες μετρούσαν τη διάρκεια καθημερινής παρακολούθησης και άλλες απλώς το αν κάποιος είχε εκτεθεί σε τέτοιο περιεχόμενο μέσα στον τελευταίο χρόνο.
Εξατομικευμένη προσέγγιση αντί για γενικεύσεις
Συνολικά, το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η επίδραση της πορνογραφίας διαφέρει. Η συχνότητα χρήσης, το είδος του περιεχομένου, οι προσωπικές αξίες, η ποιότητα της σχέσης και ο τρόπος με τον οποίο το υλικό ενσωματώνεται στη σεξουαλική ζωή φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Οι συγγραφείς προτείνουν στους επαγγελματίες υγείας να αποφεύγουν τις γενικεύσεις και να εξετάζουν κάθε περίπτωση ξεχωριστά, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δυσκολίες στη διέγερση, στην επιθυμία ή στη σεξουαλική ικανοποίηση.
Διαβάστε επίσης
Η συνήθεια που μπορεί να τινάξει στον αέρα τη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού
