Η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για νόσημα που μπορεί να προληφθεί με τον εμβολιασμό.
Σύμφωνα με τη νεότερη μηνιαία έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), από την 1η Ιουνίου 2025 έως τις 31 Μαΐου 2026 καταγράφηκαν 2.928 κρούσματα ιλαράς σε 30 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης/Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ).
Τον Μάιο 2026, 14 χώρες ανέφεραν συνολικά 262 περιστατικά, ενώ άλλες 14 δεν κατέγραψαν κρούσματα. Οι περισσότερες αναφορές προήλθαν από τη Βουλγαρία (122), την Ιταλία (74), τη Γαλλία (24), το Βέλγιο (17) και την Πολωνία (8).
Στο δωδεκάμηνο, τα περισσότερα περιστατικά αναφέρθηκαν από τη Ρουμανία, την Ιταλία, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία και την Ισπανία.
Ιλαρά: Τα παιδιά παραμένουν πιο εκτεθειμένα
Από τα 2.928 κρούσματα με γνωστή ηλικία, τα 913 αφορούσαν παιδιά κάτω των 5 ετών. Τα υψηλότερα ποσοστά αναφοράς καταγράφηκαν στα βρέφη κάτω του ενός έτους και στα παιδιά ηλικίας 1-4 ετών.
Η ηλικιακή κατανομή έχει σημασία, καθώς τα βρέφη κάτω των 12 μηνών συνήθως δεν έχουν λάβει ακόμη την πρώτη δόση εμβολίου – η προστασία τους εξαρτάται κυρίως από την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού γύρω τους.
Στο ίδιο διάστημα αναφέρθηκε ένας θάνατος από ιλαρά στη Γαλλία.
Οι περισσότεροι ασθενείς ήταν ανεμβολίαστοι
Τα στοιχεία του ECDC δείχνουν τη σύνδεση της νόσου με τα κενά ανοσίας. Από τα 2.558 κρούσματα για τα οποία ήταν γνωστά η ηλικία και η εμβολιαστική κατάσταση, το 75,9% αφορούσε ανεμβολίαστα άτομα.
Το 13,7% είχε λάβει μία δόση εμβολίου, ενώ το 8,7% δύο ή περισσότερες.
Για την εξάλειψη της ιλαράς, ο στόχος είναι η σταθερή εμβολιαστική κάλυψη άνω του 95% με δύο δόσεις, σε όλες τις περιοχές και σε όλες τις ομάδες του πληθυσμού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις WHO-UNICEF για το 2024, μόνο τέσσερις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ είχαν πετύχει αυτό το επίπεδο και για τις δύο δόσεις: η Κύπρος, η Ουγγαρία, η Ισλανδία και η Πορτογαλία.
Photo: ECDC | Ποσοστό δηλώσεων ιλαράς (ανά εκατομμύριο πληθυσμού) ανά χώρα της ΕΕ/ΕΟΧ, 1 Ιουνίου 2025 έως 31 Μαΐου 2026
Ερυθρά: Χαμηλή κυκλοφορία, σταθερή ανάγκη πρόληψης
Η ερυθρά προκαλεί συνήθως ήπια νόσο, με εξάνθημα και πυρετό. Η σημασία του εμβολιασμού, όμως, συνδέεται κυρίως με την εγκυμοσύνη. Η λοίμωξη κατά την κύηση μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο συγγενούς ερυθράς, με σοβαρές βλάβες στο έμβρυο.
Τον Μάιο 2026 αναφέρθηκαν 11 κρούσματα από τρεις χώρες: τη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία. Στο δωδεκάμηνο Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, 29 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ ανέφεραν συνολικά 83 περιστατικά, ενώ δεν καταγράφηκαν θάνατοι.
Τα περισσότερα περιστατικά ερυθράς δηλώθηκαν από την Πολωνία.
Photo: ECDC | Ποσοστό δηλώσεων ερυθράς (ανά εκατομμύριο πληθυσμού) ανά χώρα της ΕΕ/ΕΟΧ, 1 Ιουνίου 2025 έως 31 Μαΐου 2026
Η εικόνα στην Ελλάδα
Η χώρα μας κατέγραψε ένα κρούσμα ιλαράς στο δωδεκάμηνο Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, με ποσοστό αναφοράς 0,1 ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Τον Μάιο του 2026 δεν αναφέρθηκε νέο περιστατικό. Για την ερυθρά, αναφέρθηκε άλλο ένα κρούσμα στο ίδιο δωδεκάμηνο, χωρίς νέο περιστατικό τον Μάιο.
Παρά τη χαμηλή κυκλοφορία των δύο νοσημάτων, τα στοιχεία για την εμβολιαστική κάλυψη δείχνουν προς μια «ανοιχτή πληγή». Το 2024, η Ελλάδα εμφανίζεται με 91% κάλυψη για την πρώτη δόση εμβολίου και 71% για τη δεύτερη.
Η διαφορά από τον στόχο του 95%, ιδίως στη δεύτερη δόση, σημαίνει ότι παραμένουν ομάδες με ανεπαρκή προστασία. Σε περίπτωση εισαγωγής του ιού, τα κενά αυτά μπορούν να διευκολύνουν τη μετάδοση.
Τι συστήνει το ECDC
Το ECDC καλεί τις αρχές δημόσιας υγείας να εντοπίσουν και να καλύψουν τα κενά ανοσίας, με έμφαση στα παιδιά που δεν έχουν λάβει εγκαίρως την πρώτη ή τη δεύτερη δόση αλλά και σε εφήβους και ενήλικες που έχασαν ευκαιρίες εμβολιασμού στο παρελθόν.
Στις συστάσεις περιλαμβάνονται η ενίσχυση της επιτήρησης, η γρήγορη διάγνωση, η έγκαιρη αντιμετώπιση εξάρσεων και η ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον έλεγχο του εμβολιαστικού ιστορικού πριν από ταξίδια, καθώς και στην ανάγκη οι ίδιοι οι επαγγελματίες υγείας να είναι πλήρως εμβολιασμένοι.
Η έκθεση τονίζει πως η χαμηλή κυκλοφορία ενός νοσήματος δεν ισοδυναμεί με εξάλειψη, όταν η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει κάτω από τα επίπεδα που απαιτούνται για τη συλλογική προστασία.
Διαβάστε επίσης
Ιλαρά και ερυθρά «επιστρέφουν» στην Ευρώπη – Η κατάσταση στην Ελλάδα
Όραση: Με ποιον τρόπο ο εμβολιασμός προστατεύει (και) τα μάτια μας – Τα σημαντικά εμβόλια
Η παραπληροφόρηση που αύξησε τα ποσοστά δηλητηριάσεων από βιταμίνη Α – Τι συνέβη
