Τα ηλιακά εγκαύματα που παθαίνουμε ως παιδιά δεν είναι μια παροδική ενόχληση λίγων ημερών. Όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, η ζημιά στο δέρμα είναι μη αναστρέψιμη και ικανή να εκδηλωθεί ακόμη και μετά από δεκαετίες, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος και πρόωρης γήρανσης.
Παρά τη συνεχή ενημέρωση, μια πρόσφατη μελέτη του Βρετανικού Ιδρύματος Δερματολογίας αποδεικνύει ότι το 59% των παιδιών έχει καεί από τον ήλιο τουλάχιστον μία φορά. Παράλληλα, οι ίδιοι οι γονείς παραδέχονται ότι μόλις το 42% των παιδιών έχει μαζί του αντηλιακό το καλοκαίρι και γνωρίζει πώς να το χρησιμοποιεί, το 75% αγνοεί την αξία της σκιάς, ενώ μόλις το 13% φοράει ειδικά ρούχα με δείκτη προστασίας από τον ήλιο.
Το κρυφό «αποτύπωμα» στο DNA
Η καθηγήτρια Tess McPherson, σύμβουλος δερματολόγος του Βρετανικού Ιδρύματος Δερματολογίας, επισημαίνει ότι ο κίνδυνος λειτουργεί σωρευτικά. Αν ένα άτομο υποστεί 5 ή περισσότερα σοβαρά ηλιακά εγκαύματα πριν κλείσει τα 20 του χρόνια, ο κίνδυνος εμφάνισης μελανώματος, της πιο σοβαρής μορφής καρκίνου του δέρματος, αυξάνεται κατά 80%.
Από την πλευρά της, η Sophie Brooks, υπεύθυνη ενημέρωσης υγείας στον Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο του Ηνωμένου Βασιλείου εξηγεί τον μηχανισμό της βλάβης: «Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία καταστρέφει το DNA των κυττάρων, το οποίο λειτουργεί ως “εγχειρίδιο οδηγιών” του οργανισμού μας. Όταν οι βλάβες αυτές μαζεύονται, τα κύτταρα μπορεί να αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, οδηγώντας σε καρκίνο».
Το ύπουλο με το ηλιακό έγκαυμα είναι ότι το κοκκίνισμα και ο πόνος υποχωρούν, όμως η κυτταρική ζημιά παραμένει. Η Brooks ξεκαθαρίζει μάλιστα ότι δεν υπάρχει «ασφαλές μαύρισμα», καθώς το μαύρισμα αποτελεί ήδη ένδειξη ότι το δέρμα προσπαθεί να αμυνθεί απέναντι στη φθορά.
Η εμφανής επίδραση στο δέρμα
Εκτός από τις σοβαρές ασθένειες, η ηλιακή ακτινοβολία σαμποτάρει άμεσα και την νεανική όψη. Η McPherson τονίζει ότι μέχρι και το 80% της ορατής γήρανσης του δέρματος οφείλεται στον ήλιο. Η υπεριώδης ακτινοβολία επιτίθεται στα κύτταρα που διατηρούν το δέρμα ελαστικό, προκαλώντας πρόωρες ρυτίδες, χαλάρωση και πανάδες.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή προστασία από την παιδική ηλικία δημιουργεί υγιείς συνήθειες για όλη τη ζωή, γι’ αυτό συνιστούν:
- Υψηλή προστασία: Χρήση αντηλιακού με δείκτη τουλάχιστον SPF 30, με προστασία από την ακτινοβολία του ήλιου και χωρίς άρωμα, ώστε να αποφεύγονται οι αλλεργίες στο ευαίσθητο παιδικό δέρμα.
- Συχνή ανανέωση: Εφαρμογή κάθε δύο ώρες, και οπωσδήποτε μετά το κολύμπι, το παιχνίδι, την εφίδρωση ή το σκούπισμα με την πετσέτα.
- Όχι αντηλιακό σε βρέφη: Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας τονίζει ότι τα μωρά κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να έρχονται σε καμία επαφή με το άμεσο ηλιακό φως. Για την προστασία τους σημαντικό ρόλο παίζουν: Η σκιά στο καρότσι, τα φαρδιά και άνετα ρούχα, τα καπέλα με προστασία για τον λαιμό και τα αυτιά, καθώς και ειδικά γυαλιά ηλίου.
- Το αντηλιακό δεν προσφέρει 100% κάλυψη. Πρέπει πάντα να συνδυάζεται με παραμονή στη σκιά και κατάλληλο ρουχισμό.
Το πιο σημαντικό απ’όλα, όμως, είναι οι γονείς να δίνουν πρώτοι το καλό παράδειγμα και να υπενθυμίζουν στους εφήβους τη σημασία της προστασίας από την ακτινοβολία του ήλιου, καθώς οι μεγαλύτερες ηλικίες τείνουν να μην εφαρμόζουν αυτά τα μέτρα ασφαλείας ή να τα εφαρμόζουν με χαλαρότητα.
Διαβάστε επίσης
Καινοτόμο επίθεμα ανιχνεύει το μελάνωμα στο σπίτι χωρίς βιοψία
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του δέρματος – Παγκόσμια έρευνα αποκαλύπτει
Μελάνωμα: Η συνδυαστική θεραπεία που μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου κατά 49%
