Παρότι οι πόνοι της περιόδου είναι μια δυσάρεστη εμπειρία για εκατομμύρια γυναίκες κάθε μήνα, συχνά δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.
H Dipa Kamdar, Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρμακευτικής Πρακτικής στο Πανεπιστήμιο Kingston αναλύει τις διαθέσιμες φαρμακευτικές επιλογές αναλγητικών, καταλήγοντας στην αποτελεσματικότερη, σε άρθρο της στο The Conversation.
Γιατί πονάμε στην περίοδο;
Ο πόνος της περιόδου, γνωστός ως δυσμηνόρροια, προκαλείται κυρίως από τις προσταγλανδίνες, ουσίες που παράγει ο οργανισμός κατά την αποβολή του ενδομητρίου. Οι ουσίες αυτές προκαλούν έντονες συσπάσεις της μήτρας, ώστε να αποβληθεί το ενδομήτριο, ενώ παράλληλα μειώνουν τη ροή του αίματος στην περιοχή, προκαλώντας κράμπες και πόνο. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι προσταγλανδίνες ευθύνονται και για άλλα ενοχλητικά συμπτώματα, όπως ναυτία, διάρροια ή αίσθημα αδυναμίας.
Ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη;
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση δεδομένων αγορών από περισσότερους από τρία εκατομμύρια καταναλωτές, η παρακεταμόλη παραμένει η πρώτη επιλογή για πολλές γυναίκες. Ωστόσο, σύμφωνα με την ειδικό, η ιβουπροφαίνη είναι σαφώς αποτελεσματικότερη στην αντιμετώπιση του πόνου της περιόδου.
Όπως εξηγεί, η ιβουπροφαίνη ανήκει στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), τα οποία αναστέλλουν την παραγωγή προσταγλανδινών και αντιμετωπίζουν την αιτία του πόνου. Αντίθετα, η παρακεταμόλη δρα κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα, μειώνοντας την αντίληψη του πόνου, χωρίς όμως να περιορίζει σημαντικά τη φλεγμονώδη διαδικασία που προκαλεί τις κράμπες.
Τι δείχνουν οι μελέτες
Η υπεροχή των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών επιβεβαιώνεται και από μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση, η οποία αξιολόγησε 80 κλινικές μελέτες με περισσότερες από 5.800 γυναίκες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ΜΣΑΦ προσφέρουν σημαντικά καλύτερη ανακούφιση από τον πόνο συγκριτικά με την παρακεταμόλη. «Ο λόγος που παρόλα αυτά παραμένει η πιο δημοφιλής επιλογή είναι πιθανώς επειδή είναι οικεία, διατίθεται ευρέως στην αγορά και θεωρείται πιο ήπια» σημειώνει.
Τονίζει, επίσης, ότι ο χρόνος λήψης παίζει σημαντικό ρόλο. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα αποδίδουν καλύτερα όταν ξεκινούν μία έως δύο ημέρες πριν από την έναρξη της περιόδου ή αμέσως με τα πρώτα συμπτώματα και συνεχίζονται κατά τις πρώτες ημέρες της αιμορραγίας. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται έγκαιρα η παραγωγή προσταγλανδινών και μειώνεται η ένταση των συσπάσεων της μήτρας.
Υπάρχουν άλλες επιλογές;
Εκτός από την ιβουπροφαίνη, στην ίδια κατηγορία ανήκουν η ναπροξένη και το μεφαιναμικό οξύ, ενώ η ασπιρίνη χρησιμοποιείται λιγότερο συχνά, καθώς μπορεί να αυξήσει την ένταση της αιμορραγίας. «Επιπλέον, δεν συνιστάται σε άτομα κάτω των 16 ετών λόγω του κινδύνου εμφάνισης του συνδρόμου Reye, μιας σπάνιας αλλά σοβαρής πάθησης που μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε όργανα, ιδιαίτερα στον εγκέφαλο και στο ήπαρ» συμπληρώνει.
Για γυναίκες που δεν μπορούν να λάβουν μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ο γιατρός μπορεί να συστήσει άλλες θεραπευτικές επιλογές, όπως αντισπασμωδικά φάρμακα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, τα οποία μειώνουν την παραγωγή προσταγλανδινών και κάνουν την περίοδο λιγότερο επώδυνη. Ωστόσο, το συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι δεν είναι κατάλληλο για όλες τις γυναίκες και μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ναυτία, ευαισθησία στο στήθος, μικροαιμορραγίες μεταξύ των περιόδων και μεταβολές στη διάθεση. Η χρήση του πρέπει να γίνεται μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Τι πρέπει να προσέξετε με τα αντιφλεγμονώδη
Παρότι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, είναι ασφαλή για τους περισσότερους ανθρώπους όταν χρησιμοποιούνται για λίγες ημέρες, δεν είναι κατάλληλα για όλους.
Μπορεί να ερεθίσουν το στομάχι και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αυξήσουν τον κίνδυνο γαστρικού έλκους ή γαστρεντερικής αιμορραγίας. Επίσης, μπορεί να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία, ενώ η μακροχρόνια ή συχνή χρήση τους έχει συσχετιστεί με επιβάρυνση της καρδιαγγειακής υγείας. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με ιστορικό έλκους, γαστρεντερικής αιμορραγίας, νεφρικής νόσου, καρδιοπάθειας ή άσθματος, καθώς και σε όσους λαμβάνουν αντιπηκτικά, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, φάρμακα για την αρτηριακή πίεση ή κορτικοστεροειδή.
Γι’ αυτό, όσοι έχουν χρόνια νοσήματα, λαμβάνουν συστηματικά φάρμακα ή εμφανίζουν έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα, καλό είναι να συμβουλεύονται γιατρό ή φαρμακοποιό πριν από τη χρήση αντιφλεγμονωδών.
Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει
Εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή, σημαντική ανακούφιση μπορούν να προσφέρουν και απλές πρακτικές, όπως:
- εφαρμογή θερμότητας στην κάτω κοιλιακή χώρα με θερμοφόρα ή θερμαντικό επίθεμα,
- χρήση συσκευών διαδερμικής ηλεκτρικής νευρικής διέγερσης (TENS), όπου ενδείκνυται,
- ήπια σωματική άσκηση και διατήρηση της φυσικής δραστηριότητας, εφόσον το επιτρέπουν τα συμπτώματα.
«Όταν ο πόνος περιόδου είναι έντονος, επιδεινώνεται ή επηρεάζει την καθημερινή ζωή, είναι σημαντικό να μιλήσετε με έναν επαγγελματία υγείας για να αποκλείσετε παθήσεις όπως η ενδομητρίωση ή τα ινομυώματα» καταλήγει η ειδικός.
Διαβάστε επίσης
Προεμμηνορυσιακό σύνδρομο: Ο απρόσμενος παράγοντας που κάνει ηπιότερα τα συμπτώματα
Η κίνηση που μειώνει κατά 22% τους πόνους περιόδου
Ποια είναι η μεγάλη απειλή υγείας που κρύβει ο άστατος μηνιαίος κύκλος
