Είναι 12 Ιουνίου 2021, όταν ο Κρίστιαν Έρικσεν καταρρέει κατά τη διάρκεια του αγώνα Δανίας – Φινλανδίας για το Euro 2020, χάνοντας τις αισθήσεις του. Ο κόσμος του ποδοσφαίρου «παγώνει». Για λίγα λεπτά, ένα ολόκληρο γήπεδο κρατά την ανάσα του. Οι συμπαίκτες του σχηματίζουν γύρω του έναν ανθρώπινο κύκλο προστασίας. Οι γιατροί τρέχουν. Η καρδιά του έχει σταματήσει.

Πέντε χρόνια μετά, ο εφιάλτης ξυπνάει ξανά. Σε πρόσφατο φιλικό αγώνα της Δανίας με την Ουκρανία στις 7/6, ο Κρίστιαν Έρικσεν καταρρέει και πάλι στον αγωνιστικό χώρο. Οι εικόνες θυμίζουν αμέσως εκείνο το απόγευμα του Euro 2020, όταν ο Δανός μέσος υπέστη καρδιακή ανακοπή μέσα στο γήπεδο, μπροστά σε συμπαίκτες, αντιπάλους, φιλάθλους και εκατομμύρια τηλεθεατές.

Αυτή τη φορά, όμως, κάτι είναι διαφορετικό. Ο Έρικσεν έχει τις αισθήσεις του. Ανακτά γρήγορα την επαφή με το περιβάλλον, μεταφέρεται για εξετάσεις και αργότερα καθησυχάζει τους φιλάθλους, εξηγώντας ότι το επεισόδιο είχε σχέση με τη λειτουργία της συσκευής που φέρει μετά την καρδιακή ανακοπή του 2021: Έναν εμφυτεύσιμο καρδιομετατροπέα απινιδωτή, γνωστό διεθνώς ως ICD.

Η συσκευή που παρακολουθεί την καρδιά

Ο ICD δεν είναι ένας απλός βηματοδότης. Είναι μία μικρή συσκευή που τοποθετείται κάτω από το δέρμα και παρακολουθεί συνεχώς τον καρδιακό ρυθμό. Η αποστολή της είναι να εντοπίζει επικίνδυνες αρρυθμίες – ρυθμούς που μπορεί να κάνουν την καρδιά να χτυπά επικίνδυνα γρήγορα ή ακανόνιστα.

Όταν η συσκευή «διαβάσει» ότι η καρδιά μπαίνει σε επικίνδυνο ρυθμό, μπορεί να επέμβει. Στέλνει ηλεκτρικό ερέθισμα ή ηλεκτρικό σοκ, με στόχο να επαναφέρει τον φυσιολογικό ρυθμό.

Με απλά λόγια, λειτουργεί σαν ένας εσωτερικός απινιδωτής. Δεν περιμένει να φτάσει κάποιος εξωτερικός απινιδωτής στο γήπεδο, στο σπίτι ή στον δρόμο. Βρίσκεται ήδη εκεί. Μέσα στο σώμα. Σε επιφυλακή.

Όπως εξηγεί στο The Conversation, ο καρδιολόγος Klaus Witte, ανώτερος λέκτορας Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, οι εμφυτεύσιμοι απινιδωτές έχουν σχεδιαστεί για ανθρώπους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιακών αρρυθμιών. Η συσκευή παρακολουθεί τον ρυθμό της καρδιάς και, όταν χρειαστεί, παρεμβαίνει άμεσα.

Η παρέμβαση αυτή μπορεί να είναι σωτήρια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η καρδιά δεν σταματά επειδή «κουράστηκε», αλλά επειδή ο ηλεκτρικός της ρυθμός αποδιοργανώνεται. Αν αυτός ο ρυθμός δεν διορθωθεί γρήγορα, η κατάσταση μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή.

Ο ICD δεν θεραπεύει την αιτία του προβλήματος. Δεν εξαφανίζει τον κίνδυνο. Λειτουργεί όμως ως μηχανισμός άμεσης προστασίας, έτοιμος να επέμβει όταν ο καρδιακός ρυθμός βγει εκτός ελέγχου.

Από το Euro 2020 στο νέο επεισόδιο

Το 2021, ο Έρικσεν υπέστη καρδιακή ανακοπή στον αγώνα Δανίας – Φινλανδίας για το Euro 2020. Η άμεση καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση και η χρήση εξωτερικού απινιδωτή από το ιατρικό επιτελείο αποδείχθηκαν καθοριστικές.

Λίγες ημέρες αργότερα, υποβλήθηκε σε επέμβαση τοποθέτησης ICD. Η συσκευή αυτή ήταν που του επέτρεψε να συνεχίσει τη ζωή του με μεγαλύτερη ασφάλεια – και, τελικά, να επιστρέψει στο ποδόσφαιρο.

Δείτε το βίντεο με την κατάρρευση του Κρίστιαν Έρικσεν στις 12 Ιουνίου 2021, στη διάρκεια του Euro 2020

 

Το νέο περιστατικό δεν ήταν ίδιο με εκείνο του 2021. Σε ανάρτησή του στο Instagram ο Κρίστιαν Έρικσεν, καθησύχασε τους φιλάθλους, λέγοντας ότι είναι καλά και βρίσκεται στο σπίτι με την οικογένειά του, ενώ τόνισε ότι ο εμφυτεύσιμος απινιδωτής του έκανε «ακριβώς αυτό για το οποίο είχε σχεδιαστεί»: Τον προστάτευσε τη στιγμή που το χρειαζόταν.

Γιατί το σοκ της συσκευής μπορεί να ρίξει κάποιον κάτω

Ένα ηλεκτρικό σοκ από ICD μπορεί να είναι έντονο. Ο ασθενής μπορεί να το αισθανθεί σαν δυνατό χτύπημα στο στήθος. Μπορεί να αιφνιδιαστεί, να ζαλιστεί ή να πέσει. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η συσκευή απέτυχε. Συχνά σημαίνει το αντίθετο: Ότι αναγνώρισε έναν επικίνδυνο ρυθμό και παρενέβη.

Γι’ αυτό και η εικόνα ενός ανθρώπου που καταρρέει ενώ έχει ICD δεν σημαίνει πάντα το ίδιο πράγμα με μία καρδιακή ανακοπή χωρίς προστασία. Η κατάρρευση μπορεί να είναι η ορατή πλευρά μίας εσωτερικής παρέμβασης που έγινε μέσα σε δευτερόλεπτα.

Η τεχνολογία που αγοράζει χρόνο

Η ιστορία του Έρικσεν δείχνει κάτι που η καρδιολογία γνωρίζει καλά: Στις επικίνδυνες αρρυθμίες, ο χρόνος είναι κρίσιμος. Κάθε δευτερόλεπτο μετρά.

Ο εμφυτεύσιμος απινιδωτής δεν αντικαθιστά την ιατρική παρακολούθηση. Δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος δεν χρειάζεται εξετάσεις, αξιολόγηση ή φροντίδα. Αλλά μπορεί να προσφέρει κάτι πολύτιμο: χρόνο. Χρόνο μέχρι να φτάσει η βοήθεια. Χρόνο μέχρι να σταθεροποιηθεί ο ρυθμός. Χρόνο για να συνεχίσει να χτυπά η καρδιά.

Στην περίπτωση του Έρικσεν, αυτός ο χρόνος είχε πρόσωπο. Ήταν η στιγμή που ο φόβος απλώθηκε ξανά στο γήπεδο, αλλά δεν έγινε σιωπή. Ήταν η στιγμή που ο ποδοσφαιριστής είχε τις αισθήσεις του. Που μπορούσε να επικοινωνήσει. Που η συσκευή στο στήθος του είχε ήδη δώσει τη δική της απάντηση.

Πέντε χρόνια μετά τον εφιάλτη του 2021, ο Κρίστιαν Έρικσεν θύμισε ξανά σε όλους πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι η καρδιά, αλλά και πόσο καθοριστική μπορεί να γίνει η ιατρική τεχνολογία όταν βρίσκεται εκεί, τη στιγμή που χρειάζεται.

Διαβάστε επίσης

Καρδιακή ανακοπή – Με ΚΑΡΠΑ όλοι μπορούμε να σώσουμε μία ζωή

ΚΑΡΠΑ: Γιατί στις γυναίκες γίνεται λιγότερο συχνά; Οι προκαταλήψεις που κοστίζουν ζωές

Καρδιακή ανακοπή: Δύο συμπτώματα που προειδοποιούν 24 ώρες νωρίτερα