Ένας χυμός ντομάτας εμπλουτισμένος με ισοφλαβόνες σόγιας ενδέχεται να περιορίζει ορισμένους δείκτες χρόνιας φλεγμονής σε ανθρώπους με παχυσαρκία, υποστηρίζει μικρή κλινική μελέτη στις ΗΠΑ.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Ohio State University και του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας και δημοσιεύθηκε στο Molecular Nutrition & Food Research, εξέτασε αν ο συνδυασμός λυκοπενίου και ενώσεων της σόγιας μπορεί να προκαλέσει μετρήσιμες αλλαγές στον οργανισμό.
Μετά από 4 εβδομάδες καθημερινής κατανάλωσης του ροφήματος, οι ερευνητές κατέγραψαν μείωση τριών προ-φλεγμονωδών πρωτεϊνών στο αίμα. Τα ευρήματα θεωρούνται ενδιαφέροντα, αν και όχι οριστικά, καθώς στη δοκιμή συμμετείχαν μόλις 12 άτομα.
Γιατί εξετάστηκε αυτός ο… πρωτότυπος συνδυασμός
Η χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή αποτελεί χαρακτηριστικό της παχυσαρκίας και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων και ορισμένων μορφών καρκίνου.
Οι ντομάτες είναι πλούσιες σε λυκοπένιο, την καροτενοειδή χρωστική που τους χαρίζει το κόκκινο χρώμα. Η σόγια, από την άλλη πλευρά, περιέχει ισοφλαβόνες: φυτικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για την πιθανή δράση τους σε μεταβολικά και φλεγμονώδη μονοπάτια.
Οπότε, αντί να χορηγήσουν τις ουσίες ως μεμονωμένα συμπληρώματα, οι επιστήμονες τις ενσωμάτωσαν σε ένα επεξεργασμένο προϊόν με βάση την ντομάτα, επιχειρώντας να εξετάσουν τη συμβολή τους μέσα σε ένα σύνθετο διατροφικό «περιβάλλον».
Πώς πραγματοποιήθηκε η δοκιμή
Στη μελέτη συμμετείχαν 12 άνδρες και γυναίκες με παχυσαρκία, ηλικίας 30 έως 60 ετών. Όλοι ήταν κατά τα άλλα υγιείς και είχαν δείκτη μάζας σώματος από 30 έως 45.
Όσον αφορά τη δομή της έρευνας, ακολουθήθηκε ο διασταυρούμενος σχεδιασμός: κάθε εθελοντής κατανάλωσε δύο ροφήματα, λειτουργώντας ως μέτρο σύγκρισης για τον ίδιο του τον εαυτό. Οι συμμετέχοντες έπιναν καθημερινά 360 ml:
- είτε χυμού κόκκινης ντομάτας με υψηλή περιεκτικότητα σε λυκοπένιο και προσθήκη εκχυλίσματος ισοφλαβονών σόγιας,
- είτε χυμού από κίτρινη ντομάτα, με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε καροτενοειδή και χωρίς σόγια.
Κάθε παρέμβαση διήρκεσε 4 εβδομάδες και ανάμεσά τους μεσολάβησε αντίστοιχο διάστημα αποχής. Πριν και κατά τη διάρκεια της δοκιμής, οι εθελοντές περιόρισαν τα τρόφιμα πλούσια σε λυκοπένιο και σόγια, ώστε να μειωθούν οι διατροφικές παρεμβολές.
Πολύ υψηλότερες ποσότητες από τη συνήθη διατροφή
Το πειραματικό ρόφημα παρείχε καθημερινά 54 mg λυκοπενίου και περίπου 190 mg ισοφλαβονών. Οι εν λόγω ποσότητες ήταν πολύ υψηλότερες από εκείνες που λαμβάνονται συνήθως μέσω της διατροφής. Η μέση ημερήσια πρόσληψη λυκοπενίου στις ΗΠΑ υπολογίζεται σε περίπου 3 έως 15 mg, ενώ η κατανάλωση ισοφλαβονών στις δυτικές χώρες είναι συνήθως μικρότερη από 3 mg.
Επομένως, πρέπει να σημειωθεί ότι δεν επρόκειτο για έναν «συμβατικό χυμό» που μπορεί να παρασκευαστεί απλώς με ντομάτες και σόγια στο σπίτι, αλλά για τυποποιημένο προϊόν υψηλής συγκέντρωσης.
Τι άλλαξε στους δείκτες φλεγμονής
Οι ερευνητές μέτρησαν 15 κυτταροκίνες, δηλαδή πρωτεΐνες που συμμετέχουν στη ρύθμιση της ανοσολογικής και φλεγμονώδους απόκρισης. Μετά την κατανάλωση του χυμού ντομάτας-σόγιας μειώθηκαν σημαντικά:
- η IL-5 (συνδέεται με τη φλεγμονή που σχετίζεται με το άσθμα),
- η IL-12p70 (μπορεί να πυροδοτήσει μια αλυσίδα άλλων φλεγμονωδών σημάτων),
- η GM-CSF (σχετίζεται με φλεγμονώδεις παθήσεις των πνευμόνων).
Η TNF-α -από τους γνωστότερους δείκτες φλεγμονής που συχνά εμφανίζεται αυξημένος στην παχυσαρκία -παρουσίασε εξίσου πτώση, χωρίς να ξεπεράσει το κατώφλι της στατιστικής σημαντικότητας.
Αντίστοιχα, δεν καταγράφηκαν μεταβολές μετά την κατανάλωση του χυμού ελέγχου, ενώ αρκετές άλλες κυτταροκίνες, όπως η IL-6 και η IL-8, δεν άλλαξαν αισθητά.
Ωστόσο, οι ίδιοι οι συγγραφείς επισημαίνουν πως, λόγω του πολύ μικρού δείγματος, η έρευνα δεν είχε επαρκή στατιστική ισχύ για να εντοπίσει μικρότερες διαφορές. Για παράδειγμα, υπολόγισαν ότι, για την αξιόπιστη αξιολόγηση μόνο της IL-6, θα απαιτούνταν περίπου 108 συμμετέχοντες
Μια πρώτη ένδειξη, όχι διατροφική «θεραπεία»
Ένα ποτήρι από το συγκεκριμένο ρόφημα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική αντιμετώπιση ούτε να θεωρηθεί «θεραπεία» της χρόνιας φλεγμονής.
Τα παραπάνω αποτελέσματα, όμως, προσφέρουν μια πρώτη ένδειξη ότι συνδυασμοί τροφίμων με υψηλή συγκέντρωση βιοδραστικών ουσιών αξίζει να διερευνηθούν σε μεγαλύτερες δοκιμές και, ενδεχομένως, να λειτουργήσουν επικουρικά στη βελτίωση των εκάστοτε δεικτών.
Διαβάστε επίσης
Ντομάτες: Επτά λόγοι για να τις προσθέσουμε σε κάθε γεύμα
Στοματική υγεία: Οι ντομάτες «σύμμαχος» κατά της ουλίτιδας – Σωτήριο το λυκοπένιο
Το λάθος που κάνουμε και η ντομάτα χάνει την αντικαρκινική της δράση
