H έννοια της απιστίας υπάρχει όσο και οι ανθρώπινες σχέσεις. Αυτό, όμως, που αλλάζει με τα χρόνια είναι ο τρόπος με τον οποίο την αντιλαμβανόμαστε. Αν παλαιότερα η απιστία ταυτιζόταν σχεδόν αποκλειστικά με τη σεξουαλική επαφή εκτός σχέσης, σήμερα οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η προδοσία μπορεί να είναι και συναισθηματική, χωρίς να υπάρχει καμία σωματική επαφή.
Στην ψηφιακή εποχή, όμως, τα όρια γίνονται ακόμη πιο θολά. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εφαρμογές γνωριμιών και πλέον η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέες μορφές αλληλεπίδρασης, οι οποίες συχνά προκαλούν ερωτήματα: Είναι ένα κρυφό μήνυμα απιστία; Τι σημαίνει όταν κάποιος φλερτάρει διαδικτυακά; Και πού ακριβώς σταματά η αθώα επικοινωνία και αρχίζει η προδοσία;
Η Kaamna Bhojwani, MA, σεξολόγος δίνει μια κατεύθυνση μέσα από την κλινική της εμπειρία και τις διαθέσιμες μελέτες, με άρθρο της στο Psychology Today.
Η απιστία δεν είναι ίδια για όλους
H ειδικός επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ένας καθολικός ορισμός της απιστίας: «Από την οπτική γωνία ενός σεξολόγου, η απιστία είναι μια από τις έννοιες που είναι πραγματικά δύσκολο να προσδιοριστούν. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι πρόκειται για υποκειμενικές εμπειρίες: Αυτό που για ένα άτομο μοιάζει με απιστία μπορεί να είναι απολύτως αποδεκτό για ένα άλλο» εξηγεί.
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά στις διάφορες μορφές απιστίας. Οι άνδρες φαίνεται να πληγώνονται περισσότερο από τη σωματική επαφή, ενώ οι γυναίκες νιώθουν μεγαλύτερη προδοσία όταν πιστεύουν ότι οι άνδρες σύντροφοί τους έχουν εμπλακεί σε συναισθηματική απιστία.
Μια μελέτη του 2015 αποκάλυψε ότι, παρόλο που η πλειονότητα των ανθρώπων στις ΗΠΑ θεωρεί την απιστία ανήθικη, έως και το 45% των παντρεμένων ατόμων και το 69% όσων βρίσκονται σε σχέση δήλωσαν ότι είχαν εμπλακεί σε σεξουαλικές σχέσεις εκτός της κύριας σχέσης τους. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι μεταξύ 65% και 75% των φοιτητών ανέφεραν ότι είχαν επιδείξει κάποια μορφή απιστίας ενώ βρίσκονταν σε σοβαρή σχέση.
Τι είναι η ψηφιακή απιστία;
Δε φτάνει που οι σχέσεις ήταν ήδη περίπλοκες σε κάποιες παραμέτρους τους, η εμφάνιση των ψηφιακών μέσων έχει προσθέσει ένα νέο επίπεδο πολυπλοκότητας, σύμφωνα με τη σεξολόγο. «Ξαφνικά, οι ευκαιρίες για προδοσία έχουν αυξηθεί πολλαπλά. Ως ψηφιακή απιστία ορίζεται κάθε συμπεριφορά που εκλαμβάνεται ως προδοσία μέσα από τη χρήση ψηφιακών μέσων για την έναρξη ή τη διατήρηση μιας εξωσχεσιακής σχέσης» σημειώνει.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει από την ανταλλαγή προσωπικών ή ερωτικών μηνυμάτων μέχρι τη διατήρηση μιας κρυφής διαδικτυακής σχέσης. Η ευκολία της επικοινωνίας μέσω του διαδικτύου έχει πολλαπλασιάσει τις ευκαιρίες για μυστικές αλληλεπιδράσεις, καθιστώντας τα όρια ακόμη πιο δύσκολα στον καθορισμό τους.
Η εποχή του «micro-cheating»
Αντίστοιχα, ο όρος micro-cheating («μικρο-απιστία») εμφανίστηκε το 2018 για να περιγράψει «μια σειρά από φαινομενικά μικρές ενέργειες που υποδηλώνουν ότι ένα άτομο είναι συναισθηματικά ή σωματικά επικεντρωμένο σε κάποιον εκτός της σχέσης του». Παραδείγματα μπορεί να είναι η συστηματική ανταλλαγή μηνυμάτων με κάποιο πρόσωπο που προκαλεί ερωτικό ενδιαφέρον, η απόκρυψη διαδικτυακών συνομιλιών από τον σύντροφο ή η έντονη αλληλεπίδραση με το περιεχόμενο ενός πρώην συντρόφου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι και σε αυτή την περίπτωση, οι αντιλήψεις διαφέρουν σημαντικά. Νεαροί ενήλικες (ηλικίας 18-29 ετών) που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα θεώρησαν σε μεγάλο ποσοστό (66,5%) ότι η αλληλεπίδραση με δημιουργούς ερωτικού περιεχομένου σε πλατφόρμες συνδρομητικού χαρακτήρα, όπως το OnlyFans, συνιστά μορφή μικρο-απιστίας. Ωστόσο, υπήρχε πολύ μικρότερη συμφωνία σχετικά με το αν η παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού ανήκει σε αυτή την κατηγορία. «Η αλληλεπίδραση με το περιεχόμενο ενός πρώην συντρόφου (likes, σχόλια κ.λπ.) ήταν πολύ πιθανότερο να χαρακτηριστεί μικρο-απιστία σε σύγκριση με την απλή παρακολούθηση του λογαριασμού του» λέει η ειδικός.
Η έρευνα ανέδειξε επίσης νέες προσδοκίες που έχουν οι σύντροφοι σχετικά με την ψηφιακή τους παρουσία: περίπου το 92% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι θα περίμενε να περιλαμβάνεται στις ιδιωτικές ιστορίες ή στις «στενές φίλες/στενούς φίλους» του συντρόφου του στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ το 61% ανέφερε ότι θα ένιωθε στενοχώρια αν ο σύντροφός του δεν δημοσίευε ποτέ κάτι που να τους αφορά ως ζευγάρι.
Νέες προσδοκίες και πεποιθήσεις στις σχέσεις
Σε αυτό το νέο ψηφιακό τοπίο, θα πρέπει να «είμαστε ακόμη πιο συνειδητοί και ξεκάθαροι σχετικά με τις προσδοκίες και τα όριά μας μέσα στις σχέσεις, σύμφωνα με την ειδικό. «Η ειλικρινής και προληπτική επικοινωνία μπορεί να προστατεύσει από τον πόνο μιας προδοσίας».
Ταυτόχρονα, χρειάζεται να ενισχύσουμε και να θωρακίσουμε τις σχέσεις μας, γιατί καθώς η τεχνητή νοημοσύνη θολώνει τα όρια μεταξύ ανθρώπου και αντικειμένου. «Η τεχνολογία μπορεί είτε να σας φέρει πιο κοντά μέσα σε μια σχέση είτε να δημιουργήσει μεγαλύτερη απόσταση. Η δύναμη βρίσκεται κυριολεκτικά στα χέρια σας» καταλήγει.
Διαβάστε επίσης
Σχέσεις – Επτά χρόνια φαγούρας: Μύθος ή αλήθεια; 6 tips για να παραμείνετε μαζί
Σχέσεις: Επτά τοξικές συνήθειες που μπορούν να τις καταστρέψουν – Πώς να τις διορθώσουμε
