Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε μία σύσκεψη. Κάποιος υποστηρίζει με αυτοπεποίθηση μια άποψη, αλλά λίγα λεπτά αργότερα σταματά και λέει: «Ξανασκέφτομαι αυτό που είπα. Νομίζω ότι έκανα λάθος». Ή ίσως ένας συνάδελφος απαντά σε μία απλή ερώτηση με μία ανάλυση που μοιάζει περισσότερο με διάλεξη παρά με σύντομο σχόλιο.
Οι περισσότεροι θα χαρακτήριζαν αυτές τις συμπεριφορές εκνευριστικές. Ωστόσο, όπως αναφέρει με άρθρο του στο Psychology Today ο ψυχολόγος Mark Travers, όμως, υποστηρίζει ότι συχνά αποτελούν ενδείξεις υψηλής νοημοσύνης και όχι έλλειψης κοινωνικών δεξιοτήτων.
Η συνήθεια να αλλάζουν γνώμη
Σύμφωνα με τον Mark Travers, ένας από τους πιο παρεξηγημένους δείκτες ευφυΐας είναι η ικανότητα κάποιου να αναθεωρεί τις απόψεις του όταν έρχεται αντιμέτωπος με νέα δεδομένα. Ενώ πολλοί θεωρούν ότι η αλλαγή γνώμης δείχνει αναποφασιστικότητα ή έλλειψη σιγουριάς, η έρευνα δείχνει το αντίθετο.
Όπως επισημαίνει, οι άνθρωποι με υψηλότερες γνωστικές ικανότητες είναι συχνά πιο πρόθυμοι να παραδεχθούν ότι έκαναν λάθος και να προσαρμόσουν τη σκέψη τους όταν προκύπτουν νέα στοιχεία. Η στάση αυτή δεν αντανακλά αδυναμία, αλλά πνευματική ευελιξία.
«Το άτομο που είναι πιο πρόθυμο να πει “έκανα λάθος” μπορεί τελικά να είναι και το πιο ικανό γνωστικά μέσα στο δωμάτιο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Makr Travers.
Όταν η γνώση δυσκολεύει την επικοινωνία
Η δεύτερη συνήθεια αφορά όσους δίνουν πολύ περισσότερες πληροφορίες απ’ όσες ζητήθηκαν.
Έχετε ίσως συναντήσει κάποιον που, σε μία απλή ερώτηση, ξεκινά από το ιστορικό του θέματος, προσθέτει εξαιρέσεις, διευκρινίσεις και παραδείγματα και καταλήγει να μιλά για αρκετά λεπτά. Αν και αυτό συχνά εκλαμβάνεται ως φλυαρία ή έλλειψη αντίληψης του συνομιλητή, ο ειδικός εξηγεί ότι μπορεί να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Πρόκειται για το φαινόμενο που οι ψυχολόγοι αποκαλούν «κατάρα της γνώσης». Όταν κάποιος γνωρίζει σε βάθος ένα αντικείμενο, δυσκολεύεται να θυμηθεί πώς είναι να μην το γνωρίζει. Έτσι, χωρίς να το καταλαβαίνει, ξεκινά την εξήγηση από ένα επίπεδο πολυπλοκότητας που οι άλλοι δεν διαθέτουν ακόμη.
Οι ιδιαίτερα ευφυείς άνθρωποι έχουν συχνά χτίσει στο μυαλό τους πολύπλοκα νοητικά μοντέλα γύρω από ένα θέμα. Όταν επιχειρούν να εξηγήσουν κάτι, προσπαθούν να μεταφέρουν ολόκληρη την εικόνα και όχι μόνο τη σύντομη απάντηση που ζητήθηκε.
Η ευφυΐα δεν μοιάζει πάντα όπως τη φανταζόμαστε
Έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε την εξυπνάδα με τη βεβαιότητα, τις γρήγορες απαντήσεις και τις ξεκάθαρες θέσεις. Ωστόσο, οι πιο ευφυείς άνθρωποι συχνά εμφανίζονται πιο διστακτικοί, πιο περίπλοκοι και λιγότερο βέβαιοι από όσο περιμένουμε.
Η προθυμία να αναθεωρούν τις πεποιθήσεις τους και η τάση να εξετάζουν όλες τις πτυχές ενός θέματος μπορεί να τους κάνει να φαίνονται δύσκολοι ή κουραστικοί στους άλλους. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτές οι συμπεριφορές αποτελούν συχνά έκφραση βαθύτερης σκέψης και γνωστικής ευελιξίας.
Ίσως λοιπόν την επόμενη φορά που κάποιος θα αλλάξει γνώμη στη μέση μίας συζήτησης ή θα σας δώσει περισσότερες λεπτομέρειες απ’ όσες ζητήσατε, να μην πρόκειται για έλλειψη οργάνωσης. Ίσως να είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ένα ιδιαίτερα δραστήριο μυαλό.
Διαβάστε επίσης
Ευφυΐα: 12 παράξενες συνήθειες των πολύ έξυπνων ανθρώπων
Η απλή συμβουλή του Αϊνστάιν για πιο έξυπνα παιδιά – Δεν έχει καμία σχέση με την πολύωρη μελέτη
Ποιες είναι οι πιο έξυπνες χώρες του κόσμου – Η θέση της Ελλάδας
