Ανησυχητική αύξηση καταγράφεται στη χρήση προϊόντων καπνού και νικοτίνης από τους εφήβους στην Ελλάδα, με την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής να απευθύνει ισχυρή προειδοποίηση για τους κινδύνους του συμβατικού τσιγάρου, του ηλεκτρονικού τσιγάρου και του ατμίσματος.
Σύμφωνα με την Ένωση, πρόσφατα δεδομένα της ευρωπαϊκής έρευνας ESPAD δείχνουν ότι το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα που δηλώνουν πως έχουν δοκιμάσει συμβατικά ή ηλεκτρονικά τσιγάρα αυξήθηκε από 43% το 2019 σε 54% το 2024. Πρόκειται για αύξηση περίπου 25% μέσα σε πέντε χρόνια, στοιχείο που προκαλεί έντονο προβληματισμό στους παιδιάτρους.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, η Ένωση επισημαίνει ότι η νικοτίνη εξακολουθεί να «εισβάλλει» στην εφηβική ηλικία με νέους τρόπους, πιο ελκυστικούς, πιο «μοντέρνους» και συχνά παραπλανητικά παρουσιαζόμενους ως ακίνδυνους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τους παιδιάτρους, η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στους εφήβους. Το άτμισμα συχνά προβάλλεται ως «αθώο», «πιο ασφαλές» ή απλώς ως μόδα, ωστόσο, όπως τονίζει η Ένωση, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι πολλά προϊόντα περιέχουν υψηλές ποσότητες νικοτίνης, ενώ οι αρωματικές ουσίες τα καθιστούν πιο ελκυστικά στους ανηλίκους. Παράλληλα, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα μετάβασης και στο συμβατικό κάπνισμα.
Οι παιδίατροι υπογραμμίζουν ότι η εφηβεία αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτη περίοδο για την ανάπτυξη εξαρτήσεων. Ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος είναι πιο ευαίσθητος στις επιδράσεις της νικοτίνης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εθισμού και μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη συναισθηματική ρύθμιση, ενώ σχετίζεται και με αυξημένα ποσοστά άγχους και διαταραχών διάθεσης.
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει ασφαλής μορφή καπνίσματος ή χρήσης νικοτίνης. Τονίζει επίσης ότι το παθητικό κάπνισμα εξακολουθεί να επιβαρύνει σοβαρά την υγεία των παιδιών, καθώς τα παιδιά καπνιστών εμφανίζουν συχνότερα λοιμώξεις του αναπνευστικού, άσθμα και άλλα προβλήματα υγείας.
Σύμφωνα με την Ένωση, η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από την οικογένεια και το πρότυπο των γονέων, να συνεχίζεται στο σχολείο μέσα από ουσιαστική αγωγή υγείας και να ενισχύεται από την υπεύθυνη στάση της κοινωνίας απέναντι στην πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα νικοτίνης. Κομβικής σημασίας θεωρείται και η ανοιχτή, ειλικρινής συζήτηση με τους εφήβους, χωρίς φόβο και στιγματισμό.
Οι παιδίατροι χαρακτηρίζουν θετική εξέλιξη την πρόσφατη ενίσχυση των μέτρων περιορισμού της πρόσβασης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης στην Ελλάδα, επισημαίνοντας όμως ότι η προστασία της νέας γενιάς απαιτεί διαρκή εγρήγορση.
Απευθυνόμενη ειδικά στους εφήβους, η Ένωση στέλνει το μήνυμα ότι η νικοτίνη δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «ελευθερία», «μόδα» ή τρόπος ένταξης σε μια παρέα. Όπως σημειώνει, η πραγματική ανεξαρτησία δεν βρίσκεται στον εθισμό, αλλά στην ικανότητα των νέων να επιλέγουν ελεύθερα για το σώμα και την υγεία τους.
«Το να πείτε “όχι” στο τσιγάρο και στο άτμισμα δεν είναι αδυναμία ούτε αντικοινωνική στάση — είναι πράξη αυτοσεβασμού, δύναμης και φροντίδας για το μέλλον σας», αναφέρει χαρακτηριστικά η Ένωση.
Και καταλήγει με το μήνυμα ότι κάθε παιδί αξίζει να αναπνέει καθαρό αέρα και να έχει ένα μέλλον χωρίς εξαρτήσεις.
Διαβάστε επίσης
Κάπνισμα και νέοι: Όσα πρέπει να γνωρίζουν γονείς και έφηβοι σε ένα online live Q&A
Ένας χρήσιμος οδηγός για τη διακοπή του καπνίσματος από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία
