Αντιμέτωπη με τις υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM2.5 βρίσκεται η Ιταλία. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), ορισμένες από τις πιο ανησυχητικές τιμές στην Ευρώπη καταγράφηκαν στο νότιο τμήμα της χώρας, χωρίς να αποτελεί εξαίρεση το βόρειο.
Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά λεπτά αιωρούμενα σωματίδια που μπορούν να περάσουν βαθιά στους πνεύμονες και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και προέρχονται από πολλές πηγές, όπως η οδική κυκλοφορία, η καύση βιομάζας και ορυκτών καυσίμων, οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις και οι πυρκαγιές.
Οι περιοχές με τα χειρότερα επίπεδα – Η εικόνα της Ελλάδας
Όπως αποτυπώνουν τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν για το 2024-2025, δύο περιοχές της Απουλίας, η Ceglie Messapica και η Torchiarolo, κατέγραψαν εξαιρετικά υψηλές τιμές: 117 και 113 μg/m³, αντίστοιχα, τη στιγμή που το ετήσιο όριο της ΕΕ κυμαίνεται στα 25 μg/m³.
Ο Gianluigi De Gennaro, καθηγητής χημείας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο Πανεπιστήμιο Μπάρια, αποδίδει τις εν λόγω αιχμές κυρίως στην καύση βιομάζας τον χειμώνα, ιδιαίτερα από τζάκια και άλλες οικιακές πηγές θέρμανσης, σε συνδυασμό με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες που δυσκολεύουν τη διασπορά των ρύπων, αναφέρεται στο Euronews.
Φυσικά, η ρύπανση δεν περιορίζεται στην ιταλική επικράτεια. Σημεία με υπερβάσεις ή πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις ανιχνεύθηκαν και στην Πολωνία, την Κροατία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Ρουμανία, την Τουρκία, ακόμη και στη Δανία.
Επίσης, τα Βαλκάνια και η Ανατολική Ευρώπη εμφανίζουν τα υψηλότερα εκτιμώμενα ποσοστά θνησιμότητας ανά 100.000 κατοίκους που συνδέονται με τη μακροχρόνια έκθεση σε PM2.5.
Στις περιοχές με τη μεγαλύτερη επιφόρτιση περιλαμβάνονται η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα και η Ρουμανία. Η Ιταλία κατακτά… ξανά την κορυφή (δείκτης 101) σε σχέση με άλλες παρόμοιου μεγέθους ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία (41), η Γαλλία (34) και η Γερμανία (37).
Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επίπεδα καταγράφονται στη βόρεια Ευρώπη, όπως στην Ισλανδία, τη Φινλανδία, τη Σουηδία, την Εσθονία και τη Νορβηγία.
9 στους 10 Ευρωπαίους εκτίθεται σε μικροσωματίδια
Παρότι η ποιότητα του αέρα έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες, η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική. Η παρούσα έκθεση δείχνει πως περισσότεροι από 9 στους 10 Ευρωπαίους εξακολουθούν να εκτίθενται σε επίπεδα PM2.5 πάνω από το αυστηρότερο όριο του ΠΟΥ (5 μg/m³).
Συγκεκριμένα, ξεπεράστηκε στο 94% των σταθμών.
Τέλος, ο ΕΟΠ επισημαίνει ότι έως και το 20% των σταθμών παρακολούθησης στην Ευρώπη καταγράφουν υπερβάσεις των ισχυόντων ευρωπαϊκών προτύπων για ορισμένους ρύπους. Πέρα από τα PM2.5, στο μικροσκόπιο βρίσκονται και τα PM10, το όζον στο επίπεδο του εδάφους και άλλες ουσίες, όπως το βενζο(α)πυρένιο (BaP).
Οι συστάσεις των ειδικών
Σε αστικές περιοχές, καλό είναι να αποφεύγεται ο αερισμός του σπιτιού στις ώρες αιχμής της κυκλοφορίας, ενώ ένας καθαριστής αέρα μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό της ρύπανσης στους εσωτερικούς χώρους.
Παράλληλα, προτείνεται η χρήση πιστοποιημένων συστημάτων θέρμανσης και ο περιορισμός έντονης υπαίθριας άσκησης, όταν οι συγκεντρώσεις είναι αυξημένες. Χρήσιμη είναι και η παρακολούθηση εφαρμογών με δεδομένα ρύπανσης σε πραγματικό χρόνο.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ευρώπη δεν αποτελεί ένα αφηρημένο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά μια άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία – που δεν περιορίζεται στη γειτονική μας χώρα.
Photo: European Environment Agency
Διαβάστε επίσης
Ο μικροσκοπικός εχθρός που χειροτερεύει τις κρίσεις ημικρανίας – Βρίσκεται παντού
Η ατμοσφαιρική ρύπανση στο πρώτο τρίμηνο της κύησης πλήττει τη βρεφική ανάπτυξη – Μελέτη στο Λονδίνο
Ο μικροσκοπικός παράγοντας που μεγιστοποιεί τον κίνδυνο για Νόσο Κινητικού Νευρώνα και ALS
