Η μερική μηνισκεκτομή, μία από τις πιο διαδεδομένες ορθοπαιδικές επεμβάσεις παγκοσμίως, δεν φαίνεται να προσφέρει ουσιαστικό όφελος στους ασθενείς – και ενδέχεται ακόμη και να επιδεινώνει την κατάστασή τους. Αυτό προκύπτει από δεκαετή παρακολούθηση της μελέτης FIDELITY, μιας κλινικής δοκιμής με εικονική (placebo) χειρουργική επέμβαση που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Η έρευνα έδειξε ότι οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μερική μηνισκεκτομή δεν παρουσίασαν βελτίωση στα συμπτώματα ή στη λειτουργικότητα τους σε σύγκριση με όσους υποβλήθηκαν σε εικονική επέμβαση.
Αντίθετα, μετά από 10 χρόνια παρακολούθησης, οι χειρουργημένοι ασθενείς εμφάνισαν:
- περισσότερα συμπτώματα
- μεγαλύτερο περιορισμό στην κινητικότητα
- επιδείνωση της οστεοαρθρίτιδας
- υψηλότερη πιθανότητα νέας χειρουργικής επέμβασης
Τι είναι η μερική μηνισκεκτομή
Η μερική μηνισκεκτομή αφορά την αφαίρεση τμήματος φθαρμένου μηνίσκου στο γόνατο και αποτελεί μία από τις πιο συχνές επεμβάσεις διεθνώς. Παρότι σε χώρες όπως η Φινλανδία η χρήση της έχει μειωθεί, συνεχίζεται να εφαρμόζεται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Γιατί τα ευρήματα προκαλούν ανησυχία
Η μελέτη FIDELITY ξεχωρίζει λόγω του αυστηρού σχεδιασμού της, καθώς περιλάμβανε ομάδα ελέγχου με εικονική επέμβαση, αλλά και λόγω της μακροχρόνιας παρακολούθησης των ασθενών.
Ο καθηγητής Teppo Järvinen από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, επικεφαλής της μελέτης, επισημαίνει ότι «τα αποτελέσματα ενδέχεται να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα «ιατρικής ανατροπής» (medical reversal), όπου μια καθιερωμένη θεραπεία αποδεικνύεται τελικά αναποτελεσματική ή ακόμη και επιβλαβής».
Επανεξέταση των αιτιών του πόνου στο γόνατο
Όπως εξηγεί ο Järvinen, «η επέμβαση βασίζεται πάνω στο γεγονός ότι ο πόνος στην έσω πλευρά του γόνατος οφείλεται σε ρήξη του μηνίσκου». Ωστόσο, σύμφωνα με τον ειδικό ορθοπαιδικό Raine Sihvonen, «η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι ο πόνος οφείλεται κυρίως σε εκφυλιστικές αλλαγές που συνοδεύουν τη γήρανση και όχι υποχρεωτικά σε βλάβες που πρέπει να αντιμετωπιστούν χειρουργικά».
Οι πιθανές επιπλοκές
Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι ενδείξεις ότι η μερική μηνισκεκτομή μπορεί να συνδέεται με:
- αυξημένο κίνδυνο αρθροπλαστικής (αντικατάσταση άρθρωσης)
- περισσότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές
Γιατί συνεχίζει να εφαρμόζεται
Παρά τα ευρήματα, η επέμβαση εξακολουθεί να πραγματοποιείται ευρέως. Ο Järvinen αναφέρει ότι «αν και πολλοί ανεξάρτητοι οργανισμοί υποστηρίζουν ότι αυτό το είδος επέμβασης πρέπει να εγκαταλειφθεί, σημαντικοί φορείς, όπως η American Academy of Orthopaedic Surgeons και η British Association for Surgery of the Knee, εξακολουθούν να την υποστηρίζουν».
Ισχυρή συμμετοχή και αξιοπιστία
Η υπεύθυνη της έρευνας Pirjo Toivonen επισημαίνει ότι «η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε πέντε νοσοκομεία και χαρακτηρίζεται από υψηλό ποσοστό συμμετοχής. Αναφέρει ότι πάνω από το 90% των αρχικών 146 ασθενών ολοκλήρωσε τη δεκαετή παρακολούθηση, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία των συμπερασμάτων».
Διαβάστε επίσης
Γόνατα: Γιατί μας πονούν καθώς μεγαλώνουμε – Τι να κάνουμε
Γόνατο – Οστεοαρθρίτιδα: Ο απρόσμενος παράγοντας που μπορεί να μας γλιτώσει από την επέμβαση
Το αντιφλεγμονώδες μπαχαρικό που ανακουφίζει τον πόνο στα γόνατα
