Η ανδρική γονιμότητα φαίνεται πως αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη της συνολικής υγείας, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα. Άνδρες με σοβαρά μειωμένη γονιμότητα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο όχι μόνο για χρόνιες παθήσεις, αλλά και για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, όπως του παχέος εντέρου και του θυρεοειδούς.
Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη ερευνητικής ομάδας του Lund University στη Σουηδία, η οποία εστιάζει στη σύνδεση μεταξύ αναπαραγωγικής υγείας και γενικότερης νοσηρότητας.
Η γονιμότητα ως «καθρέφτης» υγείας
Η συσχέτιση μεταξύ ανδρικής υπογονιμότητας και αυξημένου κινδύνου ασθενειών αποτελεί ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας. Ωστόσο, ήδη προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η μειωμένη ποιότητα σπέρματος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, καρδιαγγειακών και μεταβολικών νοσημάτων, καρκίνου των αναπαραγωγικών οργάνων, καθώς και με χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι φαίνεται να είναι οι άνδρες χωρίς καθόλου σπερματοζωάρια στο σπέρμα τους, ενώ αντίθετα όσοι διαθέτουν καλή ποιότητα σπέρματος εμφανίζουν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
«Η αναπαραγωγική ικανότητα συνδέεται άμεσα με το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Αν κάτι δεν λειτουργεί σωστά σε γενετικό επίπεδο, γεγονός που μπορεί να εκδηλωθεί ως μειωμένη ποιότητα σπέρματος, τότε είναι πιθανό να επηρεάζονται και άλλα συστήματα του οργανισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης νόσων», εξηγεί ο Angel Elenkov, ερευνητής στο Lund University και ιατρός στο Κέντρο Αναπαραγωγικής Ιατρικής της Region Skåne.
Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Πέρα από τους γενετικούς παράγοντες, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν και οι επιγενετικοί μηχανισμοί, δηλαδή οι τρόποι με τους οποίους το περιβάλλον και οι καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν τη λειτουργία των γονιδίων χωρίς να αλλάζουν το DNA. Παράγοντες όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η καθιστική ζωή έχουν συνδεθεί με χειρότερη ποιότητα σπέρματος, ενισχύοντας την υπόθεση ότι η γονιμότητα αντανακλά τη συνολική υγεία.
«Έχει διαπιστωθεί ότι οι άνδρες με σοβαρά μειωμένη γονιμότητα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των όρχεων και του προστάτη. Γι’ αυτό θέλαμε να διερευνήσουμε εάν υπάρχει και σύνδεση με άλλες μορφές καρκίνου», λέει ο Michael Kitlinski, φοιτητής ιατρικής και συμμετέχων σε ερευνητικό πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο Lund.
Τι εξέτασε η μελέτη
Για τη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο European Journal of Epidemiology, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα περισσότερων από 1,1 εκατομμύρια Σουηδών ανδρών που απέκτησαν το πρώτο τους παιδί μεταξύ 1994 και 2014. Από αυτούς, 14.540 έγιναν πατέρες μέσω της μεθόδου ICSI (ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου), η οποία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις σοβαρής ανδρικής υπογονιμότητας. Η σύγκριση με το εθνικό μητρώο καρκίνου αποκάλυψε ότι οι άνδρες αυτοί είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και του θυρεοειδούς.
«Διαπιστώσαμε ότι είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και τριπλάσιο για καρκίνο του θυρεοειδούς σε σύγκριση με άνδρες που έγιναν πατέρες με φυσικό τρόπο», αναφέρει ο Kitlinski.
Παρά τα ευρήματα, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει χαμηλός σε επίπεδο πληθυσμού και ότι οι συγκεκριμένοι καρκίνοι είναι σπάνιοι σε αυτές τις ηλικίες. Επιπλέον, υπογραμμίζουν ότι δεν ευθύνεται η ίδια η θεραπεία γονιμότητας για την εμφάνιση καρκίνου.
Η σημασία της πρόληψης
Τα αποτελέσματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια υγεία, καθώς οι συγκεκριμένοι τύποι καρκίνου εμφανίζουν αυξητική τάση σε νεότερες ηλικίες. «Οι περισσότεροι άνδρες που υποβάλλονται σε έλεγχο γονιμότητας είναι μεταξύ 30 και 35 ετών και μετά τη θεραπεία δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση της υγείας τους. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι ίσως θα έπρεπε να ενταχθούν σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου», επισημαίνει ο Elenkov.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν να επεκτείνουν τη μελέτη τους σε συνεργασία με κλινικές σε όλη τη Σκανδιναβία, με στόχο τον εντοπισμό πιο συγκεκριμένων ομάδων υψηλού κινδύνου.
Διαβάστε επίσης
Άγνοια και παραπληροφόρηση 2 σημαντικοί εχθροί της γυναικείας γονιμότητας
Η υπερθέρμανση του πλανήτη απειλεί και τη γονιμότητα – Οι επιπτώσεις σε άνδρες και γυναίκες
