Τους τελευταίους μήνες, πολλοί χρήστες των social media αναπαράγουν μια ανησυχητική ιδέα: Το στοματικό διάλυμα μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και να βλάψει την καρδιά. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, ο λόγος είναι ότι τείνει να καταστρέφει τα «καλά» βακτήρια του στόματος – μικροοργανισμούς που πιστεύεται ότι διαδραματίζουν προστατευτικό ρόλο στο καρδιαγγειακό σύστημα. Τι ισχύει, όμως, πραγματικά;
Ο κρυφός ρόλος του στοματικού μικροβιώματος
Το ανθρώπινο στόμα φιλοξενεί μια πολύπλοκη και ποικιλόμορφη κοινότητα βακτηρίων, εξηγεί η Joanna L’Heureux, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Αθλητικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Έξετερ σε άρθρο της στο The Conversation. Πολλά από αυτά τα βακτήρια όχι μόνο δεν είναι επιβλαβή, αλλά είναι και απαραίτητα για τη διατήρηση τόσο της στοματικής, όσο και της γενικής υγείας – βοηθούν στην πρόληψη της υπερανάπτυξης βακτηρίων που προκαλούν ασθένειες και υποστηρίζουν τις φυσιολογικές μεταβολικές διεργασίες.
Μια ιδιαίτερα σημαντική λειτουργία τους είναι ο ρόλος τους στη διαδρομή νιτρικών – νιτρωδών – οξειδίου του αζώτου. Τα στοματικά βακτήρια μετατρέπουν τα νιτρικά, που βρίσκονται συνήθως στα φυλλώδη πράσινα λαχανικά, σε νιτρώδη. Μόλις καταποθούν, αυτά μετατρέπονται περαιτέρω σε οξείδιο του αζώτου — ένα μόριο ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, αλλά και την υποστήριξη της λειτουργίας του εγκεφάλου και των μυών.
Αυτή η διαδικασία υπογραμμίζει πόσο στενά συνδέεται η στοματική με την καρδιαγγειακή υγεία.
Ο ρόλος του στοματικού διαλύματος
Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι συγκεκριμένοι τύποι στοματικών διαλυμάτων μπορούν να διαταράξουν αυτή την ευεργετική βακτηριακή δραστηριότητα. Ειδικότερα, τα αντισηπτικά στοματικά διαλύματα ενδέχεται να μειώνουν την ικανότητα των στοματικών βακτηρίων να μετατρέπουν τα νιτρικά σε νιτρώδη, με αποτέλεσμα την πιθανή μείωση των επιπέδων μονοξειδίου του αζώτου.
Αρκετές μελέτες υποστηρίζουν αυτή την πιθανότητα. Για παράδειγμα, η βραχυπρόθεσμη χρήση χλωρεξιδίνης -ενός ισχυρού στοματικού διαλύματος- έχει συσχετιστεί με ελαφρά αύξηση της αρτηριακής πίεσης και μείωση των επιπέδων νιτρωδών σε υγιείς ενήλικες. Παρόμοια αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί σε άτομα με υπέρταση.
Δεν είναι όλα τα στοματικά διαλύματα ίδια
Ο βασικός παράγοντας που συχνά παραβλέπεται σε τέτοιου είδους μελέτες είναι η σημασία του τύπου στοματικού διαλύματος που χρησιμοποιείται. Οι περισσότερες μελέτες έχουν επικεντρωθεί στη χλωρεξιδίνη, ένα ισχυρό αντιμικροβιακό διάλυμα, που συνήθως συνιστάται για βραχυπρόθεσμη χρήση σε περιπτώσεις όπως η ουλίτιδα ή μετά από οδοντιατρικές επεμβάσεις. Η ισχύς της έγκειται στην ικανότητά της να μειώνει σημαντικά τα βακτήρια του στόματος, συμπεριλαμβανομένων όσων εμπλέκονται στην παραγωγή οξειδίου του αζώτου.
Ωστόσο, η χλωρεξιδίνη δεν εμπεριέχεται στα καθημερινά στοματικά διαλύματα που χρησιμοποιούνται συνήθως από το ευρύ κοινό.
Έρευνες σε διαφορετικούς τύπους στοματικών διαλυμάτων έχουν δείξει ποικίλα αποτελέσματα. Τα ήπια στοματικά διαλύματα χωρίς ισχυρούς αντιβακτηριακούς παράγοντες δεν διαταράσσουν τη μετατροπή των νιτρικών σε νιτρώδη. Αντίθετα, τα ισχυρότερα σκευάσματα μπορούν να εμποδίσουν εν μέρει ή σχεδόν πλήρως αυτή τη διαδικασία, οδηγώντας σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης.
Τι δείχνουν τα μακροπρόθεσμα στοιχεία;
Τα μακροπρόθεσμα δεδομένα προσφέρουν μια πιο καθησυχαστική προοπτική. Μια 20ετής μελέτη σε περισσότερους από 350 ενήλικες διαπίστωσε ότι η καλή στοματική υγιεινή -όπως το τακτικό βούρτσισμα και η χρήση οδοντικού νήματος- συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου. Η χρήση στοματικού διαλύματος, είτε ήπιου, είτε αντιβακτηριακού, δεν φάνηκε να επηρεάζει σημαντικά την υγεία της καρδιάς. Αυτό υποδηλώνει ότι η καθημερινή χρήση στοματικού διαλύματος, ιδίως με πιο ήπιες συνθέσεις, είναι απίθανο να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για την καρδιαγγειακή υγεία.
Γιατί η στοματική υγεία εξακολουθεί να έχει σημασία
Τα ερευνητικά στοιχεία υπογραμμίζουν τη σχέση στοματικής και καρδιαγγειακής υγείας. Η κακή στοματική υγιεινή και οι μη θεραπευμένες οδοντικές παθήσεις έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Η χρόνια φλεγμονή στο στόμα μπορεί να συμβάλει στη συστηματική φλεγμονή, έναν γνωστό παράγοντα κινδύνου για καρδιακά προβλήματα. Η διατήρηση ενός υγιούς στοματικού μικροβιώματος είναι, επομένως, απαραίτητη όχι μόνο για την οδοντική, αλλά και για τη γενικότερη υγεία.
Συμπέρασμα
Ορισμένα ισχυρά στοματικά διαλύματα μπορούν να διαταράξουν τα ευεργετικά βακτήρια του στόματος, επηρεάζοντας προσωρινά τις διαδικασίες που συνδέονται με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Ωστόσο, αυτά τα προϊόντα προορίζονται συνήθως για βραχυπρόθεσμη χρήση, υπό ιατρική επίβλεψη. Τα πιο ήπια στοματικά διαλύματα καθημερινής χρήσης φαίνεται να παρεμβαίνουν λιγότερο στις λειτουργίες των ευεργετικών για την καρδιά βακτηρίων.
Τελικά, η διατήρηση μιας καλής στοματικής υγιεινής, με τακτικό βούρτσισμα, χρήση οδοντικού νήματος, συχνούς οδοντιατρικούς ελέγχους και ορθή χρήση στοματικού διαλύματος, παραμένει ένας από τους καλύτερους τρόπους για την υποστήριξη τόσο της στοματικής, όσο και της καρδιαγγειακής υγείας.
Διαβάστε επίσης
Σκόρδο αντί για στοματικό διάλυμα; Η επιστήμη λέει «ναι»
Πόσο επικίνδυνη είναι η υπέρταση στους 35χρονους – Οι ειδικοί προειδοποιούν
