Η αναιμία, μία από τις πιο συχνές παθήσεις του αίματος παγκοσμίως, ενδέχεται να μην είναι απλώς μια μεμονωμένη διαταραχή. Νέα έρευνα υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι υποκείμενων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Μια σουηδική μελέτη μεγάλης κλίμακας διαπίστωσε ότι άτομα με διεγνωσμένη αναιμία διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο – ιδιαίτερα τους μήνες αμέσως μετά την ανίχνευσή της.
Τι έδειξε η μελέτη
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο BMJ, ανέλυσε δεδομένα από μητρώα υγείας περισσότερων από 380.000 ενηλίκων στη Σουηδία. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες είχαν πρόσφατα διαγνωσθεί με αναιμία, ενώ οι άλλοι μισοί -αντίστοιχης ηλικίας και φύλου- δεν είχαν ιστορικό της πάθησης. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν άνω των 18 ετών και δεν είχαν καρκίνο κατά την έναρξη της μελέτης. Οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία τους με την πάροδο του χρόνου, με στόχο να διερευνήσουν πιθανές συνδέσεις μεταξύ αναιμίας, καρκίνου και θνησιμότητας.
Τα ευρήματα αποκάλυψαν ένα σαφές μοτίβο: Τα άτομα με νεοεμφανιζόμενη αναιμία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωσθούν με καρκίνο, ειδικά εντός των πρώτων 3 μηνών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, διαγνώστηκε καρκίνος στο 6,2% των ανδρών και στο 2,8% των γυναικών με αναιμία. Πέρα από τον κίνδυνο καρκίνου, η αναιμία συσχετίστηκε επίσης με σημαντικά υψηλότερη πιθανότητα θανάτου κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης 18 μηνών.
Διαφορετικοί τύποι, διαφορετικοί κίνδυνοι
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι δεν έχουν όλες οι μορφές αναιμίας τις ίδιες επιπτώσεις.
Η μικροκυτταρική αναιμία -η οποία χαρακτηρίζεται από ερυθρά αιμοσφαίρια μικρότερα από το φυσιολογικό– παρουσίαζε ισχυρότερη συσχέτιση με τον καρκίνο, ιδίως με καρκίνους του πεπτικού και του αίματος.
Αντίθετα, η μακροκυτταρική αναιμία, στην οποία τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι μεγαλύτερα από το φυσιολογικό, συνδέονταν στενότερα με τη συνολική θνησιμότητα, παρά συγκεκριμένα με τον καρκίνο.
Ένδειξη, όχι αιτία
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αναιμία είναι απίθανο να προκαλέσει καρκίνο από μόνη της. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει ως «δείκτης κινδύνου» – ένα σημάδι ότι κάτι άλλο στον οργανισμό απαιτεί προσοχή. «Η αναιμία αποτελεί μάλλον ένδειξη υποκείμενης νόσου κι όχι μια αυτόνομη πάθηση», διευκρίνισε η Elinor Nemlander, κύρια συγγραφέας της μελέτης του Karolinska Institutet. Η ίδια υπογράμμισε ότι οι τακτικές εξετάσεις αίματος παρέχουν ήδη πολύτιμες πληροφορίες (όπως το μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων) οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους κλινικούς ιατρούς να εντοπίζουν νωρίτερα ασθενείς που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο.
Επιπτώσεις στην κλινική πρακτική
Οι ερευνητές τονίζουν πως είναι σημαντικό τα άτομα που διαγιγνώσκονται με αναιμία να παρακολουθούνται στενά. Ο δρ. Brian Slomovitz, διευθυντής γυναικολογικής ογκολογίας στο Ιατρικό Κέντρο Mount Sinai σημείωσε ότι η απότομη αύξηση των διαγνώσεων καρκίνου λίγο μετά την ανίχνευση της αναιμίας πιθανώς αντανακλά την παρουσία καρκίνων που δεν είχαν διαγνωστεί προηγουμένως ή βρίσκονταν σε πρώιμο στάδιο. Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η διάγνωση της αναιμίας πρέπει να οδηγεί σε πιο διεξοδική διερεύνηση, προκειμένου να αποκλειστούν σοβαρές υποκείμενες παθήσεις.
Περιορισμοί και μελλοντική έρευνα
Η μελέτη ήταν παρατηρητική – καταδεικνύει μια συσχέτιση, αλλά δεν αποδεικνύει αιτιώδη συνάφεια. Οι μελετητές αναγνώρισαν επίσης ότι δεν ελήφθησαν υπόψη όλες οι πιθανές αιτίες της αναιμίας, όπως η κατανάλωση αλκοόλ, ο υποσιτισμός, οι χρόνιες ή φλεγμονώδεις παθήσεις. Επιπλέον, η σχετικά σύντομη περίοδος παρακολούθησης περιορίζει τα συμπεράσματα σχετικά με τους μακροπρόθεσμους κινδύνους. Θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για την καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών πίσω απ’ αυτά τα ευρήματα.
Παρά τους περιορισμούς, ωστόσο, η μελέτη περνά ένα σημαντικό μήνυμα: Η αναιμία δεν πρέπει να αγνοείται. Αν και αντιμετωπίζεται ως μια διαχειρίσιμη πάθηση, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί πρώιμο δείκτη σοβαρότερων προβλημάτων υγείας. Η αναγνώρισή της ως πιθανό προειδοποιητικό σημάδι θα μπορούσε να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και, τελικά, καλύτερη υγεία.
Διαβάστε επίσης
Μήπως σας λείπει σίδηρος; 4 συμπτώματα που το μαρτυρούν – Τι να κάνετε
Τα αντιοξειδωτικά λαχανικά που καταπολεμούν την αναιμία και προστατεύουν μνήμη και όραση
Ποιους κινδύνους κρύβει η αναιμία στην αρχή της κύησης για τους απογόνους – Ο ρόλος του σιδήρου
