Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει στη Βρετανία η εμφάνιση πολλαπλών περιστατικών μηνιγγίτιδας μεταξύ φοιτητών, με τις υγειονομικές αρχές να λαμβάνουν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς.
Μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί 13 περιπτώσεις διεισδυτικής μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου, μίας σοβαρής λοίμωξης που μπορεί να προκαλέσει μηνιγγίτιδα και σηψαιμία. Παράλληλα, δύο νέοι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ άλλοι νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση.
Γιατί τα πανεπιστήμια αποτελούν εστία μετάδοσης
Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος προκαλείται από το βακτήριο Neisseria meningitidis. Αν και πολλοί άνθρωποι μπορεί να το φέρουν στον οργανισμό τους χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να περάσει στο αίμα ή στο νευρικό σύστημα και να εξελιχθεί σε απειλητική για τη ζωή λοίμωξη, όπως αναφέρει με άρθρο της στο The Conversation, η Manal Mohammed, Ανώτερη Λέκτορας Ιατρικής Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Westminster.
Η μετάδοση γίνεται μέσω στενής επαφής και σταγονιδίων του αναπνευστικού, όπως το φιλί, η κοινή χρήση ποτών ή σκευών, αλλά και μέσω βήχα ή φτερνίσματος. Αυτός είναι και ο λόγος που τα πανεπιστήμια αποτελούν περιβάλλον αυξημένου κινδύνου: Οι φοιτητές ζουν, σπουδάζουν και κοινωνικοποιούνται σε συνθήκες στενής επαφής.
Αν και τα ξεσπάσματα είναι σχετικά σπάνια, τα περιστατικά είναι αναλογικά περισσότερα σε νεαρούς ενήλικες και φοιτητές, λόγω του τρόπου ζωής και των συνθηκών διαβίωσης.
Πώς μειώνεται ο κίνδυνος
Δεν υπάρχει τρόπος να εξαλειφθεί πλήρως ο κίνδυνος, υπάρχουν, ωστόσο, πρακτικά μέτρα που μπορούν να τον περιορίσουν.
Ο εμβολιασμός αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζονται προγράμματα εμβολιασμού για βασικά στελέχη του μηνιγγιτιδόκοκκου, με το εμβόλιο MenACWY να προσφέρεται συνήθως στην εφηβεία, ενώ μπορεί να χορηγηθεί έως την ηλικία των 25 ετών σε όσους το έχουν παραλείψει. Το εμβόλιο MenB χορηγείται σε βρέφη, ενώ για μεγαλύτερες ηλικίες είναι διαθέσιμο ιδιωτικά.
Η σύσταση είναι σαφής: Οι νέοι θα πρέπει να γνωρίζουν το ιστορικό εμβολιασμού τους, είτε μέσω ιατρικών αρχείων είτε μέσω του γιατρού τους. Αν υπάρχει αμφιβολία, μπορεί να συστηθεί επαναληπτικός εμβολιασμός, καθώς μια επιπλέον δόση θεωρείται γενικά ασφαλής.
Σημαντικό είναι επίσης να υπάρχει ενημέρωση και μεταξύ φίλων, καθώς κάποιος μπορεί να μεταφέρει το βακτήριο χωρίς να έχει συμπτώματα. Η γνώση της εμβολιαστικής κατάστασης και η ενθάρρυνση για κάλυψη συμβάλλουν στην προστασία της κοινότητας.
Ακόμη και σε εμβολιασμένα άτομα, μπορεί να χορηγηθούν προληπτικά αντιβιοτικά εφόσον έχουν έρθει σε στενή επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα.
Παράλληλα, απλά μέτρα υγιεινής, όπως η αποφυγή κοινής κατανάλωσης ποτών και χρήσης αντικειμένων, η κάλυψη του στόματος κατά τον βήχα και το συχνό πλύσιμο των χεριών, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς τα πρώτα της συμπτώματα συχνά μοιάζουν με αυτά της γρίπης ή ενός έντονου κρυολογήματος.
Πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, ναυτία ή έμετος, μυϊκοί πόνοι, κρύα άκρα και γρήγορη αναπνοή είναι από τα πρώτα σημάδια. Τα συμπτώματα μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα και να εμφανιστούν με διαφορετική σειρά σε κάθε περίπτωση.
Σε πιο προχωρημένο στάδιο μπορεί να παρουσιαστούν σοβαρότερα συμπτώματα, όπως δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, ευαισθησία στο φως, υπνηλία, δυσκολία στην αφύπνιση, επιληπτικές κρίσεις, καθώς και εξάνθημα που δεν υποχωρεί όταν πιέζεται, ένα χαρακτηριστικό σημάδι σηψαιμίας.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς εξάνθημα και ότι κανένα σύμπτωμα από μόνο του δεν επιβεβαιώνει τη νόσο. Ωστόσο, ο συνδυασμός συμπτωμάτων και η ταχεία επιδείνωση απαιτούν άμεση κινητοποίηση.
Τι να κάνετε αν δείτε συμπτώματα
Εάν ένας φοιτητής ή φίλος εμφανίσει ανησυχητικά συμπτώματα, ιδιαίτερα αν επιδεινώνονται γρήγορα μέσα σε λίγες ώρες, είναι κρίσιμο να αντιμετωπιστεί η κατάσταση με σοβαρότητα.
Η σύσταση των υγειονομικών αρχών είναι ξεκάθαρη: σε περίπτωση ανησυχίας, πρέπει να αναζητείται άμεσα ιατρική βοήθεια. Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Η σημασία της άμεσης αντίδρασης
Η πρόσφατη έξαρση υπενθυμίζει ότι, αν και η μηνιγγίτιδα είναι σχετικά σπάνια, μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και να έχει σοβαρές συνέπειες ακόμη και σε νέους και κατά τα άλλα υγιείς ανθρώπους.
Η ενημέρωση, η πρόληψη και η άμεση αντίδραση αποτελούν τα πιο σημαντικά «όπλα». Σε περιβάλλοντα όπως τα πανεπιστήμια, όπου η μετάδοση ευνοείται, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η γρήγορη αναζήτηση βοήθειας μπορούν να σώσουν ζωές.
Διαβάστε επίσης
Έξαρση μηνιγγίτιδας σε αγγλικό Πανεπιστήμιο – Δύο θάνατοι, πολλοί σοβαρά άρρωστοι
Μηνιγγίτιδα: Τα συμπτώματα της θανάσιμης λοίμωξης – Η σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης
