Στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας στην παρακολούθηση της προσήλωσης των ασθενών στην αγωγή, αλλά και στις δυνατότητες που ανοίγονται μέσα από την αξιοποίηση δεδομένων και τεχνολογικών λύσεων αναφέρθηκε η κυρία Παναγιώτα Τζώρτζη, Προϊσταμένη Τμήματος Σχεδιασμού Αγοράς και Παρακολούθησης Δικτύου Παρόχων ΠΦΥ της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΕΟΠΥΥ, στο πλαίσιο της συζήτησης του στρογγυλού τραπεζιού του ygeiamou.gr με τίτλο «Καρδιαγγειακά Νοσήματα: Από τη γνώση στην πρόληψη – Ο ρόλος της προσήλωσης στη θεραπεία».
Όπως επισήμανε η κυρία Τζώρτζη, παρά το γεγονός ότι σήμερα δεν υπάρχουν ολοκληρωμένα δεδομένα που να αποτυπώνουν με ακρίβεια το επίπεδο προσήλωσης των ασθενών στη θεραπεία, τα ευρήματα από μελέτες και έρευνες δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο. «Σύμφωνα με ευρωπαϊκή μελέτη που παρουσιάστηκε σε συνέδριο φαρμακοποιών και καλύπτει την περίοδο 2012–2024, περίπου 6 στους 10 ασθενείς διακόπτουν ή δεν ακολουθούν σωστά τη θεραπεία τους, κυρίως για οικονομικούς λόγους» σημείωσε.
Σημαντικό πρόβλημα η μη συμμόρφωση στη θεραπεία
Τα υψηλότερα ποσοστά μη συμμόρφωσης καταγράφονται κυρίως σε χρόνια νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η υπερλιπιδαιμία. Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο του 2025, περίπου 13% των ασθενών στην Ελλάδα δεν είχε πρόσβαση σε ιατρική επίσκεψη ή θεραπεία, είτε λόγω δυσκολιών στο σύστημα υγείας είτε για προσωπικούς λόγους, όπως ο φόβος ή η αναβολή της επίσκεψης στον γιατρό.
Η διακοπή της θεραπείας μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες: οικονομικές δυσκολίες, εμφάνιση παρενεργειών, έλλειψη συμπτωμάτων ή ακόμη και στην αντίληψη ότι η θεραπεία δεν είναι αποτελεσματική. «Για να μην γίνεται αυτό, πιστεύω ότι το μεγαλύτερο ρόλο έχει ο θεράπων ιατρός, ο οποίος δεν θα σταματήσει μόνο στο να εξετάσει, να πάρει το ιστορικό, να κάνει τις εξετάσεις και να καταλήξει σε διάγνωση και να επιλέξει την κατάλληλη για το συγκεκριμένο ασθενή θεραπεία. Είναι σημαντικό να του παρέχει και ένα πλάνο εξετάσεων και επανεξετάσεων, καθώς και να του επισημάνει τα συμπτώματα εκείνα που όταν θα τα δει, θα ζητήσει πιο έγκαιρη επανεξέταση, καθώς και τις παρενέργειες».
Τα ψηφιακά εργαλεία στην υπηρεσία της πρόληψης
Αναφερόμενη στα ψηφιακά εργαλεία, η κυρία Τζώρτζη υπογράμμισε τη σημασία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, μέσω της οποίας καταγράφεται τόσο η έκδοση όσο και η εκτέλεση των συνταγών. Το σύστημα επιτρέπει επίσης τον εντοπισμό πιθανών «κενών» στη θεραπεία.
Όπως εξήγησε, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας αλγόριθμος που να εντοπίζει περιπτώσεις όπου ένας ασθενής δεν εκτελεί εγκαίρως μια επαναλαμβανόμενη συνταγή. «Όταν το σύστημα δει ότι ο ασθενής δεν πηγαίνει να εκτελέσει την συνταγή μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, πχ 90 μέρες, τότε θα πρέπει να υπάρχει αυτόματα μία ειδοποίηση ότι υπάρχει εδώ κενό θεραπείας. Αυτή η ειδοποίηση μπορεί να πηγαίνει τόσο στον ασθενή με SMS ή e-mail στο κινητό του, αλλά και στον γιατρό, ο οποίος θα επικοινωνεί με τον ασθενή για να μάθει για ποιο λόγο δεν συνέχισε την θεραπεία» διευκρίνισε. Με τον τρόπο αυτό ο γιατρός θα μπορεί να επικοινωνεί έγκαιρα με τον ασθενή για να διερευνήσει τους λόγους της διακοπής της θεραπείας, όπως πιθανές παρενέργειες ή δυσκολία πρόσβασης στο φάρμακο.
Η κυρία Παναγιώτα Καρλατήρα, Διευθύντρια Σύνταξης του ygeiamou.gr (αριστερά) με την κυρία Παναγιώτα Τζώρτζη, Προϊσταμένη Τμήματος Σχεδιασμού Αγοράς και Παρακολούθησης Δικτύου Παρόχων ΠΦΥ της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΕΟΠΥΥ
Παράλληλα, η αξιοποίηση του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας επιτρέπει στους γιατρούς να έχουν πλήρη εικόνα της πορείας του ασθενούς, συνδυάζοντας δεδομένα συνταγογράφησης με αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων. «Ο γιατρός θα πρέπει να έχει πρόσβαση και στον ηλεκτρονικό φάκελο, ώστε να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο, αν ο ασθενής έχει πάρει τη θεραπεία, τη συνεχίζει ή τη διακόπτει, αλλά και τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων, ώστε να συνδυάσει τη διακοπή με κάποια παρενέργεια του φαρμάκου» πρόσθεσε. Η κυρία Τζώρτζη σημείωσε επίσης ότι στο μέλλον μπορούν να αξιοποιηθούν ακόμη και τεχνικές μηχανικής μάθησης, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα ασθενείς που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο διακοπής της θεραπείας.
Τι ρόλο παίζουν τα κίνητρα και ο προσωπικός ιατρός;
Πόσο θα επηρέαζαν θετικά τα κίνητρα επιβράβευσης; Σύμφωνα με την κυρία Τζώρτζη, θα μπορούσαν να εξεταστούν μοντέλα αποζημίωσης που θα βασίζονται όχι μόνο στον αριθμό των ιατρικών πράξεων αλλά και στα αποτελέσματα της θεραπείας. «Σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαν να προβλεφθούν επιπλέον κίνητρα για τους γιατρούς όταν αποδεικνύεται ότι οι ασθενείς που παρακολουθούν παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά συμμόρφωσης και καλύτερους δείκτες υγείας, όπως ρύθμιση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης στον διαβήτη ή σταθεροποίηση της αρτηριακής πίεσης» εξήγησε. Παράλληλα, θα μπορούσαν να εφαρμοστούν μοντέλα αποζημίωσης που θα καλύπτουν συνολικά μια περίοδο φροντίδας, για παράδειγμα έξι μήνες, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας.
Τέλος, η κυρία Τζώρτζη υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του θεσμού του προσωπικού γιατρού, ώστε κάθε πολίτης να έχει έναν σταθερό επαγγελματία υγείας που θα παρακολουθεί συστηματικά την πορεία της υγείας του. Η ύπαρξη προσωπικού γιατρού, όπως τόνισε, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της συμμόρφωσης στη θεραπεία, καθώς επιτρέπει συνεχή παρακολούθηση, καλύτερη επικοινωνία με τον ασθενή και πιο ολοκληρωμένη φροντίδα. «Θα πρέπει να θεσπιστούν συμβάσεις με βάση ποιοτικά κριτήρια, όπως τα ερωτηματολόγια ικανοποίησης των ασθενών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών από τους επαγγελματίες υγείας. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αξιολογείται η τήρηση των θεραπευτικών και διαγνωστικών πρωτοκόλλων. Η αποφυγή παρενεργειών οδηγεί σε μείωση των εισαγωγών, γεγονός που συνεπάγεται χαμηλότερο κόστος και μικρότερη επιβάρυνση για το σύστημα υγείας. Με βάση αυτά τα δεδομένα, μπορεί να εφαρμοστεί ένας διαφορετικός τρόπος αποζημίωσης» κατέληξε.
Δείτε το σχετικό βίντεο από το Στρογγυλό Τραπέζι του ygeiamou.gr
Διαβάστε επίσης
Άδωνις Γεωργιάδης: «Το ελληνικό κράτος παρέχει τα πάντα για να προλάβει κανείς τα καρδιαγγειακά»
