Ορισμένοι ιοί εξαπλώνονται εύκολα, μολύνουν εκατομμύρια αλλά δεν είναι τόσο θανατηφόροι. Άλλοι εμφανίζονται σπανιότερα, αλλά όταν «χτυπήσουν» έχουν δυσανάλογα βαριές συνέπειες. Ένας πρακτικός τρόπος να αποτυπωθεί αυτή η διαφορά είναι ο δείκτης θνητότητας μεταξύ των κρουσμάτων (case fatality rate – CFR), δηλαδή το ποσοστό των μολυσμένων που πεθαίνουν από την ασθένεια.
Σε αυτή τη λογική βασίζεται σχετική κατάταξη του Visual Capitalist των 10 πιο θανατηφόρων ιών που προέρχονται από ζώα, με τη λύσσα να βρίσκεται στην κορυφή.
Λύσσα: Σχεδόν 100% θανατηφόρα, όταν εκδηλωθούν συμπτώματα
Η λύσσα εξακολουθεί να κοστίζει περίπου 59.000 ζωές ετησίως, κυρίως στην Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία. Μεταδίδεται κατά κύριο λόγο μέσω του σάλιου μολυσμένων ζώων, ειδικά σκύλων. Ωστόσο, η λύσσα προλαμβάνεται. Ο εμβολιασμός και – κυρίως – η έγκαιρη θεραπεία μετά από έκθεση μπορούν να αποτρέψουν την εξέλιξη της νόσου. Εκεί, όμως, εντοπίζεται και το πρόβλημα: σε αρκετές περιοχές η πρόσβαση στη μετέπειτα φροντίδα δεν είναι δεδομένη, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι θάνατοι που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Αιμορραγικοί πυρετοί: Έμπολα, Marburg, Κριμαίας-Κονγκό
Αρκετοί ιοί της κατάταξης ανήκουν στους λεγόμενους αιμορραγικούς πυρετούς, δηλαδή λοιμώξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε βαριά συστηματική νόσο, αιμορραγικές επιπλοκές και ανεπάρκεια οργάνων. Ο ιός Έμπολα και ο ιός Marburg εμφανίζουν συχνά ποσοστό θνησιμότητας γύρω στο 50%, με κρούσματα κυρίως στην Κεντρική και Υποσαχάρια Αφρική. Η επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική (2014-2016) έφερε το θέμα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ετοιμότητας, με πάνω από 11.000 θανάτους.
Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό (CCHF) είναι γεωγραφικά πιο «απλωμένος» (Ευρώπη, Ασία και Αφρική), μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπουριών ή επαφής με μολυσμένα ζώα, και το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 10% έως 40%, με 1.000-2.000 θανάτους ετησίως.
Ένα κοινό μοτίβο στους πιο θανατηφόρους ιούς είναι η προέλευση, καθώς η μετάδοση πραγματοποιείται από τα ζώα στον άνθρωπο:
- Νυχτερίδες έχουν συνδεθεί με ιούς όπως Nipah και Marburg.
- Τρωκτικά έχουν συσχετιστεί με τον ιό Lujo.
- Οι καμήλες θεωρούνται ο βασικός ζωικός ξενιστής για τον MERS-CoV, που πρωτοεντοπίστηκε στη Σαουδική Αραβία το 2012.
Τέλος, η γρίπη των πτηνών (H5N1) είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ιού που δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ των επιβεβαιωμένων ανθρώπινων κρουσμάτων (συχνά γύρω στο 50%). Γι’ αυτό, οι υγειονομικές αρχές διεθνώς διατηρούν αυξημένη επιτήρηση.
Photo: Visual Capitalist | Ranked: The World’s 10 Deadliest Viruses by Fatality Rate
Διαβάστε επίσης
Γρίπη των πτηνών: Θετική αγελάδα στην Ολλανδία – Τι λέει το ECDC για το πρώτο κρούσμα εκτός ΗΠΑ
Λύσσα: Τα ύποπτα συμπτώματα – Πώς μεταδίδεται στον άνθρωπο
Πόσο έτοιμος είναι ο κόσμος για την επόμενη πανδημία 6 χρόνια μετά τον κορωνοϊό
