Ένα απλό ερώτημα προς τους φροντιστές μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την έγκαιρη αναγνώριση της διαταραχής συσσώρευσης σε άτομα με προβλήματα μνήμης και νευροεκφυλιστικές νόσους, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Σημεώνεται ότι η διαταραχή συσσώρευσης αφορά επίμονη δυσκολία αποχωρισμού αντικειμένων, ανεξαρτήτως αξίας, με αποτέλεσμα έντονη ακαταστασία και κινδύνους ασφάλειας.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Colorado (CU) Anschutz ανέπτυξαν ένα σύντομο εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου, το οποίο βασίζεται σε μία μόνο ερώτηση και μπορεί να ενσωματωθεί εύκολα στην καθημερινή κλινική πρακτική. «Αυτό προέκυψε πραγματικά από κοινές παρατηρήσεις στην κλινική μνήμης», δήλωσε ο Peter Pressman, επικεφαλής της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής νευρολογίας στο Oregon Health & Science University, ο οποίος διεξήγαγε την έρευνα ενώ βρισκόταν στο CU Anschutz. «Παρατηρήσαμε ότι ο αποθησαυρισμός ήταν πολύ συχνός σε αυτούς τους ασθενείς, αλλά δεν αποτελούσε μέρος κανενός πρωτοκόλλου ελέγχου».
Η έγκαιρη ανίχνευση της συσσώρευσης θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει την πρώιμη παρέμβαση, μειώνει τους κινδύνους για την ασφάλεια στο σπίτι και περιορίζει την ψυχολογική επιβάρυνση των φροντιστών.
Τι είναι η διαταραχή συσσώρευσης;
Η διαταραχή συσσώρευσης χαρακτηρίζεται από επίμονη δυσκολία αποχωρισμού αντικειμένων, ανεξαρτήτως της πραγματικής τους αξίας. Το αποτέλεσμα είναι έντονη ακαταστασία, συχνά επικίνδυνες συνθήκες διαβίωσης, οικογενειακές εντάσεις και σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής.
Παρότι συνδέεται συχνά με ψυχιατρικές διαταραχές, όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, παρατηρείται επίσης σε άτομα με νευροεκφυλιστικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων η νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας.
Η ερώτηση – κλειδί
Οι παραδοσιακές μέθοδοι αξιολόγησης της συσσώρευσης περιλαμβάνουν εκτενείς συνεντεύξεις και αναλυτικά ερωτηματολόγια, διαδικασίες που συχνά δεν είναι πρακτικές σε πολυάσχολα ιατρεία μνήμης ή πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Για να καλυφθεί αυτό το κενό, οι ερευνητές πρότειναν μια εξαιρετικά απλή προσέγγιση. Η ερώτηση προς τον φροντιστή είναι: «Υπάρχει κάποια ανησυχία σχετικά με ακαταστασία στο σπίτι ή πιθανή συμπεριφορά συσσώρευσης;» Οι πιθανές απαντήσεις είναι: «όχι», «ίσως» ή «ναι».
Τι έδειξε η μελέτη
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο The Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences, περιλάμβανε 135 ασθενείς που εξετάστηκαν σε κλινική συμπεριφορικής νευρολογίας. Οι ασθενείς παρουσίαζαν διάφορες παθήσεις, όπως νόσο Αλτσχάιμερ, άνοια με σωμάτια Lewy, πρωτοπαθή προϊούσα αφασία και τη συμπεριφορική παραλλαγή της μετωποκροταφικής άνοιας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
- Το 23% των φροντιστών εξέφρασε κάποια ανησυχία για συμπεριφορές θησαυρισμού.
- Όσοι απάντησαν «ναι» είχαν ασθενείς με σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες σε ειδική κλίμακα αξιολόγησης.
- Η συσσώρευση συνδέθηκε με πιο έντονα συμπτώματα κατάθλιψης.
- Παρατηρήθηκαν περισσότερα νευροψυχιατρικά συμπτώματα.
- Καταγράφηκαν υψηλότερα επίπεδα άγχους και επιβάρυνσης στους φροντιστές.
Ιδιαίτερα συχνή ήταν η συσσώρευση σε ασθενείς με μετωποκροταφική άνοια, μια πάθηση που επηρεάζει σημαντικά την κρίση και τον έλεγχο των παρορμήσεων.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και μία μόνο στοχευμένη ερώτηση μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό «καμπανάκι κινδύνου». Όταν οι φροντιστές εκφράζουν σαφή ανησυχία, είναι πολύ πιθανό η συμπεριφορά να πληροί τα κριτήρια κλινικά σημαντικής διαταραχής.
Τα επόμενα βήματα
Ο Δρ. Pressman δήλωσε ότι το εργαλείο αυτό αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Αν και θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες για την περαιτέρω επιβεβαίωση της αξιοπιστίας του εργαλείου, τα μέχρι τώρα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά και αναδεικνύουν τη σημασία του να τίθενται απλές αλλά ουσιαστικές ερωτήσεις στην κλινική πράξη.
«Αυτό θα ωφελήσει τους ασθενείς και όσους τους φροντίζουν, καθώς υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ του άγχους των φροντιστών και της συσσώρευσης», δήλωσε ο Pressman. «Αν οι γιατροί δεν κάνουν ερωτήσεις γι’ αυτό, δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι άνθρωποι θα τους το αναφέρουν από μόνοι τους».
Συμπέρασμα
Σε μια εποχή όπου οι νευροεκφυλιστικές νόσοι αυξάνονται και οι οικογένειες επωμίζονται μεγάλο μέρος της φροντίδας, ένα τόσο απλό εργαλείο μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Μια και μόνο ερώτηση αρκεί για να ανοίξει η συζήτηση γύρω από μια συχνά «αόρατη» αλλά επιβαρυντική συμπεριφορά, επιτρέποντας έγκαιρη παρέμβαση πριν οι συνθήκες γίνουν επικίνδυνες.
Η μελέτη υπενθυμίζει ότι στην ιατρική, μερικές φορές οι πιο απλές παρεμβάσεις είναι και οι πιο αποτελεσματικές – αρκεί να γίνουν την κατάλληλη στιγμή.
Διαβάστε επίσης
Άνοια: Γιατί μπορούν να την αποφύγουν οι 60ρηδες που σερφάρουν στο internet
Άνοια: Η εφαρμογή που μπορεί να την ανιχνεύσει σε λιγότερο από 5′
