Τα «σήματα» του προσώπου μας δεν είναι πάντα ίδια για όλους, κάτι που μπορεί να εξηγεί γιατί, στην καθημερινή επικοινωνία, οι συναισθηματικές εκφράσεις παρερμηνεύονται μερικές φορές ανάμεσα σε άτομα με και χωρίς αυτισμό.
Αυτό δείχνει νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ που δημοσιεύθηκε στο Autism Research: χρησιμοποίησε προηγμένη τεχνολογία καταγραφής κινήσεων του προσώπου (facial motion capture) για να χαρτογραφήσει με πολύ μεγάλη λεπτομέρεια το πώς «χτίζονται» οι εκφράσεις θυμού, χαράς και λύπης. Η ομάδα κατέγραψε πάνω από 265 εκατομμύρια σημεία δεδομένων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα πλούσια «βιβλιοθήκη» κινήσεων του προσώπου.
Πώς έγινε η μελέτη
Στη μελέτη συμμετείχαν 25 ενήλικες με αυτισμό και 26 ενήλικες χωρίς. Συνολικά, παρήγαγαν 4.896 εκφράσεις προσώπου, σε δύο διαφορετικές συνθήκες:
- Καθοδηγούμενη συνθήκη: ταίριαζαν κινήσεις του προσώπου με ηχητικά σήματα σε συγκεκριμένη ακολουθία.
- Συνθήκη με ομιλία: έλεγαν μια κοινή πρόταση, ώστε οι ερευνητές να μπορούν να συγκρίνουν τις εκφράσεις τους σε πιο «φυσικό» πλαίσιο.
Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο οι διαφορές να οφείλονται απλώς στη μορφολογία των χαρακτηριστικών (π.χ. σχήμα/ανατομία), οι καταγραφές «μεταφέρθηκαν» σε ένα κοινό ψηφιακό πρόσωπο (avatar), πριν ξεκινήσει η ανάλυση.
Τι διαφορές βρέθηκαν
Οι ερευνητές εντόπισαν ότι οι δύο ομάδες συχνά διαμορφώνουν τις εκφράσεις τους με διαφορετικό τρόπο: όχι μόνο στο πώς φαίνονται τελικά, αλλά και στο πώς εξελίσσονται μέσα στον χρόνο.
- Θυμός: οι συμμετέχοντες με αυτισμό βασίζονταν περισσότερο σε κινήσεις του στόματος και λιγότερο σε κινήσεις των φρυδιών.
- Χαρά: το χαμόγελο ήταν πιο διακριτικό, με μικρότερη συμμετοχή της περιοχής γύρω από τα μάτια.
- Λύπη: στα άτομα με αυτισμό παρατηρήθηκε τάση για «κατηφή» διαμόρφωση, με μεγαλύτερη ανύψωση του άνω χείλους.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες με αυτισμό επέδειξαν ένα ευρύτερο φάσμα μοναδικών τρόπων έκφρασης, κάτι που μπορεί να κάνει ακόμα πιο δύσκολη την «ανάγνωση» του συναισθήματος με βάση τα «συνηθισμένα κοινωνικά πρότυπα».
Πηγή: Mismatching Expressions: Spatiotemporal and Kinematic Differences in Autistic and Non-Autistic Facial Expressions | Autism Research
Ο ρόλος της αλεξιθυμίας
Η ομάδα εξέτασε και την αλεξιθυμία, δηλαδή τη δυσκολία αναγνώρισης και περιγραφής των δικών μας συναισθημάτων, που είναι συχνότερη στον αυτισμό. Όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα αλεξιθυμίας, εμφάνισαν λιγότερο «ξεκάθαρες» εκφράσεις, ειδικά για τον θυμό και τη χαρά, με αποτέλεσμα τα εν λόγω συναισθήματα να καθίστανται πιο δύσκολα αναγνωρίσιμα από τους άλλους.
Συμπέρασμα
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι αυτά τα ευρήματα δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως «έλλειμμα». Αν δύο άνθρωποι εκφράζουν το ίδιο συναίσθημα με διαφορετικά «σήματα», τότε οι παρεξηγήσεις είναι εξίσου πιθανές και προς τις δύο κατευθύνσεις. «Είναι σχεδόν σαν να μιλούν ξεχωριστές γλώσσες» εξηγεί η καθηγήτρια Jennifer Cook, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Με απλά λόγια: το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι κάποιος «δεν δείχνει» ένα συναίσθημα, αλλά ότι ο άλλος μπορεί να μην αναγνωρίζει σωστά τον τρόπο που εκείνος το αντανακλά στο πρόσωπό του.
Διαβάστε επίσης
Κυκλοφόρησε νέα Barbie με αυτισμό – Η κούκλα που «αγκαλιάζει» τη νευροδιαφορετικότητα
Βάδιση και στάση σώματος που σχετίζεται με αυτισμό και ΔΕΠΥ – Τα στοιχεία
Αυτισμός: 3 σημάδια που αποκαλύπτουν ότι ο σύντροφός σας ανήκει στο φάσμα
