Οι σκύλοι αποτελούν τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου εδώ και αιώνες, πλάι στις οικογένειες, ως μια σημαντική… χνουδωτή προσθήκη. Παρόλα αυτά, τις τελευταίες δεκαετίες, από φίλοι έχουν πάρει τη θέση των… παιδιών, αφού πολλοί είναι οι νέοι που επιλέγουν να υιοθετήσουν έναν σκύλο από το να αποκτήσουν τα δικά τους παιδιά. Τι σημαίνει, όμως, αυτή η επιλογή για την κοινωνία μας και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την οικογένεια;
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Psychologist, μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Eötvös Loránd υποστηρίζει ότι η παγκόσμια μείωση των γεννήσεων και η αύξηση των υιοθεσιών σκύλων συνδέονται μεταξύ τους. Παρότι οι σκύλοι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα παιδιά, μπορούν να προσφέρουν στους ανθρώπους τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν το γονεϊκό ένστικτο χωρίς τις οικονομικές και κοινωνικές απαιτήσεις που συνεπάγεται η ανατροφή ενός παιδιού.
«Μεταξύ πολλών παραγόντων, το σχετικά σύντομο προσδόκιμο ζωής των σκύλων μπορεί να παίζει ρόλο, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι αναμένουν ότι θα ζήσουν περισσότερο από τον σκύλο τους, αλλά όχι από το παιδί τους», δήλωσε η Laura Gillet, υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Ηθολογίας. «Όχι μόνο οι ατομικές αποφάσεις, αλλά και το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο είναι καθοριστικά για να κατανοήσουμε πώς και γιατί οι άνθρωποι αναπτύσσουν συγκεκριμένους τύπους σχέσεων με τα κατοικίδιά τους».
Γιατί οι άνθρωποι επιλέγουν σκύλους αντί για παιδιά
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδιαίτερα σε πλούσιες και ανεπτυγμένες χώρες, τα ποσοστά γεννήσεων μειώνονται σταθερά. Σε αυτές τις ίδιες χώρες, η υιοθεσίες σκύλων συνεχίζει να αυξάνεται, με όλο και περισσότερους ανθρώπους να επιλέγουν ένα κατοικίδιο αντί για ένα παιδί.
Για να διερευνήσουν αυτό το φαινόμενο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια εκτενή ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και διατύπωσαν μια υπόθεση: για πολλούς ανθρώπους, οι σκύλοι αποτελούν τον τέλειο συμβιβασμό. Όλοι έχουμε μια γενετικά ενσωματωμένη ανάγκη να φροντίζουμε, και οι κοινωνικοί μας δεσμοί με τους σκύλους μπορούν να ικανοποιήσουν αυτή την ανάγκη.
Συγκεκριμένα, τα κατοικίδια επιτρέπουν στους ιδιοκτήτες τους να βιώνουν συναισθηματικά οφέλη παρόμοια με εκείνα των παραδοσιακών γονέων, όπως θετικά συναισθήματα, κοινωνική υποστήριξη και αίσθηση σκοπού. Ικανοποιώντας την ανάγκη για φροντίδα και εξάρτηση, με μικρότερο κόστος χρόνου και χρημάτων σε σύγκριση με τα παιδιά, η «γονεϊκότητα» σκύλων μοιάζει με μια κατάσταση όπου όλοι κερδίζουν.
Μοιάζουν οι σκύλοι με τα παιδιά;
Οι γνωστικές ικανότητες των σκύλων, που τους επιτρέπουν να μαθαίνουν και να ανταποκρίνονται στην ανθρώπινη επικοινωνία, είναι εν μέρει ο λόγος που βρίσκονται στο πλευρό μας εδώ και τόσο καιρό. Αυτές οι ιδιαίτερες προσαρμογές βοηθούν επίσης στην ανάπτυξη κοινωνικών συμπεριφορών, πολλές από τις οποίες μοιάζουν εντυπωσιακά με εκείνες των παιδιών πριν αναπτύξουν λόγο.
Επιπλέον, όπως και τα παιδιά, έτσι και οι σκύλοι εξαρτώνται από τους ανθρώπους ως φροντιστές τους. Δεν μπορούν να τραφούν ή να βγουν μόνοι τους βόλτα ή να οργανώσουν κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Οι κηδεμόνες τους είναι πλήρως υπεύθυνοι για την παροχή όλων των απαραίτητων για την επιβίωσή τους. Παρότι οι απαιτήσεις είναι υψηλές και οι σκύλοι δένονται έντονα με τους ανθρώπους που τους φροντίζουν, η δέσμευση παραμένει μικρότερη σε σύγκριση με εκείνη που απαιτείται για ένα παιδί.
Ωστόσο, αυτή η αντιμετώπιση δεν είναι καθολική: «Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι, αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, μόνο μια μικρή μειονότητα ιδιοκτητών σκύλων αντιμετωπίζει τα κατοικίδιά της σαν “παιδιά”. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι “σκυλογονείς” επιλέγουν σκύλους ακριβώς επειδή δεν είναι σαν παιδιά και αναγνωρίζουν τις ανάγκες που είναι ειδικές για το είδος τους», δήλωσε η Enikő Kubinyi, κύρια συγγραφέας της μελέτης και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Companion Animals Research Group.
Τι επιφυλάσσει το μέλλον
Για την ερευνητική ομάδα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι σκύλοι δεν θέλουν και δεν χρειάζονται πάντα αυτό που οι άνθρωποι θεωρούν καλύτερο για εκείνους. Δυστυχώς, η αντιμετώπιση ενός σκύλου ως παιδιού συχνά εγείρει ηθικά ζητήματα. Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για βρεφικά χαρακτηριστικά έχει οδηγήσει στη μαζική εκτροφή ανθυγιεινών φυλών. Επιπλέον, η υπερπροστατευτικότητα και η υπερβολική «προστασία» των σκύλων μπορεί να οδηγήσουν σε συναισθηματικά και συμπεριφορικά προβλήματα.
Συμπέρασμα
Συνολικά, οι συγγραφείς της μελέτης ελπίζουν ότι τα ευρήματά τους θα συμβάλουν σε έναν πιο διευρυμένο τρόπο σκέψης γύρω από τον δεσμό ανθρώπων και κατοικιδίων. Σε έναν σύγχρονο κόσμο με αυξανόμενη κοινωνική απομόνωση και μοναξιά, οι σκύλοι παραμένουν οι καλύτεροι φίλοι, σύντροφοι και συνοδοιπόροι μας – όποια μορφή κι αν παίρνει αυτή η σχέση.
Διαβάστε επίσης
Δυνατή καρδιά και λιγότερη στεναχώρια – Δύο από τα πολλά οφέλη της συγκατοίκησης με γάτες
Η θεραπευτική δύναμη του σκύλου σε ογκολογικούς ασθενείς
Μπορεί ένας σκύλος να διαγνώσει τη νόσο Πάρκινσον; Καινοτόμος μελέτη αποκαλύπτει
