Μια φράση μπορεί να μοιάζει αθώα, ωστόσο, στην πραγματικότητα ίσως κρύβει μία βαθιά συναισθηματική απόσταση. Και, όπως φαίνεται, πολλές φορές αυτές οι φράσεις λειτουργούν ως τα τελευταία «καμπανάκια» πριν ένα ενήλικο παιδί απομακρυνθεί από τους γονείς του.
Όπως αναφέρει ο ψυχολόγος Jeffrey Bernstein με άρθρο του στο Psychology Today, οι ενήλικες δεν διακόπτουν ξαφνικά τις σχέσεις τους με τους γονείς τους. Αντίθετα, η απομάκρυνση είναι συνήθως το αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας αίσθησης ότι δεν ακούγονται ή δεν γίνονται κατανοητοί.
«Δεν με καταλαβαίνεις»
Η πιο χαρακτηριστική – και ίσως πιο κρίσιμη – φράση είναι αυτή: «Δεν προσπαθείς καν να με καταλάβεις». Όπως επισημαίνει ο ειδικός, αυτή η φράση μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους:
«Δεν ακούς πραγματικά», «Δεν με πιάνεις», «Δεν μπορώ να σου μιλήσω». Το νόημα, ωστόσο, παραμένει το ίδιο: Το παιδί νιώθει ότι η εσωτερική του πραγματικότητα δεν γίνεται αντιληπτή. Γεγονός, μάλιστα, που είναι πιο καθοριστικό ακόμη και από την ίδια την αγάπη. Τα συναισθήματα μπορεί να αλλάζουν, αλλά η αίσθηση ότι «δεν με καταλαβαίνουν» διαβρώνει σταθερά τη σχέση.
Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι γονείς
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι στηρίζουν τα παιδιά τους, στην πράξη όμως τα απομακρύνουν. Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί μοιράζεται μια δυσκολία, η άμεση καθησυχαστική απάντηση («θα τα καταφέρεις») μπορεί να εκληφθεί ως υποτίμηση των συναισθημάτων του. Αντίστοιχα, η συνεχής ανάγκη να «διορθώσουν» ή να δώσουν λύσεις («αν ήμουν στη θέση σου…») συχνά κάνει τα παιδιά να νιώθουν ότι δεν ακούγονται πραγματικά.
Σε άλλες περιπτώσεις, η υπερβολική συναισθηματική έκθεση του γονέα – όταν δηλαδή μοιράζεται υπερβολικά προσωπικά ή φορτισμένα ζητήματα – μπορεί να δημιουργήσει πίεση και να οδηγήσει το παιδί σε απομάκρυνση.
Η απόσταση ξεκινά νωρίς
Όπως εξηγεί ο Jeffrey Bernstein, το αίσθημα του «δεν με καταλαβαίνουν» δεν εμφανίζεται ξαφνικά στην ενήλικη ζωή. Χτίζεται σταδιακά, από την παιδική ηλικία, όταν το παιδί μαθαίνει αν τα συναισθήματά του γίνονται αποδεκτά ή παρακάμπτονται. Με τον χρόνο, αυτή η εμπειρία διαμορφώνει το πόσο άνετα θα συνεχίσει να ανοίγεται στους γονείς του.
Όταν η σιωπή αντικαθιστά τη σχέση
Η απομάκρυνση δεν γίνεται πάντα με συγκρούσεις. Συχνά εκδηλώνεται πιο «ήσυχα»: λιγότερα τηλεφωνήματα, πιο σύντομες απαντήσεις, αποφυγή ουσιαστικών συζητήσεων. Σε αυτό το σημείο, πολλοί γονείς αιφνιδιάζονται. Όμως, για το παιδί, η απόσταση έχει ήδη ξεκινήσει και λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας.
Υπάρχει δρόμος επιστροφής;
Το θετικό, σύμφωνα με τον ειδικό, είναι ότι η ρήξη δεν είναι πάντα οριστική. Όταν οι γονείς μάθουν να ακούν χωρίς να διακόπτουν, να μην διορθώνουν άμεσα και να δείχνουν ουσιαστική κατανόηση, μπορούν να ανοίξουν ξανά τον δρόμο για επικοινωνία.
Γιατί, τελικά, αυτό που κρατά μια σχέση ζωντανή δεν είναι μόνο η αγάπη – αλλά το να νιώθει ο άλλος ότι πραγματικά τον βλέπεις και τον ακούς.
Διαβάστε επίσης
Γιατί το gentle parenting εξουθενώνει τους γονείς και πολλοί αναπολούν τον «μπαμπούλα»
Αυτισμός: Γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις στα παιδιά – Τι δείχνει νέα έκθεση του ΟΟΣΑ
