Μπορεί να είναι η Μάρτζι ή ο Έλιοτ. Συνήθως έχουν ασυνήθιστα ονόματα, αλλά μικρή σημασία έχει, καθώς δεν πρόκειται για πραγματικούς ανθρώπους. Ο λόγος για τους φανταστικούς φίλους που έχουν πολλά παιδιά στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Οι «αόρατοι» αυτοί σύντροφοι μπορεί να είναι εντελώς επινοημένοι ή να συνδέονται με κάποιο παιχνίδι ή αντικείμενο. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν ότι έως και τα δύο τρίτα των παιδιών έχουν αποκτήσει έναν φανταστικό φίλο κάποια στιγμή.
Παρόλο που το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα συχνό, αρκετοί γονείς προβληματίζονται: Μπορεί ένας φανταστικός φίλος να επηρεάσει αρνητικά την κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού; Μήπως εμποδίζει τη δημιουργία πραγματικών σχέσεων;
Μια φυσιολογική φάση της ανάπτυξης
Σύμφωνα με μελέτες, η ύπαρξη ενός φανταστικού φίλου αποτελεί μια φυσιολογική και υγιή φάση της παιδικής ανάπτυξης, ενώ συνδέεται και με σημαντικές δεξιότητες. Μέσα από τη «σχέση» αυτή, το παιδί εξασκεί τη λεγόμενη «θεωρία του νου», την ικανότητα δηλαδή να κατανοεί τι σκέφτονται και νιώθουν οι άλλοι. Με απλά λόγια, μαθαίνει να μπαίνει στη θέση του άλλου, ενώ ενισχύεται και η φαντασία και η συναισθηματική έκφραση.
Η Heather Rose Artushin, οικογενειακή θεραπεύτρια, σε άρθρο της στο Psychology Today αναλύει αυτά τα πλεονεκτήματα, συνομιλώντας με τον συγγραφέα Peter Carnavas και το βιβλίο του «Leo and Ralph», το οποίο εξερευνά τις φανταστικές φιλίες των παιδιών.
Για τα παιδιά στο περιθώριο
«Έγραψα το βιβλίο για να γιορτάσω τη φαντασία και εκείνα τα παιδιά που βρίσκονται στο περιθώριο, παιδιά που νιώθουν ότι δεν ταιριάζουν απόλυτα. Είναι μια ιστορία για την εύρεση φίλων που εκτιμούν αυτό που είμαστε, αλλά και για τη θετική επίδραση που μπορούν να έχουν οι υποστηρικτικοί ενήλικες στα παιδιά» λέει ο ίδιος για την ιδέα πίσω από το βιβλίο.
Αν και ο συγγραφέας δεν είχε κάποιον φανταστικό φίλο μεγαλώνοντας, αναφέρει τα δύο χαρακτηριστικά που προσφέρουν στα παιδιά: παρηγοριά και συντροφιά. Όπως εξηγεί, «τις περισσότερες φορές, δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Συχνά ο φανταστικός φίλος αποτελεί απλώς μέρος του παιχνιδιού φαντασίας που βιώνουν πολλά παιδιά. Φυσικά, κάποια παιδιά το διατηρούν για περισσότερο καιρό από άλλα».
Στην ουσία, ο φανταστικός φίλος λειτουργεί σαν «πρόβα» για τις πραγματικές σχέσεις. «Όταν τα παιδιά περνούν χρόνο με έναν φανταστικό φίλο, μπορεί να θέλουν να εξασκήσουν εμπειρίες που έχουν ήδη ζήσει. Με αυτή την έννοια, οι φανταστικές φιλίες λειτουργούν σαν παιχνίδι ρόλων, προετοιμάζοντας τα παιδιά για πραγματικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις» εξηγεί.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, υπάρχουν σημάδια που οι γονείς θα πρέπει να δώσουν προσοχή, σύμφωνα με τον συγγραφέα: «Πιστεύω ότι οι φανταστικοί φίλοι δύσκολα προκαλούν βλάβη, αλλά ίσως απλώς καθυστερούν κάπως την ανάπτυξη, ιδιαίτερα στην κοινωνικοποίηση. Κάθε παιδί και κάθε περίπτωση είναι διαφορετική, αλλά το πιο σημαντικό είναι να στηρίζουμε το παιδί και να του δείχνουμε ότι, ως γονείς, είμαστε στο πλευρό του. Αυτό προσπάθησα να αποδώσω και μέσα από τους γονείς και τους δασκάλους του Leo στην ιστορία» αναφέρει.
Το μήνυμα για τους γονείς
Οι φανταστικοί φίλοι δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβίζει. Αντίθετα, αποτελούν ένδειξη δημιουργικότητας και υγιούς ανάπτυξης. Αυτό που χρειάζονται περισσότερο τα παιδιά δεν είναι να τους «διορθώσουμε» τη φαντασία, αλλά να τα στηρίξουμε, ώστε να νιώθουν ότι ανήκουν και ότι γίνονται αποδεκτά όπως είναι.
Διαβάστε επίσης
Eυφυϊα: Τελικά γεννιόμαστε έξυπνοι ή γινόμαστε; Νέα μελέτη σε διδύμους δίνει την απάντηση
Είναι τελικά πιο έξυπνα τα παιδιά του χειμώνα; Τι δείχνουν οι τελευταίες μελέτες
