Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο καιρός στο βορειοανατολικό Αιγαίο ήταν «λαδιά», όπως λένε οι ναυτικοί. Παρά την ήρεμη θάλασσα, η αποστολή που βρισκόταν σε εξέλιξη με το κανονιοφόρο του Πολεμικού Ναυτικού «Κραταιός» είχε τη δική της δυσκολία: να φτάσει σε τρία ακριτικά νησιά, τους Φούρνους, το Αγαθονήσι και τους Λειψούς, και να στηρίξει έμπρακτα τις οικογένειες στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν παιδιά και να χτίσουν το μέλλον τους στον τόπο τους.
Οι άνθρωποι της HOPEgenesis και της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΜΙΥΑ) των Ενόπλων Δυνάμεων, που λειτουργεί στο Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, ταξίδεψαν στα τρία ακριτικά νησιά για να ενημερώσουν τους κατοίκους για τις δυνατότητες ιατρικής και οικονομικής υποστήριξης που έχουν στη διάθεσή τους. Το ygeiamou.gr συμμετείχε στην αποστολή, μαζί με τα στελέχη της ΜΙΥΑ, τους εθελοντές, τον επικεφαλής της HOPEgenesis, μαιευτήρα-γυναικολόγο κ. Στέφανο Χανδακά, την πρόεδρο της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, κυρία Ισμήνη Κριάρη και τον Συνταματάρχη, Αναπληρωτή Επιστημονικά Υπεύθυνο ΜΙΥΑ ΠΝ, κ. Γιώργο Πατρίκιο.

Ο Μηνάς, το πρώτο παιδί που γεννήθηκε με τη στήριξη της HOPEgenesis στους Φούρνους, είναι σήμερα 12 ετών. Από το 2015, που ξεκίνησε το πρόγραμμα, έχουν γεννηθεί 973 παιδιά σε απομακρυσμένες και ακριτικές περιοχές, κυρίως της νησιωτικής Ελλάδας, ενώ τους επόμενους μήνες αναμένονται ακόμη 75 γεννήσεις. Στους τρεις σταθμούς της αποστολής, τους Φούρνους, το Αγαθονήσι και τους Λειψούς, έχουν ήδη γεννηθεί συνολικά 68 παιδιά: 44 στους Φούρνους, ένα στο Αγαθονήσι και 23 στους Λειψούς. Για το επόμενο διάστημα αναμένονται ακόμη οκτώ γεννήσεις.
Η προσπάθεια, ωστόσο, δεν σταματά στη γέννηση. Στα ακριτικά νησιά το στοίχημα είναι τα παιδιά να μπορούν να μεγαλώσουν με ασφάλεια, να μορφωθούν και να έχουν προοπτικές στον τόπο τους. Με αυτή τη λογική, η HOPEgenesis ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης για τα παιδιά που θα εισάγονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπως ανέφερε ο κ. Χανδακάς, κάθε παιδί που θα εισάγεται στο πανεπιστήμιο θα λαμβάνει 12.000 ευρώ ετησίως για τέσσερα χρόνια σπουδών, δηλαδή συνολικά 48.000 ευρώ.
Φούρνοι: Τα παιδιά μεγαλώνουν, οι αγωνίες παραμένουν
Στο Δημαρχείο, γονείς και παιδιά συναντούν ξανά τους ανθρώπους της αποστολής, σε ένα κλίμα οικειότητας που θυμίζει οικογενειακή επανένωση. Οι δεσμοί που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια των εγκυμοσυνών δεν σταμάτησαν με τις γεννήσεις. «Έχουμε μοιραστεί τόσα στις εγκυμοσύνες μας με τους ανθρώπους της HOPE», λέει μια νέα μητέρα, η οποία περιμένει το δεύτερο παιδί της.
Για την ομάδα της HOPEgenesis, τα 44 παιδιά που έχουν γεννηθεί στους Φούρνους δεν είναι απλώς ένας αριθμός στον απολογισμό του προγράμματος. Έχουν ονόματα, πρόσωπα και οικογένειες με τις οποίες οι άνθρωποι του φορέα έχουν μοιραστεί την αγωνία της εγκυμοσύνης, τη χαρά της γέννησης και τις πρώτες στιγμές μιας νέας ζωής.
Η καθημερινότητα, ωστόσο, εξακολουθεί να έχει δυσκολίες. Η έλλειψη γενικού γιατρού ή παιδιάτρου εντείνει την ανασφάλεια των γονιών, ιδιαίτερα όταν οι καιρικές συνθήκες δυσκολεύουν τις μετακινήσεις προς τη κοντινή Σάμο. «Υπάρχουν μέρες που δυσκολεύομαι να αφήσω τα παιδιά να παίξουν εκτός σπιτιού, γιατί σκέφτομαι ότι αν συμβεί κάτι, πώς θα αντιμετωπιστεί; Είναι το ίδιο ασφυκτικά όταν έχει καιρό, και ξέρουμε πως δεν μπορούμε να πάμε εύκολα ούτε στη Σάμο», λέει η Ειρήνη, μητέρα τεσσάρων παιδιών, ηλικίας από 2,5 έως 12 ετών.

Στο λιμάνι των Φούρνων τα παιδιά αποχαιρετούν την ομάδα της HOPEgenesis μετά την επίσκεψη στο νησί
Αγαθονήσι: Πέντε μαθητές και ένα νησί που επιμένει
Στο Αγαθονήσι, με τους περίπου 150 κατοίκους, η HOPEgenesis επέστρεψε για ακόμη μία φορά μέσα στα τελευταία οκτώ χρόνια, αυτή τη φορά μαζί με τη διακλαδική ΜΙΥΑ των Ενόπλων Δυνάμεων. Από το 2020, ο φορέας έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με το Πολεμικό Ναυτικό, βάσει του οποίου παρέχονται δωρεάν υπηρεσίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε 25 νησιά που βρίσκονται υπό την υγειονομική προστασία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο κ. Βαγγέλης Κόττορος, ο οποίος υπηρέτησε επί 20 χρόνια ως δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο και ανέλαβε δήμαρχος μετά τη συνταξιοδότησή του το 2006, υποδέχεται με συγκίνηση την αποστολή στον πολυχώρο του Δημαρχείου. «Λίγες οι οικογένειες, αλλά προσπαθούμε να κρατήσουμε το νησί ζωντανό», λέει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Βαγγέλης Κόττορος, επικεφαλής της δημοτικής αρχής στο Αγαθονήσι (αριστερά) με τον ιδρυτή της HOPEgenesis, κ. Στέφανο Χανδακά και τον Συνταματάρχη, Αναπληρωτή Επιστημονικά Υπεύθυνο ΜΙΥΑ ΠΝ, κ. Γιώργο Πατρίκιο
Στο νησί φοιτούν ένα παιδί στο νηπιαγωγείο, τέσσερα παιδιά στο δημοτικό και ένα στο λύκειο. Πέντε μαθητές συνολικά, σε μια κοινότητα όπου κάθε παιδί έχει ξεχωριστή σημασία για τη συνέχεια του σχολείου, της κοινωνικής ζωής και του ίδιου του τόπου.
Λειψοί: Έξι εγκυμοσύνες και ένα μέλλον που μεγαλώνει
Στους Λειψούς, στη Βιβλιοθήκη του νησιού, την αποστολή υποδέχονται πολλά παιδιά και έξι έγκυοι νέες γυναίκες. Κάποιες κρατούν ένα παιδί από το χέρι, άλλες κουνάνε ένα μωρό στο καρότσι, ενώ μία περιμένει το πρώτο της παιδί. Οι γυναίκες αγκαλιάζουν τον κ. Χανδακά και την ομάδα του, μοιράζονται τα νέα τους και ξαναπιάνουν το νήμα μιας σχέσης που έχει χτιστεί μέσα από την υποστήριξη των εγκυμοσυνών τους.
Στους Λειψούς έχουν γεννηθεί 23 παιδιά με την υγειονομική και οικονομική κάλυψη της HOPEgenesis.

Με δωρεά του φορέα έχει επίσης δημιουργηθεί βρεφονηπιακός σταθμός, μια υποδομή που διευκολύνει τις οικογένειες και στηρίζει την καθημερινότητα των μικρών παιδιών.
Η εικόνα είναι ενθαρρυντική, αλλά δεν λείπουν οι δυσκολίες. Η απουσία μόνιμου παιδιάτρου αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για τις οικογένειες. Οι τακτικές ανάγκες καλύπτονται με τη μηνιαία επίσκεψη παιδιάτρου από την Πάτμο, χωρίς αυτό να αναιρεί την ανασφάλεια που μπορεί να προκαλέσει ένα έκτακτο περιστατικό.
Στους Φούρνους, στο Αγαθονήσι και στους Λειψούς, οι νέες γεννήσεις δίνουν λόγους αισιοδοξίας. Η πραγματική πρόκληση είναι αυτές οι ζωές να αποκτήσουν συνέχεια στον τόπο όπου ξεκίνησαν. Γιατί η δημογραφική αντοχή των ακριτικών νησιών δεν κρίνεται μόνο από το πόσα παιδιά γεννιούνται, αλλά και από το αν οι οικογένειές τους μπορούν να φανταστούν και να χτίσουν εκεί το αύριο.
Διαβάστε επίσης
«Η βοήθεια είναι ένα τηλεφώνημα μακριά» – Το Πολεμικό Ναυτικό δίπλα στους ακρίτες της Ελλάδας
Συμμαχία «Αλεξάνδρα» – Hopegenesis για κυήσεις υψηλού κινδύνου σε ακριτικά νησιά
Σε ποιες χώρες της Ευρώπης κατρακυλά η γονιμότητα – Η απογοητευτική θέση της Ελλάδας