Τα παιδιά περνούν όλο και περισσότερο χρόνο μέσα: στο σπίτι, στην τάξη, μπροστά σε οθόνες, κάτω από τεχνητό φωτισμό. Την ίδια στιγμή, η μυωπία αυξάνεται ραγδαία παγκοσμίως. Σήμερα αφορά περίπου 2,8 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ενώ οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως το 2050 ο αριθμός μπορεί να φτάσει τα 4,8 δισεκατομμύρια.
Η σύνδεση ανάμεσα στον χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και στον μικρότερο κίνδυνο μυωπίας είναι ήδη γνωστή. Αυτό που δεν ήταν σαφές είναι τι ακριβώς προσφέρει το φυσικό φως στα αναπτυσσόμενα μάτια των παιδιών. Νέα μελέτη στο Cell Reports Medicine βάζει στο μικροσκόπιο έναν παράγοντα που συνήθως αγνοείται: το φάσμα του φωτός στους εσωτερικούς χώρους.
Οι ερευνητές εστίασαν στο φως indigo – το σκούρο μπλε/λουλακί τμήμα του ορατού φάσματος – με μήκη κύματος 419-446 νανόμετρα, όπως αναφέρει το ScienceDaily. Παρόλο που αφθονεί στο ηλιακό φως, εκπροσωπείται ελάχιστα στον τυπικό λευκό φωτισμό LED που χρησιμοποιείται σε σπίτια, σχολεία και άλλους κλειστούς χώρους.
«Αναστρέφοντας» την μυωπία
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δενδρομυγαλές (tree shrews), μικρά θηλαστικά των οποίων το οπτικό σύστημα προσομοιάζει με το ανθρώπινο. Στα ζώα προκλήθηκε πειραματικά μυωπία με ειδικούς φακούς. Στη συνέχεια, παρακολουθήθηκε το πώς μεταβαλλόταν το αξονικό μήκος του ματιού και η διάθλαση κάτω από διαφορετικές συνθήκες φωτισμού.
Όταν ο συνηθισμένος θερμός λευκός φωτισμός LED εμπλουτίστηκε με φως indigo, η πειραματικά προκαλούμενη μυωπία ανεστάλη πλήρως στο συγκεκριμένο ζωικό μοντέλο.
Η ομάδα προσδιόρισε ως πιο προστατευτικό εύρος τα 419-446 nm, δηλαδή ένα τμήμα του φάσματος που φαίνεται να απουσιάζει από πολλά τεχνητά περιβάλλοντα φωτισμού.
Γιατί έχει σημασία ο χρόνος έξω
Τα ευρήματα δεν αναιρούν όσα ήδη γνωρίζουμε για την παιδική μυωπία. Αντίθετα, προσφέρουν έναν πιθανό μηχανισμό πίσω από την προστατευτική επίδραση της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους.
Όσο περισσότερο εκτίθενται τα παιδιά στο φυσικό φως, τόσο μικρότερος φαίνεται να είναι ο κίνδυνος να εμφανίσουν την πάθηση. Η νέα μελέτη υποδεικνύει ότι αυτό μπορεί να μην οφείλεται μόνο στην ένταση του φωτός ή στο ότι τα παιδιά κοιτούν πιο συχνά μακριά όταν βρίσκονται έξω, αλλά και σε συγκεκριμένα μήκη κύματος που υπάρχουν στο ηλιακό φάσμα.
Με άλλα λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο φως φτάνει στα μάτια των παιδιών, αλλά και τι είδους.
Μπορεί να αλλάξει ο φωτισμός στα σχολεία;
Οι ερευνητές προχώρησαν και σε προσομοίωση σχολικού περιβάλλοντος, εξετάζοντας πώς θα λειτουργούσε ένας εσωτερικός χώρος με θερμό λευκό LED εμπλουτισμένο με indigo.
Σύμφωνα με την ανάλυσή τους, θεωρητικά θα κάλυπτε τόσο τις ανάγκες της όρασης όσο και το βιολογικό σήμα που οι ίδιοι συνδέουν με την πρόληψη της μυωπίας.
Προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχει οδηγία για αλλαγή φωτισμού σε σπίτια ή σχολεία. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ζώα και απαιτούνται κλινικές μελέτες για να φανεί αν ο φωτισμός εμπλουτισμένος με indigo μπορεί πράγματι να μειώσει τον κίνδυνο μυωπίας στα παιδιά.
Μέχρι τότε, συνιστούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, περιορισμό της πολύωρης παραμονής μπροστά σε οθόνες και τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, ειδικά όταν ένα παιδί παραπονιέται ότι δεν βλέπει καλά μακριά.
Διαβάστε επίσης
Έρχονται «έξυπνα» γυαλιά που εστιάζουν μόνα τους – Πώς αλλάζουν την όρασή μας
Όραση: Ο απρόσμενος παράγοντας που αυξάνει τη μυωπία – Δεν είναι οι οθόνες
Όραση: Η μία επιπλέον ώρα που αυξάνει τον κίνδυνο να βάλουμε γυαλιά μυωπίας
