Το μανικιούρ με τζελ έχει γίνει για πολλούς μια μικρή, πρακτική πολυτέλεια: γυαλιστερό αποτέλεσμα, μεγαλύτερη διάρκεια, λιγότερα σπασίματα και η αίσθηση ότι, ακόμη κι αν η καθημερινότητα είναι χαοτική, τουλάχιστον τα νύχια παραμένουν άψογα.
Πίσω όμως από το ανθεκτικό φινίρισμα, οι επιστήμονες εξετάζουν εδώ και χρόνια ορισμένα συστατικά των προϊόντων τζελ, αλλά και τις λάμπες UV ή LED που χρησιμοποιούνται για τον πολυμερισμό τους. Το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με τον Independent, το ενδιαφέρον έχει στραφεί κυρίως σε μία ουσία: το τριμεθυλοβενζοϋλο διφαινυλοφωσφίνη οξείδιο (TPO).
Απορροφά το φως από τη λάμπα νυχιών και ενεργοποιεί τη χημική αντίδραση που κάνει το τζελ να σκληραίνει πάνω στο νύχι. Χάρη σε αυτή τη διαδικασία, το αποτέλεσμα διαρκεί περισσότερο και παραμένει πιο γυαλιστερό από ένα συμβατικό βερνίκι.
Η ουσία χρησιμοποιήθηκε ευρέως επειδή λειτουργεί σε μεγάλο εύρος μηκών κύματος και συνεργάζεται με διαφορετικούς τύπους λαμπών. Το ερώτημα είναι γιατί πλέον αποσύρεται.
Γιατί μπήκε στο μικροσκόπιο το TPO
Οι ανησυχίες βασίζονται κυρίως σε μελέτες σε ζώα και εργαστηριακά πειράματα. Υψηλά επίπεδα έκθεσης σε TPO έχουν συνδεθεί με επιπτώσεις στη γονιμότητα και στην εμβρυϊκή ανάπτυξη. Σε μελέτη του 2020, αρσενικοί αρουραίοι εμφάνισαν σημαντικές αλλοιώσεις στους όρχεις και μειωμένη γονιμότητα, ενώ στα θηλυκά παρατηρήθηκαν διαταραχές στον αναπαραγωγικό κύκλο. Άλλη εργαστηριακή μελέτη έδειξε τοξική επίδραση σε ανθρώπινα κύτταρα.
Γι’ αυτό η ουσία ταξινομήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Ηνωμένο Βασίλειο ως τοξική για την αναπαραγωγή κατηγορίας 1B. Η απόφαση, ωστόσο, έχει κυρίως προληπτικό χαρακτήρα. Οι δόσεις που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες ήταν πολύ υψηλότερες από αυτές στις οποίες εκτίθεται κάποιος κατά τη διάρκεια ενός μανικιούρ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη απαγορεύσει την ουσία, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, από τις 15 Αυγούστου, οι κατασκευαστές δεν μπορούν να διαθέτουν νέα προϊόντα που την περιέχουν. Τα ήδη υπάρχοντα μπορούν να πωλούνται και να χρησιμοποιούνται από τα ινστιτούτα έως τις 14 Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.
Για τις περισσότερες πελάτισσες, πάντως, η αλλαγή δύσκολα θα γίνει αντιληπτή. Όπως εξηγεί στον Independent ο δερματολόγος Δρ. Derrick Phillips, υπάρχουν ήδη διαθέσιμες συνθέσεις χωρίς TPO, με εναλλακτικούς φωτοεκκινητές όπως το TPO-L. Σε ένα σωστά σχεδιασμένο προϊόν, λέει, δεν αναμένεται σημαντική διαφορά στο φινίρισμα, στην αντοχή ή στη συνολική ποιότητα του μανικιούρ.
Το ζήτημα με τις λάμπες UV
Το TPO δεν είναι η μόνη πηγή προβληματισμού. Το μανικιούρ με τζελ απαιτεί έκθεση σε λάμπες UV ή LED, οι οποίες εκπέμπουν χαμηλά επίπεδα ακτινοβολίας UVA. Η UVA είναι γνωστό ότι συμβάλλει στη φωτογήρανση και, σε σωρευτική έκθεση, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Nature Communications εξέθεσε κύτταρα ποντικού και ανθρώπου σε λάμπες νυχιών UV. Μετά από έκθεση 20 λεπτών, πέθανε το 20% έως 30% των κυττάρων. Έπειτα από τρεις διαδοχικές εκθέσεις, το ποσοστό ανήλθε σε 65% έως 70%. Επίσης, οι ερευνητές παρατήρησαν μεταλλάξεις με μοτίβα που θυμίζουν εκείνα που εντοπίζονται σε καρκίνους του δέρματος.
Τα παραπάνω ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε χρήση λάμπας νυχιών είναι επικίνδυνη. Τα κύτταρα σε εργαστήριο είναι πιο ευάλωτα από το δέρμα των χεριών σε πραγματικές συνθήκες, ενώ οι ίδιοι οι συγγραφείς σημείωσαν ότι χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες για να φανεί αν αυτές οι συσκευές αυξάνουν πράγματι τον κίνδυνο καρκίνου.
Ο Δρ. Phillips τονίζει ότι τα στοιχεία που συνδέουν ειδικά τις λάμπες νυχιών UV με τον καρκίνο του δέρματος παραμένουν περιορισμένα. Επειδή όμως η βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι σωρευτική, συστήνει περιορισμό της περιττής έκθεσης, ιδιαίτερα σε όσους κάνουν συχνά μανικιούρ με τζελ. Αντηλιακό ευρέος φάσματος και υψηλού δείκτη προστασίας στα χέρια πριν από το ραντεβού ή σκούρα γάντια χωρίς δάχτυλα, ώστε να μένουν εκτεθειμένα μόνο τα νύχια, αποτελούν πρακτικές συμβουλές.
Οι αλλεργίες από τα ακρυλικά
Ένας ακόμη κίνδυνος αφορά τα ακρυλικά συστατικά, που βοηθούν το προϊόν να προσκολλάται στο νύχι και να διαρκεί περισσότερο. Ένα από τα πιο γνωστά είναι το HEMA, δηλαδή ο υδροξυαιθυλομεθακρυλικός εστέρας.
Τα ακρυλικά μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κνησμό, ξηρότητα, πόνο και ερεθισμό γύρω από τα δάχτυλα και τα νύχια, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και στα βλέφαρα ή στο πρόσωπο. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται οίδημα ή ακόμη και χαλάρωση της πλάκας του νυχιού.
Το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως όταν μη πολυμερισμένο προϊόν έρθει σε επαφή με το δέρμα. Αυτό είναι πιθανότερο σε κακή εφαρμογή, σε ανεπαρκή σκλήρυνση κάτω από τη λάμπα ή σε χρήση οικιακών κιτ χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό.
Η ευαισθητοποίηση στα ακρυλικά έχει και ευρύτερη σημασία. Παρόμοιες ουσίες χρησιμοποιούνται σε ορισμένα οδοντιατρικά υλικά, ιατρικές κόλλες και οστικά τσιμέντα που αξιοποιούνται σε ορθοπεδικές επεμβάσεις. Από τη στιγμή που κάποιος ευαισθητοποιηθεί, μελλοντική επαφή με τις ίδιες χημικές ενώσεις μπορεί να προκαλέσει νέα αντίδραση.
Τα προϊόντα με HEMA δεν απαγορεύονται πλήρως, αλλά περιορίζονται σε επαγγελματική χρήση. Γι’ αυτό δερματολόγοι και επαγγελματίες του χώρου συστήνουν προσοχή με τα κιτ για το σπίτι και προτιμούν την εφαρμογή από εκπαιδευμένο τεχνίτη, με προϊόντα και λάμπες που είναι συμβατά μεταξύ τους.
Τι σημαίνει αυτό για όσους κάνουν τζελ
Σε κάθε περίπτωση, το μανικιούρ με τζελ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απαγορευμένο. Σύμφωνα με τον Δρ. Phillips, η περιστασιακή χρήση είναι σχεδόν απίθανο να δημιουργεί σημαντικό κίνδυνο για την υγεία των περισσότερων ανθρώπων.
Η εικόνα αλλάζει όταν τα ραντεβού είναι πολύ συχνά, όταν δεν είναι σαφές ποια προϊόντα χρησιμοποιούνται ή όταν το τζελ δεν πολυμερίζεται σωστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις έχει νόημα να ρωτά κανείς για τα συστατικά, να προτιμά συνθέσεις χωρίς TPO, να αποφεύγει την επαφή του υλικού με το δέρμα και να προστατεύει τα χέρια από την περιττή έκθεση στην UVA.
Διαβάστε επίσης
Αναιμία: Τέλος οι εξετάσεις αίματος – Νέο app κάνει διάγνωση από μια φωτογραφία
Το μανικιούρ που απειλεί την ακοή! Μια εμπειρογνώμονας προειδοποιεί για τα επικίνδυνα νύχια
Φτιάχνουμε νύχια και διάθεση μαζί – Η τελετουργία που χαλαρώνει και διώχνει το στρες
