Την ώρα που η Ευρώπη πλήττεται από ιστορικό κύμα καύσωνα, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι το ψύχος σκοτώνει πολύ περισσότερους ανθρώπους από τη ζέστη και κάλεσε ουσιαστικά τους Ευρωπαίους να σταματήσουν να… ανησυχούν για την κλιματική αλλαγή.
Οι δηλώσεις του προκάλεσαν αντιδράσεις, καθώς έγιναν, ενώ πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με ακραίες θερμοκρασίες και αυξημένους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Όπως αναφέρει το Politico, ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι υπερβάλλουν σχετικά με τους κινδύνους των υψηλών θερμοκρασιών. Σε βιντεοσκοπημένη παρέμβασή του στο συνέδριο Alliance for Responsible Citizenship (ARC), όπου συμμετέχουν εξέχουσες συντηρητικές προσωπικότητες, αρκετές από τις οποίες αμφισβητούν την κυρίαρχη επιστημονική θέση για την κλιματική αλλαγή, ο Ράιτ δήλωσε: «Πάντα περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν τον χειμώνα απ’ ό,τι το καλοκαίρι, επειδή το κρύο είναι μακράν μεγαλύτερος δολοφόνος από τη ζέστη».
Ο Αμερικανός υπουργός αναφέρθηκε ειδικά στον χειμώνα του 2022 στην Ευρώπη, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι «οι επιπτώσεις όσον αφορά στους θανάτους ήταν καταστροφικές».
Οι δηλώσεις του έγιναν, ενώ κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη προειδοποιούσαν ότι οι θερμοκρασίες-ρεκόρ αυτής της εβδομάδας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τη ζωή, υπενθυμίζοντας τον καύσωνα του 2022, που προκάλεσε περισσότερους από 60.000 θανάτους στην ήπειρο.
Στο συνέδριο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο ηγέτης του βρετανικού κόμματος Reform U.K., Νάιτζελ Φάρατζ, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Μάικ Τζόνσον, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος της Bayer, Μπιλ Άντερσον.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ράιτ υποστηρίζει ότι το ψύχος αποτελεί μεγαλύτερη απειλή από τη ζέστη. Πράγματι, στην Ευρώπη οι θάνατοι που σχετίζονται με το κρύο εξακολουθούν να είναι περίπου οκτώ φορές περισσότεροι από εκείνους που αποδίδονται στη ζέστη.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα κύματα καύσωνα γίνονται ολοένα συχνότερα, εντονότερα και μεγαλύτερης διάρκειας λόγω της κλιματικής αλλαγής, προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες θανάτους στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μάλιστα, η ζέστη αποτελεί πλέον τη φονικότερη αιτία θανάτων που σχετίζονται με καιρικά φαινόμενα, ξεπερνώντας το ψύχος.
Ρεκόρ θερμοκρασιών και προβλήματα σε όλη την Ευρώπη
Οι δηλώσεις του Ράιτ συνέπεσαν με νέο κύμα υψηλών θερμοκρασιών στο Λονδίνο και σε πολλές ακόμη περιοχές της Ευρώπης, μιας ηπείρου που θερμαίνεται με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο και όπου η χρήση κλιματισμού παραμένει περιορισμένη.
Ο καύσωνας προκάλεσε το κλείσιμο σχολείων, προβλήματα στις μετακινήσεις και αυξημένη πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα. Στη Γαλλία, περίπου 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό, ενώ προσπαθούσαν να δροσιστούν.
Διαφορετική πολιτική προσέγγιση σε Ευρώπη και ΗΠΑ
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βίωσαν επίσης ακραία κύματα ζέστης νωρίτερα φέτος, η πολιτική αντιμετώπιση στις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι εκ διαμέτρου αντίθετη.
«Πιστέψτε με, όταν ήμουν παιδί, δεν είχε 35 βαθμούς στο Λονδίνο τον Ιούνιο. Αυτό που βλέπουμε, όχι μόνο στη Βρετανία αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, μας υποχρεώνει να δράσουμε» δήλωσε ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ.
Την ώρα που ο πόλεμος με το Ιράν έχει αυξήσει τις πιέσεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, η Ευρώπη επιμένει στη στρατηγική μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αν και δέχεται ταυτόχρονα πιέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ να αυξήσει τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τις επενδύσεις της Ευρώπης στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια, τις οποίες χαρακτηρίζει «χαμένες υποθέσεις».
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Ράιτ, δηλώνοντας: «Αντιμετωπίστε την κλιματική αλλαγή ως αυτό που είναι: ένα αργά εξελισσόμενο φαινόμενο, το οποίο τελικά θα αντιμετωπιστεί με καλύτερες τεχνολογίες. Σήμερα, η μεγαλύτερη διαφορά προέρχεται από το φυσικό αέριο».
Οι επιστήμονες διαφωνούν
Κλιματολόγοι αντέδρασαν στις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού, υποστηρίζοντας ότι η σύγκριση μεταξύ θανάτων από ψύχος και καύσωνα είναι παραπλανητική.
Η καθηγήτρια Κλιματικής Επιστήμης στο Imperial College London, Φρίντερίκε Ότο, τόνισε ότι δεν μπορεί να γίνει άμεση σύγκριση, καθώς η σχέση της ακραίας ζέστης με τη θνησιμότητα είναι πολύ πιο άμεση.
Όπως σημείωσε, οι θάνατοι από το ψύχος καταγράφονται κυρίως σε χώρες με χαμηλές θερμοκρασίες, όπου υπάρχουν και τα πληρέστερα στατιστικά στοιχεία, ενώ οι θάνατοι από καύσωνες αυξάνονται ραγδαία στον Παγκόσμιο Νότο και ιδιαίτερα στην Αφρική.
Η ευρύτερη χρήση κλιματιστικών αποτελεί μία από τις πιθανές λύσεις για την προστασία του πληθυσμού από την ακραία ζέστη, όμως έχει εξελιχθεί σε πολιτικό ζήτημα στην Ευρώπη.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην κατανάλωση ενέργειας, την επιβάρυνση των ηλεκτρικών δικτύων και το υψηλό κόστος προσαρμογής των υποδομών, ενώ στη Γαλλία ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός ζητά καθολική πρόσβαση των πολιτών στον κλιματισμό.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης υποστηρίξει ότι ο κλιματισμός σώζει ζωές, εφόσον τροφοδοτείται από ορυκτά καύσιμα. Τον Φεβρουάριο δήλωσε ότι τα ορυκτά καύσιμα «έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές και έχουν βγάλει δισεκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια», αποδίδοντας παράλληλα τις διακοπές ρεύματος και το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στις ανανεώσιμες πηγές. «Οι άνθρωποι πεθαίνουν επειδή δεν υπήρχε κλιματισμός ή θέρμανση. Συνέβησαν πολλά άσχημα πράγματα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Ευρώπη επιμένει στην πράσινη μετάβαση
Για πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ο φετινός καύσωνας αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της ανάγκης λήψης αυστηρότερων μέτρων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκει μείωση κατά 87% έως το 2042.
Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γέργκενσεν, υπογράμμισε ότι, παρότι σήμερα η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στην ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα, η ουσία παραμένει η ίδια:
«Η πραγματική αιτία για όσα κάνουμε είναι η κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για μια κρίση που δεν πρόκειται να εξαφανιστεί».
Μελέτη: Ο καύσωνας θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την κλιματική αλλαγή
Ανάλυση που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή από τον οργανισμό World Weather Attribution κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα ακραία κύματα ζέστης που πλήττουν περιοχές της Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να συμβούν πριν από λίγες δεκαετίες, χωρίς την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων.
Οι επιστήμονες εξέτασαν περισσότερες από 850 πόλεις και διαπίστωσαν ότι το 45% έχει ήδη καταγράψει ή αναμένεται να καταγράψει τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης που έχουν σημειωθεί ποτέ για τον Ιούνιο.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι οι συνέπειες των καυσώνων ενδέχεται να αποδειχθούν ακόμη πιο σοβαρές σε χώρες όπως η Ινδία, όπου οι δυνατότητες προσαρμογής είναι περιορισμένες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ζέστη παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτων που σχετίζονται με καιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία, το 2023 έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 2.300 άνθρωποι λόγω υψηλών θερμοκρασιών, ενώ οι θάνατοι από το ψύχος ήταν λιγότεροι από τους μισούς.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Τραμπ έχει περιορίσει προγράμματα που στόχευαν στην προστασία των πολιτών από τις επιπτώσεις της ζέστης, ενώ πρότεινε και την κατάργηση προγράμματος ύψους 4,5 δισ. δολαρίων για την οικονομική ενίσχυση νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος στην κάλυψη δαπανών θέρμανσης και ψύξης.
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει και η Ευρώπη στην ενεργειακή της μετάβαση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιμένουν ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν πορεία.
«Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, κάποιοι μάς είπαν να αγνοήσουμε το σοκ που προκάλεσαν τα ορυκτά καύσιμα και να συνεχίσουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Τώρα, μπροστά σε ένα δεύτερο σοκ, ακούμε ξανά τα ίδια επιχειρήματα. Όσοι τα υποστηρίζουν κάνουν λάθος» δήλωσε ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ.
Ειδήσεις σήμερα
Καρκίνος μαστού: «Πράσινο φως» από τον FDA για νέα θεραπεία που αλλάζει τα δεδομένα
Διατροφικές διαταραχές: Σημαντικές ελλείψεις στις δημόσιες δομές εντοπίζει το «ΕΠΙΤΡΕΦΩ»
