Τα κουνούπια και οι ασθένειες που μεταδίδουν είναι μια μεγάλη απειλή για την υγεία. Η σταδιακή άνοδος του υδραργύρου, η υγρασία και οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις φέρνουν μακρύτερη περίοδο μετάδοσης ασθενειών και την παρουσία κουνουπιών όλο τον χρόνο, όχι μόνο το καλοκαίρι όπως συνηθιζόταν.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο Δάγκειος Πυρετός, ο ιός Τσικουνγκούνια (Chikungunya) είναι χαρακτηριστικές λοιμώξεις που μεταδίδουν τα κουνούπια και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για την υγεία. Πιο αναλυτικά, ο Δάγκειος Πυρετός, που παραδοσιακά θεωρείται εξωτική ασθένεια, εμφανίζεται όλο και συχνότερα στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης.
Βασικός διαβιβαστής του είναι το κουνούπι Aedes aegypti, το οποίο εγκαθίσταται σε όλο και περισσότερες χώρες. Από την αρχή του 2025 έως και τα μέσα Αυγούστου, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, συνολικά τρεις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ ανέφεραν κρούσματα Δάγκειου Πυρετού: η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία. Στη χώρα μας προς το παρόν τα αντίστοιχα περιστατικά περιορίζονται σε μεμονωμένα εισαγόμενα, χωρίς να καταγράφεται εγχώρια μετάδοση.
Οι ιοί της κλιματικής αλλαγής
Ενδεικτική της αλλαγής στη μετάδοση σοβαρών ασθενειών από τα κουνούπια είναι η νέα μελέτη του UK Centre for Ecology & Hydrology στο «Journal of the Royal Society Interface», η οποία δείχνει ότι ιός Τσικουνγκούνια έχει δυνατότητα μετάδοσης ακόμη και στους 14C. Για χώρες όπου το κουνούπι τίγρης δεν έχει ακόμη εγκατασταθεί πλήρως, ο άμεσος κίνδυνος παραμένει χαμηλός, σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές. Ομως, οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι η εικόνα μπορεί να μεταβληθεί, εφόσον το είδος εγκατασταθεί και σταθεροποιηθεί σε περισσότερες περιοχές μέσα στα επόμενα χρόνια.
Οι αλλαγές στα οικοσυστήματα και η εγγύτητα των ζώων με τον άνθρωπο ευνοούν τη μετάδοση και άλλων ιών σημαίνοντας «καμπανάκι» για τη Δημόσια Υγεία. Ενα παράδειγμα δυνητικού κινδύνου είναι ο ιός Nipah, ο οποίος μεταδίδεται κυρίως από νυχτερίδες και προκαλεί σοβαρή εγκεφαλίτιδα με θνησιμότητα που κυμαίνεται έως 40-75%. Περιστατικά του ιού καταγράφηκαν στην Ασία και συγκεκριμένα στην Ινδία. Στην Ευρώπη ο ιός δεν είναι εγκατεστημένος και ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες στην Ασία θεωρείται χαμηλός αλλά η παγκοσμιοποίηση και το κλίμα κρατούν τις υγειονομικές αρχές σε εγρήγορση.
Την ίδια στιγμή, εισαγόμενα κρούσματα του ιού Oropouche καταγράφονται στην Ευρώπη. Ο ιός μεταδίδεται από τα κουνούπια και προκαλεί πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες και σε σπάνιες προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (μηνιγγίτιδα/εγκεφαλίτιδα).
Λήψη μέτρων
Τα μέτρα προστασίας μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών όπως οι παραπάνω. Για τα κουνούπια ειδικά, η εφαρμογή κατάλληλων προϊόντων και η λήψη μέτρων σε κάθε σπίτι είναι απαραίτητη. Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση σίτας στα παράθυρα, την αποφυγή δημιουργίας λιμναζόντων νερών σε βεράντες, αυλές, γλάστρες αλλά και τη χρήση εντομοαπωθητικών στο δέρμα και στους εσωτερικούς χώρους. Επίσης, ρουχισμό που καλύπτει όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα.
Διαβάστε επίσης
Κουνούπι τίγρης: Πολύ αυξημένος πληθυσμός στην Αττική – Οδηγίες προστασίας
Δάγκειος πυρετός: Πέντε κινήσεις «κλειδί» από τον ΠΟΥ για την αποφυγή επιδημιών
Κλιματική αλλαγή: Πυροδοτεί παγκόσμια ανησυχία για τις ασθένειες που μεταδίδονται από κουνούπια
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος ν.15 του ygeiamou που κυκλοφόρησε με ΤΟ ΘΕΜΑ την Κυριακή 24/5
