Το διαρκές έλλειμμα προσοχής απέναντι στις λεγόμενες Παραμελημένες Τροπικές Ασθένειες αναδεικνύει μέσα από ανάρτησή του, ο παθολόγος και ερευνητής, κ. Γιώργος Παππάς. Πρόκειται για μια ομάδα νοσημάτων που εξακολουθεί να προκαλεί βαριά νοσηρότητα και θνητότητα κυρίως σε χώρες με περιορισμένους πόρους.
Όπως επισημαίνει, η επιστημονική κοινότητα επιχειρεί τώρα μια πιο οργανωμένη διεθνή αντεπίθεση, με στόχο να καλυφθούν κρίσιμα κενά στη γνώση, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την πρόληψη, μέσα από νέα πρωτοβουλία του PLOS Neglected Tropical Diseases, την οποία ο ίδιος συντονίζει.
Δείτε αναλυτικά την ανάρτηση
«Παραμελημένες Τροπικές Ασθένειες – ή δίνοντας μια μάχη μετά την άλλη (και ο δικός μου μικρός ρόλος) :
1. Τι είναι οι Παραμελημένες Τροπικές Ασθένειες (Neglected Tropical Diseases, NTD) ; Μια μεγάλη ομάδα νοσημάτων, συχνά με ονόματα γλωσσοδέτες, ειδικά των χωρών με περιορισμένους πόρους, με μείζονα θνησιμότητα και νοσηρότητα, ελάχιστο ενδιαφέρον και χρηματοδότηση για την έρευνα και πρόληψη τους, και σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις, ως θέμα δημόσιας υγείας [ποια είναι αυτά τα νοσήματα, σύνδεσμος στο πρώτο σχόλιο, 1]. Στις ανεπτυγμένες χώρες κατά κανόνα είναι εισαγόμενες, σπάνια, και άγνωστες. Μέχρι ν’ αλλάξει κάτι και να τις γνωρίσουμε, απροετοίμαστοι.
2. Τι μπορούμε να κάνουμε, ως επιστημονική κοινότητα, για να καταπολεμηθούν, ή ακόμη καλύτερα να εκριζωθούν, αυτές οι ασθένειες; Να τις αντιμετωπίσουμε στο πεδίο, ναι. Να υποστηριχθούν οι εκεί υγειονομικοί στην μάχη τους. Αλλά να έχουν όπλα γι’αυτό: διαγνωστικά, προληπτικά, θεραπευτικά. Αυτό θέλει συνεργασία και έρευνα, οπότε θέλει και οικονομικούς πόρους. Θέλει πίεση σε οργανισμούς και κυβερνήσεις και φαρμακευτικές εταιρείες. Θέλει αναγνώριση των κοινών τους διαδρομών για συνολική αντιμετώπιση. Όλο αυτό θέλει γνώση, διάχυση της γνώσης, αναγνώριση των γνωστικών κενών, εστίαση και προτάσεις, απτές, για τα κενά. Οπότε θέλει τους καλύτερους του κόσμου σε κάθε νόσημα να βγουν μπροστά. Και τελικά θέλει και κάποιον να κάνει τις “δημόσιες σχέσεις” αυτών των νοσημάτων, να επιμένει προς όλες τις κατευθύνσεις, να βρει τους επιδραστικότερους και ικανότερους ειδικούς, να φτιάξει μια βιβλιοθήκη αναφοράς. Το PLOS Neglected Tropical Diseases, ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά περιοδικά του χώρου και βήμα για τους επιστήμονες που δουλεύουν με αυτά τα νοσήματα, ξεκίνησε μια τέτοια συνολική προσπάθεια και μου ζήτησε να την συντονίσω- περισσότερα και αναλυτικότερα στον σύνδεσμο στο δεύτερο σχόλιο [2].
3. Τι κάνουμε; Γι’ αρχή φτιάχνουμε αυτή την βιβλιοθήκη. Επειδή δεν ξεκινάς έρευνα με το “μια φορά κι έναν καιρό” : Για νοσήματα με ειδική σημασία όπως η νευροκυστικέρκωση (που σου ανοίγει τρύπες στον εγκέφαλο) ή η τριχίνωση, δεν υπήρχε ένα σημείο αναφοράς στην βιβλιογραφία: να αναζητήσει κανείς το πού, το πώς, το ποιοι, το πώς κάνουμε διάγνωση και θεραπεία εν έτει 2026, το πού πρέπει να εστιάσουμε και να πιέσουμε. Μίλησα με τους καλύτερους του κόσμου, μίλησαν κι αυτοί μεταξύ τους, διαφώνησαν, πρότειναν, ανέδειξαν, κι έφτιαξαν τα πρώτα άρθρα αναφοράς, άρθρα που θα λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης. Και ήδη ολοκληρώθηκαν άλλα 6 τέτοια άρθρα [3-8], γραμμένα από εκπληκτικούς επιστήμονες από την Αυστραλία, το Μεξικό, το Περού, τη Βραζιλία, τη Σερβία, τις ΗΠΑ. Και ήδη άλλες >20 επιστημονικές ομάδες, συχνά πολυεθνικές, πάντα αποτελούμενες από τους γνώστες, ετοιμάζουν τα state of the art άρθρα για τον τομέα τους (θα εκπροσωπούνται φυσικά και η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία, δεν κάνουμε parachute science). Και ήδη προχωράμε σε περισσότερο εξειδικευμένα και σύνθετα θέματα σχετικά με την αντιμετώπισή τους.
4. Τι νοιάζει τον δυτικό πολίτη, τον δυτικό επιστήμονα όλο αυτό; Τα νοσήματα ταξιδεύουν μαζί με τους ανθρώπους. Η mpox, πρώην ευλογιά πιθήκων, ένα τέτοιο Παραμελημένο Τροπικό Νόσημα ήταν/ είναι, για το οποίο ξέραμε ελάχιστα και αδιαφορούσαμε, μέχρι να βρει τον δρόμο της, με χιλιάδες κρούσματα σε πληθυσμιακές ομάδες των “πλούσιων” χωρών. Ακόμη σημαντικότερο όμως: μιλάμε για νοσήματα που σκοτώνουν. Το όριο του 2030 για έναν δραστικό περιορισμό πολλών από αυτά έχει τεθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ο περιορισμός και η εξάλειψή τους είναι υποχρέωσή μας. Των επιστημόνων και των κοινωνιών.
5. Εξυπακούεται ότι όλα τα άρθρα είναι ελεύθερης πρόσβασης, χωρίς μετακύλιση κόστους στους επιστήμονες. (Και ναι, το ίδρυμα Bill & Melinda Gates υπήρξε ο αρχικός χρηματοδότης του περιοδικού, νομίζω παραμένει και ο βασικός- ο περίφημος Peter Hotez ήταν ο πρώτος υπεύθυνος έκδοσης. Πλέον είναι από κοινού η Shaden Kamhawi από το National Institutes of Health και ο Paul Brindley από το George Washington University, που συνυπογράφουν μαζί μου το άρθρο- πρόσκληση/ πρόκληση). Εξυπακούεται ότι όλα γίνονται εθελοντικά, και η μόνη ανταμοιβή είναι η ικανοποίηση ότι ενδέχεται, σε μια μάχη στην οποία πρωταγωνιστές είναι οι βασικοί ερευνητές και οι υγειονομικοί του πεδίου, ένα μικρό αλλά καθοριστικό βήμα να έχει γίνει εξαιτίας μας. (Ναι, και μια ατομική ικανοποίηση την έχω, επειδή προχωράει όλο αυτό που σχεδίασα, επειδή μιλάω με επιστήμονες ολκής σε προσωπικό επίπεδο, επειδή τα επόμενα βήματα είναι ακόμη πιο φιλόδοξα).
6. Δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό- έχει και το Lancet αντίστοιχα άρθρα για κάποια νοσήματα και γι’ αυτά παραπέμπουμε εκεί ή αναζητούμε τις παραμέτρους που δεν καλύφθηκαν. Ενίοτε (δυο φορές δηλαδή) συναντήσαμε εμπόδια: ακόμη περιμένουμε τον συνάδελφο από τη Γκάνα να μας πει γιατί πήγε αλλού το state of the art άρθρο για το παράξενο νόσημα που γνωρίζει καλά. Τουλάχιστον υπάρχει το άρθρο. (Η μοναδική Ελληνίδα επιστήμονας από την άλλη που προσκλήθηκε να γράψει για θέμα που γνωρίζει καλά, μας είπε ΟΚ και μετά, πολύ μετά, στο deadline, θυμήθηκε ότι είχε δουλειές. Ας είναι)
7. Να μιλάμε γι’ αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο, αυτά που τον αρρωσταίνουν. Αυτό επιμένουμε να κάνουμε, να γίνεται.
Υ.Γ. : Medicine Man στην εικόνα, 1992. Εξαιρετική σύλληψη περί ηθικής της επιστήμης, άστοχη εκτέλεση (και από το πρωταγωνιστικό δίδυμο, Sean Connery, Lorraine Bracco)».
Διαβάστε επίσης
Ποιες ασθένειες πλήττουν περισσότερο άνδρες και ποιες γυναίκες – Η έκθεση του ΟΟΣΑ
Τι αποκαλύπτει η μυρωδιά του σώματος για την υγεία μας – Ποιες ασθένειες «μυρίζουν» περίεργα
Ποιες είναι οι πιο θανατηφόρες ασθένειες σύμφωνα με την Eurostat – Η εικόνα της Ελλάδας
