Η εντερική απόφραξη, γνωστή και ως ειλεός, είναι μια κατάσταση κατά την οποία εμποδίζεται μερικώς ή πλήρως η φυσιολογική διέλευση του περιεχομένου μέσα από το έντερο. Η απόφραξη μπορεί να αφορά είτε το λεπτό είτε το παχύ έντερο και θεωρείται επείγουσα ιατρική κατάσταση, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί της Cleveland Clinic, όταν το έντερο μπλοκάρει, τροφή, υγρά και αέρια συσσωρεύονται πίσω από το σημείο της απόφραξης. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πίεση, βλάβη στους ιστούς και, στις πιο βαριές περιπτώσεις, ρήξη του εντέρου ή σοβαρή λοίμωξη.
Ποια συμπτώματα πρέπει να μας ανησυχήσουν
Το πιο συχνό «καμπανάκι» είναι ο έντονος κοιλιακός πόνος, ο οποίος συχνά εμφανίζεται σαν κράμπα. Στην απόφραξη του λεπτού εντέρου, ο πόνος τείνει να έρχεται σε κύματα, ενώ στην απόφραξη του παχέος εντέρου μπορεί να είναι συνεχής και διάχυτος.
Μαζί με τον πόνο, μπορεί να εμφανιστούν φούσκωμα, ναυτία, έμετοι, έλλειψη όρεξης, δυσκοιλιότητα, αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων, ταχυκαρδία και σημάδια αφυδάτωσης ιδιαίτερα όταν η απόφραξη είναι πλήρης. Σε κάποιες περιπτώσεις, ειδικά όταν η απόφραξη είναι μερική, μπορεί να υπάρχει και διάρροια.
Στα παιδιά και στα βρέφη η εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει έντονο κλάμα, τράβηγμα των ποδιών προς την (πρησμένη) κοιλιά, πράσινο εμετό, πυρετό ή αίμα στα κόπρανα.
Από τι μπορεί να προκληθεί
Οι πιο συχνές αιτίες εντερικής απόφραξης είναι οι συμφύσεις από παλιότερες χειρουργικές επεμβάσεις στην κοιλιά, οι κήλες και οι όγκοι. Επίσης, σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η νόσος του Crohn, η εκκολπωματίτιδα, η συστροφή του εντέρου ή ακόμη και η κατάποση ξένου σώματος.
Στο παχύ έντερο, ο καρκίνος αποτελεί έναν από τους βασικούς «ενόχους» απόφραξης. Σε αρκετούς ασθενείς η διάγνωση της κακοήθειας γίνεται όταν εμφανιστούν συμπτώματα ειλεού και αναζητήσουν βοήθεια.
Γιατί θεωρείται επείγον περιστατικό
Ο ειλεός δεν είναι μια κατάσταση που μπορεί να περιμένει. Αν η πίεση μέσα στο έντερο αυξηθεί πολύ, πολύ πιθανό να προκληθεί διάτρηση, δηλαδή ρήξη του εντέρου. Τότε το περιεχόμενό του μπορεί να διαρρεύσει στην κοιλιά και να προκαλέσει περιτονίτιδα ή ακόμη και σήψη – μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση.
Μια άλλη σοβαρή επιπλοκή είναι ο στραγγαλισμός του εντέρου, όταν διακόπτεται η αιμάτωση σε ένα τμήμα του. Σε αυτή την περίπτωση, ο ιστός μπορεί να νεκρωθεί, κάτι που απαιτεί εξίσου άμεση αντιμετώπιση, καθώς εκθέτει τον ασθενή σε κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης ή και θανάτου.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση του ειλεού γίνεται συνήθως γρήγορα, καθώς πρόκειται για επείγουσα κατάσταση. Ο γιατρός θα λάβει ιστορικό, θα εξετάσει την κοιλιά και, συνήθως, θα ζητήσει απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία. Μπορεί να χρειαστούν και εξετάσεις αίματος για να φανεί αν υπάρχει λοίμωξη ή αφυδάτωση.
Στόχος είναι να εντοπιστεί όχι μόνο το σημείο της απόφραξης, αλλά και η αιτία που την προκαλεί, ώστε να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπεία.
Πώς αντιμετωπίζεται
Οι περισσότεροι ασθενείς με εντερική απόφραξη χρειάζονται νοσηλεία. Αρχικά, μπορεί να χορηγηθούν ενδοφλέβια υγρά και ηλεκτρολύτες για την αντιμετώπιση της αφυδάτωσης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τοποθετείται ρινογαστρικός σωλήνας για να αποσυμφορηθεί το στομάχι και το έντερο από τα υγρά και τα αέρια που έχουν συσσωρευτεί.
Σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν η απόφραξη είναι μερική, μπορεί να βοηθήσει η λεγόμενη «ανάπαυση του εντέρου», δηλαδή η προσωρινή διακοπή λήψης τροφής και υγρών από το στόμα. Αν όμως η απόφραξη είναι πλήρης ή αν υπάρχουν επιπλοκές, συχνά απαιτείται χειρουργική επέμβαση για να αφαιρεθεί η αιτία της απόφραξης ή, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, το τμήμα του εντέρου που έχει υποστεί βλάβη.
Πότε πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο
Έντονος κοιλιακός πόνος, επίμονος έμετος, μεγάλη διάταση της κοιλιάς, αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων και γενική επιδείνωση της κατάστασης είναι σημάδια που δεν πρέπει να αγνοηθούν. Όταν υπάρχει υποψία εντερικής απόφραξης, ο χρόνος μετρά. Η άμεση αξιολόγηση σε Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών.
Διαβάστε επίσης
Η εναλλακτική μέθοδος που μειώνει τον κίνδυνο μετεγχειρητικού ειλεού
Τα προβλήματα στη σίτιση του ογκολογικού ασθενή – Ο διαιτολόγος εξηγεί πώς αντιμετωπίζονται
Καρκίνος Παχέος Εντέρου: Ποια συμπτώματα προειδοποιούν νωρίς; Ο ειδικός εξηγεί
