Έξι χρόνια μετά τα πρώτα κρούσματα κορωνοϊού και την έναρξη της πανδημίας, οι επιπτώσεις της συνεχίζουν να γίνονται αισθητές, όχι μόνο στην υγεία, αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το σύνδρομο long Covid, μια χρόνια κατάσταση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους και, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, αναμένεται να κοστίζει έως και περίπου 116 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στις ανεπτυγμένες χώρες την επόμενη δεκαετία. Το ποσό αυτό είναι συγκρίσιμο με τους ετήσιους προϋπολογισμούς υγείας χωρών όπως η Ολλανδία και η Ισπανία, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης.
Τι είναι το long Covid
Το σύνδρομο αφορά άτομα που, μετά από λοίμωξη με τον ιό SARS-CoV-2, που προκαλεί τον κορωνοϊό, συνεχίζουν να εμφανίζουν συμπτώματα για εβδομάδες ή και μήνες. Τα πιο συχνά περιλαμβάνουν έντονη κόπωση, μυϊκούς και αρθρικούς πόνους, δύσπνοια, πονοκεφάλους και δυσκολία συγκέντρωσης.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε τρεις μήνες από την αρχική νόσηση και διαρκούν τουλάχιστον δύο μήνες. Αν και πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν βελτίωση μέσα στους πρώτους εννέα μήνες, περίπου το 15% συνεχίζει να έχει συμπτώματα ακόμη και μετά από έναν χρόνο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν πρόκειται για μία ενιαία νόσο, αλλά για ένα σύνολο διαφορετικών υποτύπων, με ποικίλους βιολογικούς μηχανισμούς και παράγοντες κινδύνου.
Δισεκατομμύρια σε κόστος υγείας
Με βάση τη δική του ανάλυση, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι, στην κορύφωση της πανδημίας το 2021, περίπου το 5,3% του πληθυσμού στις χώρες του ΟΟΣΑ, δηλαδή περίπου 75 εκατομμύρια άνθρωποι, εμφάνισαν long Covid. Το άμεσο κόστος για τα συστήματα υγείας έφτασε τα 45,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Παρότι η συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου έχει μειωθεί, τα κόστη παραμένουν υψηλά. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι μόνο για την υγειονομική αντιμετώπιση της κατάστασης θα απαιτούνται περίπου 9,4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2035.
Πέρα από την υγεία, το long Covid αποτελεί και σημαντικό οικονομικό βάρος. Η κατάσταση συνδέεται με αυξημένες αναρρωτικές άδειες, πρόωρη αποχώρηση από την εργασία και μειωμένη παραγωγικότητα. «Το long Covid θα συνεχίσει να πλήττει τη συμμετοχή και την παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού σε μια εποχή μέτριας οικονομικής ανάπτυξης και γήρανσης του πληθυσμού», έγραψαν οι συντάκτες της έκθεσης. Με απλά λόγια, σε μια περίοδο όπου οι οικονομίες ήδη αντιμετωπίζουν χαμηλή ανάπτυξη, το long COVID λειτουργεί ως «φρένο» στην αγορά εργασίας.
Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι τα έμμεσα κόστη θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα άμεσα έξοδα υγείας. Σε πιο ρεαλιστικά σενάρια, οι απώλειες ενδέχεται να φτάσουν το 0,1% έως 0,2% του ΑΕΠ ετησίως, δηλαδή περίπου 115 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.
Παρά τη σοβαρότητα του προβλήματος, η έκθεση επισημαίνει σημαντικά κενά, όπως:
- Ανεπαρκή και μη συγκρίσιμα δεδομένα μεταξύ χωρών
- Διαφορές στη διάγνωση και τη φροντίδα των ασθενών
- Περιορισμένη πολιτική και χρηματοδοτική προσοχή
Το μάθημα για το μέλλον
Η έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων δυσκολεύει την εκτίμηση του πραγματικού μεγέθους του προβλήματος και την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών. Γι’ αυτό, οι συγγραφείς καλούν τις χώρες να δώσουν προτεραιότητα στη συλλογή και δημοσίευση υψηλής ποιότητας εθνικών δεδομένων, ώστε να στηριχθούν οι πολιτικές αποφάσεις.
Οι ειδικοί τονίζουν ακόμα ότι η εμπειρία του long COVID θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως μάθημα για το μέλλον. Κατά την πανδημία, οι μακροχρόνιες επιπτώσεις των λοιμώξεων υποτιμήθηκαν στα αρχικά στάδια. Σε ενδεχόμενες μελλοντικές πανδημίες ή νέες παραλλαγές του ιού, η πρόβλεψη και η ενσωμάτωση των μακροπρόθεσμων επιπλοκών στον σχεδιασμό πρέπει να αποτελούν βασική προτεραιότητα.
Συμπέρασμα
Η έγκαιρη αναγνώριση, η συστηματική καταγραφή δεδομένων και η στοχευμένη πολιτική δράση αποτελούν κρίσιμα βήματα για την αντιμετώπισή του long Covid, μια σύνθετη και πολυπαραγοντική κατάσταση με σημαντικές επιπτώσεις τόσο για τα συστήματα υγείας όσο και για την οικονομία.
Διαβάστε επίσης
Long covid: 1 στους 4 έχει συμπτώματα που διαρκούν ακόμα και δύο χρόνια
Διπλάσιος ο κίνδυνος long Covid σε αυτά τα παιδιά – Έρευνα αποκαλύπτει
Ποιες οι «σιωπηλές» αλλαγές στην παιδική καρδιά μετά από λοίμωξη με κορωνοϊό – Ελληνική μελέτη
