Ανησυχητική παραμένει η εικόνα για την ιλαρά στην Ευρώπη, καθώς σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), το τελευταίο δωδεκάμηνο καταγράφηκαν συνολικά 6.037 κρούσματα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).
Μόνο τον Ιανουάριο του 2026, 12 χώρες δήλωσαν 173 νέα κρούσματα, με την Ιταλία να καταγράφει τα περισσότερα (84), ακολουθούμενη από την Ισπανία (48), τη Γαλλία (12), τη Ρουμανία (9) και το Βέλγιο (7). Συνολικά, 28 χώρες υπέβαλαν στοιχεία για τον μήνα αυτό, ενώ οι 16 εξ αυτών δεν ανέφεραν κανένα περιστατικό.
Τα παιδιά κάτω των 5 ετών στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η ιλαρά χτυπά κυρίως τα μικρά παιδιά. Από τα 6.037 κρούσματα με γνωστή ηλικία, τα 2.250, δηλαδή το 37,3%, αφορούσαν παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Παράλληλα, άλλα 2.282 κρούσματα (37,8%) καταγράφηκαν σε άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω.
Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν:
- σε βρέφη κάτω του ενός έτους, με 185,5 κρούσματα ανά εκατομμύριο πληθυσμού
- σε παιδιά ηλικίας 1 έως 4 ετών, με 94,6 κρούσματα ανά εκατομμύριο
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα βρέφη κάτω του ενός έτους είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς στις περισσότερες χώρες η πρώτη δόση του εμβολίου γίνεται μετά τη συμπλήρωση των 12 μηνών ζωής. Αυτό σημαίνει ότι η προστασία τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το υψηλό επίπεδο συλλογικής ανοσίας στον γενικό πληθυσμό.
Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν ανεμβολίαστους
Ισχυρό μήνυμα στέλνουν και τα δεδομένα για την εμβολιαστική κατάσταση των ασθενών. Από τα 5.736 άτομα για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία ηλικίας και εμβολιασμού:
- 4.455 άτομα (77,7%) ήταν ανεμβολίαστα
- 638 (11,1%) είχαν κάνει μία δόση
- 516 (9,0%) είχαν λάβει δύο ή περισσότερες δόσεις
- 117 (2,0%) είχαν εμβολιαστεί με άγνωστο αριθμό δόσεων
Στην ηλικιακή ομάδα 1-4 ετών, όπου εντοπίζεται μεγάλο μέρος των περιστατικών, τα στοιχεία είναι εξίσου αποκαλυπτικά: από τα 1.854 παιδιά, τα 1.304 (70,3%) ήταν ανεμβολίαστα.
Ρουμανία, Γαλλία και Ιταλία στην κορυφή των κρουσμάτων
Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση στο τελευταίο 12μηνο κατέγραψε η Ρουμανία, με 2.839 κρούσματα, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 47% όλων των περιστατικών στην ΕΕ/ΕΟΧ. Ακολουθούν:
- η Γαλλία με 821 κρούσματα
- η Ιταλία με 538
- η Ολλανδία με 504
- η Ισπανία με 390
Η Ελλάδα κατέγραψε το ίδιο διάστημα 4 κρούσματα ιλαράς, με ποσοστό κοινοποίησης 0,4 ανά εκατομμύριο πληθυσμού.
Πρόκειται για έναν από τους χαμηλότερους αριθμούς κρουσμάτων κάτι που παρατηρείται και σε χώρες όπως Βουλγαρία, Κροατία, Φινλανδία, Ουγγαρία, Ισλανδία, Νορβηγία και Σουηδία.
6 θάνατοι σε ένα έτος
Παρότι η ιλαρά συχνά θεωρείται λανθασμένα «παιδική νόσος», μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές και θάνατο. Το ECDC κατέγραψε έξι θανάτους το τελευταίο 12μηνο, οι οποίοι αποδόθηκαν στην ιλαρά:
- 4 στη Γαλλία
- 1 στην Ολλανδία
- 1 στη Ρουμανία
Εμβολιαστική κάλυψη κάτω από τον στόχο του 95%
Το ECDC τονίζει ότι για να ανακοπεί η κυκλοφορία του ιού απαιτείται εμβολιαστική κάλυψη άνω του 95% και για τις δύο δόσεις του εμβολίου. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία του ΠΟΥ και της UNICEF για το 2024 δείχνουν ότι μόλις τέσσερις χώρες στην ΕΕ/ΕΟΧ πέτυχαν αυτόν τον στόχο:
- Κύπρος
- Ουγγαρία
- Ισλανδία
- Πορτογαλία
Στην Ελλάδα, η εκτιμώμενη εμβολιαστική κάλυψη το 2024 ήταν:
- 91% για την πρώτη δόση
- 71% για τη δεύτερη δόση
Τα ποσοστά αυτά είναι χαμηλότερα από εκείνα του 2019, όταν η κάλυψη ήταν 97% για την πρώτη δόση και 76% για τη δεύτερη.
Τι ζητά το ECDC από τις χώρες
Με φόντο την αύξηση των κρουσμάτων, το ECDC καλεί τις εθνικές αρχές να προχωρήσουν άμεσα σε:
- κάλυψη των κενών ανοσίας στον πληθυσμό
- έγκαιρη χορήγηση της πρώτης και δεύτερης δόσης του εμβολίου στα παιδιά
- εμβολιασμό εφήβων και νεαρών ενηλίκων που δεν έχουν ανοσοποιηθεί
- ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης
- αύξηση της εγρήγορσης των επαγγελματιών υγείας
- στοχευμένες παρεμβάσεις σε πληθυσμούς με χαμηλή πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον πλήρη εμβολιασμό των επαγγελματιών υγείας, καθώς και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στα εμβόλια μέσω στοχευμένης επικοινωνίας.
Τι συμβαίνει με την ερυθρά
Σε αντίθεση με την ιλαρά, η εικόνα για την ερυθρά παραμένει σαφώς ηπιότερη. Τον Ιανουάριο του 2026 αναφέρθηκαν μόλις 4 κρούσματα σε όλη την ΕΕ/ΕΟΧ, από Ιταλία και Πολωνία.
Συνολικά, στο διάστημα από 1 Φεβρουαρίου 2025 έως 31 Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν 86 κρούσματα ερυθράς, χωρίς κανέναν θάνατο. Τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν την Πολωνία (69), ωστόσο το ECDC σημειώνει ότι μόνο 3 από αυτά ήταν εργαστηριακά επιβεβαιωμένα, γεγονός που απαιτεί προσεκτική ερμηνεία των στοιχείων.
Η Ελλάδα δήλωσε 1 κρούσμα ερυθράς στο ίδιο διάστημα, με ποσοστό 0,1 ανά εκατομμύριο πληθυσμού.
Το βασικό μήνυμα
Η νέα έκθεση του ECDC επιβεβαιώνει ότι η ιλαρά δεν αποτελεί παρελθόν για την Ευρώπη. Αντίθετα, παραμένει μια εξαιρετικά μεταδοτική νόσος, που βρίσκει έδαφος όπου υπάρχουν εμβολιαστικά κενά.
Η μεγάλη πλειονότητα των κρουσμάτων καταγράφεται σε ανεμβολίαστα άτομα, ενώ τα βρέφη και τα μικρά παιδιά εξακολουθούν να πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης είναι η διατήρηση πολύ υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους.
Διαβάστε επίσης
Ιλαρά: Οι ΗΠΑ ξεπέρασαν τα 1.100 κρούσματα μέσα σε 2 μήνες – Αναμένονται νέοι θάνατοι
Αυξημένη η κυκλοφορία των αναπνευστικών ιών στην Ευρώπη – «Καμπανάκι» για ιλαρά από το ECDC
Ιλαρά: Λιγότερα κρούσματα στην Ευρώπη το 2025, αλλά διπλάσια σε σχέση με το 2023
