*Γράφει η κυρία Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Θεραπευτική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»
Στις 4 Μαρτίου είναι η παγκόσμια ημέρα κατά της παχυσαρκίας. Η ημέρα αυτή αποτελεί αφορμή για την ανάδειξη μιας από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας παγκοσμίως.
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας: μια σύγχρονη πρόκληση δημόσιας υγείας
Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται πλέον ως χρόνια, πολυπαραγοντική και προοδευτική νόσος, η οποία χαρακτηρίζεται από υπερβολική και παθολογική εναπόθεση λιπώδους ιστού, με σοβαρές επιπτώσεις στη νοσηρότητα, τη θνησιμότητα και την ποιότητα ζωής. Η κλινική της διάγνωση βασίζεται κυρίως στον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ ≥30 kg/m²), ωστόσο ιδιαίτερη κλινική και προγνωστική αξία αποδίδεται και στην αυξημένη περίμετρο μέσης, ως δείκτη κεντρικής ή σπλαχνικής παχυσαρκίας.
Παχυσαρκία και καρδιομεταβολικός κίνδυνος
Η παχυσαρκία σχετίζεται στενά με την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, αρτηριακής υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας, χρόνιας χαμηλού βαθμού φλεγμονής και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι μεταβολικές αυτές διαταραχές δεν αποτελούν απλές συννοσηρότητες, αλλά εντάσσονται σε ένα σύνθετο παθοφυσιολογικό πλαίσιο, στο οποίο ο λιπώδης ιστός λειτουργεί ως ενεργό ενδοκρινικό όργανο, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό, τη φλεγμονώδη απάντηση και την ινσουλινοευαισθησία.
Η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση και ο ρόλος της διατροφής
Τα τελευταία χρόνια, η θεραπευτική προσέγγιση της παχυσαρκίας έχει εμπλουτιστεί με σύγχρονες φαρμακολογικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη ρύθμιση της όρεξης, του κορεσμού και της ενεργειακής ισορροπίας. Παρά την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά τους, η φαρμακοθεραπεία δεν επαρκεί για τη μακροχρόνια αντιμετώπιση της νόσου. Η ενσωμάτωση εξατομικευμένων διατροφικών παρεμβάσεων, τροποποιήσεων του τρόπου ζωής και λειτουργικών βιοδραστικών συστατικών θεωρείται πλέον απαραίτητη για την επίτευξη βιώσιμων θεραπευτικών αποτελεσμάτων.
Το ελαιόλαδο και οι βιοδραστικές πολυφαινόλες
Στο πλαίσιο αυτό, η Μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα από τα πλέον τεκμηριωμένα διατροφικά πρότυπα, με ισχυρή συσχέτιση με τη βελτίωση της καρδιομεταβολικής υγείας. Η υψηλή κατανάλωση φυτικών τροφίμων και η χρήση του ελαιολάδου ως κύριας πηγής λιπαρών συνιστούν θεμελιώδη χαρακτηριστικά της. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, πέραν της περιεκτικότητάς του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, αποτελεί σημαντική πηγή φαινολικών ενώσεων με έντονη βιολογική δραστικότητα.
Οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου έχουν αποδειχθεί ότι ασκούν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση, συμβάλλοντας στη ρύθμιση βασικών μοριακών μηχανισμών που εμπλέκονται στη μεταβολική δυσλειτουργία και την παθογένεια της παχυσαρκίας. Μεταξύ αυτών, η υδροξυτυροσόλη ξεχωρίζει ως μία από τις πλέον δραστικές φαινολικές ενώσεις, με υψηλή βιοδιαθεσιμότητα και αποτελεσματική απορρόφηση από τον ανθρώπινο οργανισμό.
Υδροξυτυροσόλη: ο βιοδραστικός παράγοντας με μεταβολικό ενδιαφέρον
Η υδροξυτυροσόλη έχει συσχετιστεί με προστασία των λιπιδίων του πλάσματος από την οξείδωση, μείωση δεικτών συστηματικής φλεγμονής και ευνοϊκές μεταβολές στο λιπιδαιμικό προφίλ. Παράλληλα, νεότερα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι δύναται να επηρεάζει μηχανισμούς που σχετίζονται με τη λειτουργία του λιπώδους ιστού, την κατανομή του σωματικού λίπους και τον ενεργειακό μεταβολισμό.
Κλινικά δεδομένα σε υπερβαρότητα και παχυσαρκία
Κλινικές μελέτες σε πληθυσμούς με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία έχουν δείξει ότι η χορήγηση υδροξυτυροσόλης σε καθορισμένες δόσεις σχετίζεται με στατιστικά σημαντική μείωση του σωματικού βάρους και, κυρίως, της σπλαχνικής λιπώδους μάζας¹. Η μείωση της σπλαχνικής παχυσαρκίας θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση του καρδιομεταβολικού κινδύνου, καθώς συνοδεύεται από βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας και ελάττωση του φλεγμονώδους φορτίου. Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί επίσης το ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας της υδροξυτυροσόλης, η οποία έχει αποδειχθεί καλά ανεκτή, χωρίς κλινικά σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Πέραν της επίδρασης στο σωματικό βάρος, οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου συμβάλλουν συνολικά στη βελτίωση του καρδιομεταβολικού προφίλ, με τεκμηριωμένες επιδράσεις στη μείωση του οξειδωτικού στρες, της φλεγμονής και της δυσλιπιδαιμίας, καθώς και στη βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και της αγγειακής ελαστικότητας². Οι δράσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στον παχύσαρκο πληθυσμό, όπου οι υποκλινικές μεταβολικές διαταραχές προηγούνται συχνά της εκδήλωσης καρδιαγγειακής νόσου.
Olivomed®: Με επιστημονική τεκμηρίωση για τη διαχείριση της παχυσαρκίας
Στην ελληνική αγορά διατίθεται το σκεύασμα Olivomed®, το οποίο περιέχει ελαιόλαδο ελληνικής προέλευσης από την ποικιλία Κορωνέικη, σε συνδυασμό με τυποποιημένο εκχύλισμα επιτραπέζιας ελιάς ποικιλίας Αμφίσσης, πλούσιο σε αντιοξειδωτικές πολυφαινόλες. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη δύο μαλακών καψουλών αποδίδει περισσότερα από 5 mg υδροξυτυροσόλης, ποσότητα που αντιστοιχεί στο ελάχιστο επίπεδο για την τεκμηριωμένη καρδιοπροστατευτική της δράση. Η χρήση τυποποιημένων συμπληρωμάτων διασφαλίζει σταθερή και ελεγχόμενη πρόσληψη πολυφαινολών, ανεξάρτητα από τις φυσικές διακυμάνσεις της σύστασης του ελαιολάδου, και χωρίς την επιβάρυνση της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης.
Συμπερασματικά, οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου και ειδικότερα η υδροξυτυροσόλη αποτελούν ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο, φυσικό και ασφαλές συμπληρωματικό εργαλείο στη σύγχρονη διαχείριση της παχυσαρκίας. Αν και δεν αντικαθιστούν τη φαρμακοθεραπεία όταν αυτή κρίνεται αναγκαία, ενισχύουν τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, συμβάλλουν στη βελτίωση της μεταβολικής υγείας και υποστηρίζουν μια ολιστική, εξατομικευμένη και μακροπρόθεσμα βιώσιμη θεραπευτική προσέγγιση.
Ακολούθησε την InterMed στα Social Media.
Βιβλιογραφία
1. Effect of Long-Term Hydroxytyrosol Administration on Body Weight, Fat Mass and Urine Metabolomics: A Randomized Double-Blind Prospective Human Study (Nutrients 2022, 14, 1525)
2. Association of hydroxytyrosol enriched olive oil with vascular function in chronic coronary disease (Eur J Clin Invest.2023;00:e13983)
