Είκοσι χρόνια «ελεύθερος καρκίνου» μετρά σήμερα ο Robert Oman, χάρη σε μια κλινική δοκιμή που του προτάθηκε, όταν το οζώδες λέμφωμά του επέστρεψε πιο επιθετικά. Η προσωπική του ιστορία, όμως, δεν είναι απλώς μια «εξαίρεση».
Νέα ανάλυση μακροχρόνιων δεδομένων στο JAMA Oncology, δείχνει ότι για ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με προχωρημένο οζώδες λέμφωμα, η χημειοανοσοθεραπεία (γνωστή ως CHOP) μπορεί να οδηγήσει σε κάτι που οι ειδικοί περιγράφουν ως λειτουργική ίαση: τόσο μικρό κίνδυνο υποτροπής, ώστε πρακτικά να μην αναμένεται επανεμφάνιση μέσα στο προσδόκιμο ζωής.
«Δεν είχα πραγματικά επιλογή»
Ο κ. Oman διαγνώστηκε γύρω στα 40 του, με τρεις μικρούς γιους στο σπίτι. Η εμπειρία του πατέρα του, που πάλευε για χρόνια με επαναλαμβανόμενες υποτροπές και πολλούς κύκλους χημειοθεραπείας, τον είχε κάνει να πιστεύει ότι αν βρεθεί ποτέ στη θέση του, δεν θα άντεχε την ίδια διαδρομή. Όταν όμως η νόσος «επέστρεψε» το 2005, μαζί όγκο στο νεφρό, η πραγματικότητα – όπως λέει ο ίδιος – τον έφερε μπροστά σε μια απόφαση που είχε ήδη πάρει η ζωή για εκείνον: έπρεπε να δώσει τη μάχη.
Ο ογκολόγος του τον παρέπεμψε στο Wilmot Cancer Institute του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ για μια κλινική δοκιμή φάσης 3 του δικτύου SWOG Cancer Research Network. Ο κ. Oman μπήκε στο σκέλος CHOP-RIT και, όπως περιγράφει, η θεραπεία τον «έβγαλε εκτός» για λίγους μήνες, αλλά δεν τον κατέβαλε. Επέστρεψε στις δραστηριότητές του, κράτησε τη δουλειά του και συνέχισε να ζει «χωρίς η νόσος να ορίζει τα πάντα». Από το 2006 που ολοκλήρωσε τη θεραπεία, δεν έχει εμφανίσει ξανά υποτροπή.
Τι έδειξε η 15ετής ανάλυση
Η παρούσα δημοσίευση βασίζεται στη δοκιμή SWOG S0016, που ενέταξε 531 ασθενείς με μη θεραπευμένο, προχωρημένο οζώδες λέμφωμα. Τυχαιοποιήθηκαν σε 2 στρατηγικές θεραπείας με βάση το CHOP. Η μία ομάδα υποβλήθηκε σε θεραπεία με ανοσοθεραπεία με rituximab σε συνδυασμό με CHOP, ενώ η άλλη CHOP ακολουθούμενη από ραδιοανοσοθεραπεία. Τα βασικά ευρήματα διαμορφώθηκαν ως εξής:
- 15ετής συνολική επιβίωση: 70% των ασθενών (χωρίς σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων)
- 15ετής επιβίωση χωρίς εξέλιξη: 40% συνολικά
- Το 42% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία, αντιμετωπίζει σχεδόν μηδενικό κίνδυνο επανεμφάνισης του λεμφώματος.
Η μελέτη δεν περιορίστηκε στις κλασικές καμπύλες επιβίωσης. Χρησιμοποίησε μοντέλα «ίασης», τα οποία υπολόγισαν ποιο ποσοστό ασθενών περνά στη φάση, όπου ο κίνδυνος υποτροπής ουσιαστικά μηδενίζεται σε βάθος χρόνου. Η εκτίμηση που προέκυψε ήταν ότι 42% των ασθενών που έλαβαν χημειοανοσοθεραπεία CHOP μπορεί να θεωρηθούν λειτουργικά «θεραπευμένοι».
Επιπλέον, ο κίνδυνος υποτροπής μειώνεται δραστικά όσο περνά ο χρόνος:
- από 6,8% τα πρώτα 5 χρόνια μετά τη θεραπεία
- σε 0,6% μεταξύ 15 και 20 ετών.
«Δεν περιμέναμε ότι θα ήταν θεραπευτικό»
Ο Jonathan W. Friedberg, επικεφαλής του Wilmot και ένας από τους βασικούς ερευνητές, σημειώνει ότι όταν ξεκίνησε η δοκιμή, το προχωρημένο οζώδες λέμφωμα θεωρούνταν στην πράξη ανίατο, επειδή μπορούσε να εμφανίσει υποτροπή ακόμη και πολλά χρόνια αργότερα. Όπως λέει, περίμεναν βελτίωση σε σχέση με τις τότε θεραπείες – όχι όμως ότι ένα υποσύνολο ασθενών θα έφτανε σε λειτουργική ίαση, κάτι που χαρακτηρίζει «πραγματικά αξιοσημείωτο».
Ωστόσο, σημειώνεται πως η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι «θεραπεύονται όλοι». Όμως, δείχνει ότι η νόσος δεν είναι (καταδικαστικά) υποτροπιάζουσα για κάθε ασθενή, και ότι με ορισμένες θεραπευτικές στρατηγικές υπάρχει ένα μετρήσιμο ποσοστό ανθρώπων που περνά σε μακροχρόνια ύφεση, με ολοένα μικρότερο κίνδυνο επανεμφάνισης.
Και αυτό, για ανθρώπους όπως ο κ. Oman, μεταφράζεται σε κάτι απτό. Να βλέπουν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν, να γίνονται παππούδες, να ζουν «μια φυσιολογική ζωή», όπως περιγράφει ο ίδιος, με μια διαφορετική, πιο βαθιά εκτίμηση για τον χρόνο που κέρδισαν.
Διαβάστε επίσης
Τατουάζ: Μπορεί το μελάνι να συνδέεται με καρκίνο; Οι ειδικοί εξηγούν
Αιματολογικοί καρκίνοι – Λευχαιμία: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε
