Ο καρκίνος παχέος εντέρου μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με βακτήρια του εντέρου, αλλά και με τους ιούς που τα μολύνουν, σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας.
Οι ερευνητές, όπως αναφέρουν στο Communications Medicine, εντόπισαν για πρώτη φορά συγκεκριμένους βακτηριοφάγους (ιούς που μολύνουν βακτήρια) σε στελέχη του Bacteroides fragilis που σχετίζονται με καρκίνο παχέος εντέρου. Πρόκειται για ένα εύρημα που, σημειώνουν, μπορεί να βοηθήσει μελλοντικά στην ανάπτυξη νέων βιοδεικτών για πιο έγκαιρη ανίχνευση της νόσου.
Το Bacteroides fragilis είναι ένα συχνό βακτήριο του ανθρώπινου εντέρου. Έχει συνδεθεί επανειλημμένα με τον καρκίνο παχέος εντέρου, αλλά ταυτόχρονα απαντάται και σε υγιείς ανθρώπους. Αυτό το «παράδοξο» οδήγησε την ομάδα του Δρ. Flemming Damgaard να ψάξει βαθύτερα, σύμφωνα με τον Independent. Όχι μόνο στο ίδιο το βακτήριο, αλλά και στις γενετικές διαφορές μεταξύ στελεχών του.
Η έρευνα βασίστηκε αρχικά σε δείγματα από δανική πληθυσμιακή βάση περίπου 2 εκατομμυρίων ατόμων. Οι επιστήμονες εξέτασαν περιστατικά σοβαρής λοίμωξης του αίματος από B. fragilis και εντόπισαν ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο παχέος εντέρου μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Στη συνέχεια, συνέκριναν το γενετικό υλικό αυτών των βακτηρίων με δείγματα ασθενών χωρίς καρκίνο.
Τι βρήκε η ομάδα
Η ανάλυση έδειξε ότι τα στελέχη B. fragilis που σχετίζονταν με καρκίνο ήταν συχνότερα μολυσμένα από συγκεκριμένους προφάγους (ενσωματωμένους ιούς), οι οποίοι ανήκουν στην κατηγορία Caudoviricetes.
Για να ελέγξουν αν το εύρημα επαναλαμβάνεται και πέρα από το αρχικό δείγμα, οι ερευνητές το επιβεβαίωσαν σε ανεξάρτητη ανάλυση δεδομένων από 877 άτομα (434 με καρκίνο, 443 χωρίς), από πολλές χώρες (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ασία). Εκεί, βρήκαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο είχαν περίπου διπλάσια πιθανότητα να έχουν ανιχνεύσιμα ίχνη αυτών των φάγων.
Τι σημαίνει για τον έλεγχο του καρκίνου
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι είναι νωρίς για να ειπωθεί αν οι ιοί αυτοί συμβάλλουν αιτιολογικά στην ανάπτυξη καρκίνου ή αν αποτελούν κυρίως «σήμα» ότι το μικροβίωμα έχει ήδη αλλάξει σε κατεύθυνση που σχετίζεται με τη νόσο.
Ο Δρ. Damgaard το θέτει πιο προσεκτικά: ο ιός μπορεί βραχυπρόθεσμα να αξιοποιηθεί ως πιθανός δείκτης για τον εντοπισμό ατόμων υψηλότερου κινδύνου, εφόσον το εύρημα επιβεβαιωθεί σε επόμενες μελέτες.
Επίσης, η ομάδα προχώρησε και σε μια προκαταρκτική αξιολόγηση για διαγνωστική χρήση, μέσω της οποίας θα μπορούσε μελλοντικά να ανιχνευθεί περίπου το 40% των περιπτώσεων καρκίνου. Σε επόμενη φάση, θα εξεταστεί το αν και πώς αυτοί οι φάγοι επηρεάζουν τη συμπεριφορά του B. fragilis και του εντερικού ιστού, δηλαδή αν παίζουν ενεργό ρόλο στη βιολογία της νόσου ή αν είναι απλώς συνοδοί δείκτες μιας ευρύτερης μικροβιακής διαταραχής.
Συμπέρασμα
Η παρούσα μελέτη ανοίγει ένα νέο πεδίο: όχι μόνο «ποια βακτήρια» συνδέονται με τον καρκίνο παχέος εντέρου, αλλά και ποιοι ιοί ζουν μέσα σε αυτά τα βακτήρια. Για μία νόσο που αναμένεται να προκαλέσει 55.230 θανάτους στις Ηνωμένες Πολιτείες φέτος, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και που βρίσκεται στη δεύτερη θέση των πιο συχνών μορφών καρκίνων, η έγκαιρη διάγνωση μέσω προληπτικών εξετάσεων και η περαιτέρω κατανόησή της μπορούν να σώσουν ζωές.
Σημειώνεται ότι ο καρκίνος παχέος εντέρου επηρεάζει δυσανάλογα τους άνδρες, ενώ αν και εξακολουθεί να διαγιγνώσκεται συχνότερα σε άτομα άνω των 50 ετών, τα ποσοστά αυξάνονται και στους νεότερους ενήλικες.
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος παχέος εντέρου: Τον λόγο που «χτυπά» τόσο συχνά τους κάτω των 50 αναζητούν οι επιστήμονες