Πάνω από τους μισούς ασθενείς με χρόνιες παθήσεις δηλώνουν ότι, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, προτιμούν την εξ αποστάσεως διαβούλευση από τη δια ζώσης επίσκεψη στον γιατρό που τους παρακολουθεί, δείχνει νεότερη μελέτη στο JAMA Network Open.
Η προτίμηση εμφανίστηκε εντονότερη όταν επρόκειτο για συζήτηση των αποτελεσμάτων εξετάσεων ή για ανανέωση της φαρμακευτικής αγωγής, όπου η φυσική παρουσία δεν θεωρείται πάντα απαραίτητη.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 1.995 ενήλικες στη Γαλλία, ηλικίας 18 ετών και άνω, με τουλάχιστον μία χρόνια πάθηση. Η μέση ηλικία ήταν 55 έτη (56% γυναίκες) και 69% ανέφεραν πολλαπλά νοσήματα. Μεταξύ των συχνότερων προβλημάτων υγείας ήταν οι ρευματικές παθήσεις, η υπέρταση και οι ψυχικές διαταραχές.
Οι επιλογές δεν είναι… διαθέσιμες
Κομβικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η διάθεση υπηρεσιών εξ αποστάσεως φροντίδας παραμένει περιορισμένη για σημαντικό μέρος των ασθενών. Οι ερευνητές κατέγραψαν 3 βασικές μορφές: βιντεο-διαβούλευση, τηλεφωνική επικοινωνία και ασύγχρονη ανταλλαγή μηνυμάτων.
Ωστόσο, για το 47% των συμμετεχόντων, καμία από τις τρεις επιλογές δεν ήταν διαθέσιμη με τον γιατρό που τους παρακολουθεί. Την ίδια στιγμή, η «τριβή» της μετακίνησης παραμένει υπαρκτή: το 37% ανέφερε ότι ο συνολικός χρόνος από το σπίτι μέχρι την έναρξη της δια ζώσης επίσκεψης φτάνει τη μία ώρα ή και περισσότερο.
Τι προτιμούν οι ασθενείς
Η κλίση προς την εξ αποστάσεως φροντίδα δεν είναι ομοιόμορφη. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν με βάση πέντε διαφορετικά σενάρια (όπως νέα συμπτώματα, επιδείνωση, ετήσιος έλεγχος, συζήτηση εξετάσεων, ανανέωση συνταγής). Οι απομακρυσμένες επιλογές συγκέντρωναν τα υψηλότερα ποσοστά, όταν αφορούσαν πιο «τυπικές» ανάγκες:
- Συζήτηση αποτελεσμάτων: υψηλή προτίμηση για απομακρυσμένη επαφή (43%).
- Ανανέωση φαρμακευτικής αγωγής: η μεγαλύτερη τάση υπέρ της εξ αποστάσεως λύσης (55%).
- Συνολικά, η τηλεϊατρική προτιμήθηκε από το 37% των ασθενών και στις 5 περιπτώσεις.
Αντίθετα, όταν το ζήτημα σχετίζεται με νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα, η προτίμηση μετατοπίζεται συχνότερα προς τη δια ζώσης αξιολόγηση. Αξιοσημείωτο είναι ότι, σε όλες τις περιπτώσεις, οι σύγχρονες μορφές (βίντεο ή τηλέφωνο) προτιμώνται έναντι της ασύγχρονης επικοινωνίας μέσω μηνυμάτων.
Ο κίνδυνος της «γρήγορης λύσης»
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η μελέτη στο δίλημμα ανάμεσα στην ταχύτητα πρόσβασης και στη συνέχεια της φροντίδας. Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν αν θα αντάλλασσαν μια δια ζώσης επίσκεψη σε 20 ημέρες με τον γιατρό που τους παρακολουθεί, με μια εξ αποστάσεως συμβουλή «άμεσης πρόσβασης» από γιατρό που δεν είναι ο θεράπων.
Σε περιπτώσεις όπως τα νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα, το 51% υποστήριξε πως θα ήταν πιθανό να το κάνουν, επιλέγοντας την ταχύτερη πρόσβαση. Οι συγγραφείς, βέβαια, προειδοποιούν για το τίμημα της επιλογής. «Αυτή η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της συνέχειας της περίθαλψης, καθώς ο πιο “άμεσος” θεράπων δεν είχε πρόσβαση στο ιατρικό ιστορικό. Η προθυμία να την ανταλλάξει κανείς με την ταχύτητα ενδέχεται να θέσει τους ασθενείς σε κίνδυνο, καθώς εκείνη είναι που συνδέεται με τα καλύτερα αποτελέσματα για την υγεία».
Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές σημειώνουν, ως προς τους περιορισμούς, ότι το δείγμα προήλθε από μια διαδικτυακή κοινότητα ασθενών με χρόνιες παθήσεις, άρα οι συμμετέχοντες πιθανότατα είχαν υψηλότερη ψηφιακή εξοικείωση από τον γενικό πληθυσμό. Ταυτόχρονα, το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανταπόκρισης ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο μεροληψίας.
Συμπέρασμα
Η εξ αποστάσεως φροντίδα μπορεί να καλύψει ουσιαστικές ανάγκες των ασθενών με χρόνια νοσήματα, αλλά για να λειτουργήσει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα απαιτείται καλύτερη ενσωμάτωση σε ένα «μικτό» μοντέλο (συνδυασμός δια ζώσης και απομακρυσμένης), χωρίς να υπονομεύεται η συνέχεια της παρακολούθησης.
«Περαιτέρω έρευνα θα πρέπει να διερευνήσει πώς μπορεί να ενσωματωθεί αποτελεσματικά η εξ αποστάσεως φροντίδα στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης με τρόπους που διατηρούν τη φροντίδα με επίκεντρο τον ασθενή και βελτιώνουν τα αποτελέσματα», καταλήγουν οι συγγραφείς.
Διαβάστε επίσης
Tηλεϊατρική: Μια νέα παροχή στα συμβόλαια υγείας
Τα 10 πιο σημαντικά και ελπιδοφόρα επιστημονικά επιτεύγματα του 2025
