Για εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, το εγκεφαλικό επεισόδιο δεν είναι ένα οξύ ιατρικό συμβάν, αλλά η αρχή μιας μακράς περιόδου αβεβαιότητας. Ο φόβος της υποτροπής είναι διαρκής: ένας στους πέντε επιζώντες θα υποστεί νέο εγκεφαλικό μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, συχνά με βαρύτερες συνέπειες, μεγαλύτερη αναπηρία και αυξημένο κίνδυνο θανάτου. Παρά τις υπάρχουσες θεραπείες, η ανάγκη για πιο αποτελεσματική και ταυτόχρονα ασφαλή πρόληψη παραμένει έντονη.
Σε αυτό το κενό φαίνεται να απαντούν τα αποτελέσματα της μεγάλης διεθνούς μελέτης Φάσης III OCEANIC-STROKE, που παρουσιάστηκαν την περασμένη Παρασκευή στο Διεθνές Συνέδριο Εγκεφαλικών Επεισοδίων (ICS 2026) στη Νέα Ορλεάνη, των ΗΠΑ, και τα οποία σηματοδοτούν μια σημαντική εξέλιξη στη φροντίδα των ασθενών μετά από μη καρδιοεμβολικό ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο ή υψηλού κινδύνου παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA).
Τι έδειξε η μελέτη OCEANIC-STROKE
Η μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 12.327 ασθενείς από όλο τον κόσμο, αξιολόγησε την δραστική ουσία ασουντεξιάνη (asundexian), έναν από του στόματος αναστολέα του Παράγοντα XIa (FXIa), χορηγούμενο μία φορά την ημέρα, σε συνδυασμό με την καθιερωμένη αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία.
«Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο είναι ένα γεγονός που αλλάζει τη ζωή για τους ασθενείς και μια σημαντική δημόσια υγειονομική επιβάρυνση. Τα ευρήματα από την OCEANIC-STROKE είναι μια αξιοσημείωτη ερευνητική επιτυχία, που αποδεικνύει μια σημαντική μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου με το asundexian σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, μαζί με μια διαρκή θεραπευτική επίδραση και ένα προφίλ ασφάλειας χωρίς παρατηρούμενη αύξηση στις σοβαρές αιμορραγίες κατά ISTH» σχολίασε ο Mike Sharma, κύριος ερευνητής της μελέτης OCEANIC-STROKE, πρόεδρος Michael G. DeGroote στην Πρόληψη Εγκεφαλικών Επεισοδίων, Πανεπιστήμιο McMaster και ανώτερος επιστήμονας στο Ινστιτούτο Έρευνας Δημόσιας Υγείας.
Ο Παράγοντας XIa αποτελεί μέρος του μηχανισμού πήξης του αίματος και συμβάλλει στη θρόμβωση, αλλά έχει δευτερεύοντα ρόλο στη φυσιολογική αιμόσταση. Με απλά λόγια, η αναστολή του FXIa στοχεύει στη μείωση του σχηματισμού παθολογικών θρόμβων, χωρίς να διαταράσσει σημαντικά την ικανότητα του οργανισμού να σταματά τις αιμορραγίες. Αυτός ο «εκλεκτικός» μηχανισμός δράσης εξηγεί γιατί το asundexian καταφέρνει να συνδυάζει ισχυρή προστασία από νέα εγκεφαλικά με προφίλ ασφάλειας παρόμοιο με το εικονικό φάρμακο – ένα από τα μεγαλύτερα ζητούμενα στη δευτερογενή πρόληψη.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά και κλινικά ουσιαστικά:
- 26% μείωση των υποτροπιαζόντων ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
- Καμία αύξηση στις σοβαρές αιμορραγίες, σύμφωνα με τα κριτήρια της Διεθνούς Εταιρείας Θρόμβωσης και Αιμόστασης (ISTH).
- Σταθερή αποτελεσματικότητα ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, αιτιολογίας ή βαρύτητας του αρχικού εγκεφαλικού.
Για τον ασθενή και την οικογένειά του, τα ευρήματα αυτά μεταφράζονται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο:
- λιγότερο φόβο για ένα δεύτερο, συχνά πιο καταστροφικό εγκεφαλικό,
- και μεγαλύτερη σιγουριά ότι η πρόληψη δεν συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας.
Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, η μείωση των υποτροπών σημαίνει λιγότερη αναπηρία, μικρότερη επιβάρυνση των συστημάτων υγείας και καλύτερη ποιότητα ζωής για ασθενείς και φροντιστές.
Η σημαντική συμβολή της Ελλάδας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι η Ελλάδα συμμετείχε ενεργά στην κλινική νελέτη OCEANIC-STROKE. Συνολικά, 446 ασθενείς εντάχθηκαν από 17 ερευνητικά κέντρα, κατατάσσοντας τη χώρα μας 8η παγκοσμίως σε αριθμό συμμετεχόντων.
Ξεχωρίζει η συμβολή του κέντρου του Καθηγητή κ. Γεωργίου Τσιβγούλη, της Μονάδας Εγκεφαλικών Επεισοδίων του νοσοκομείου «Αττικόν» που ενέταξε 209 ασθενείς – τον μεγαλύτερο αριθμό παγκοσμίως – καθώς και του κέντρου του Καθηγητή κ. Θεόδωρου Καραπαναγιωτίδη στο ΠΓΝΘ «ΑΧΕΠΑ», με 77 ασθενείς, καταλαμβάνοντας τη 12η θέση διεθνώς. Στη μελέτη συμμετείχαν κέντρα από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και μεγάλα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της περιφέρειας, επιβεβαιώνοντας το υψηλό επίπεδο της ελληνικής νευρολογικής έρευνας.
Η φαρμακευτική εταιρία Bayer έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα υποβάλει τα δεδομένα στις ρυθμιστικές αρχές, ενώ το asundexian έχει τεθεί σε καθεστώς ταχείας αξιολόγησης από τον FDA στις ΗΠΑ. Αν και το φάρμακο δεν έχει ακόμη εγκριθεί, τα αποτελέσματα της OCEANIC-STROKE δημιουργούν βάσιμες προσδοκίες για την κυκλοφορία μιας θεραπευτικής επιλογής για τη δευτερογενή πρόληψη του εγκεφαλικού.
Διαβάστε επίσης
Μικρό ή μίνι εγκεφαλικό επεισόδιο: Πόσο επικίνδυνο είναι – Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Εγκεφαλικό επεισόδιο: 6 προειδοποιητικά συμπτώματα – Τι αλλάζει στις γυναίκες