Με τη βοήθεια της ισορροπημένης διατροφής, καθώς και την αποφυγή επιβλαβών συνηθειών, όπως το κάπνισμα, το 40% έως και το 50% των πιο συχνών καρκίνων μπορεί να προληφθεί. Προσθέτοντας στην εξίσωση τις εξελίξεις στην ογκολογία, σήμερα η θνητότητα από τον καρκίνο έχει μειωθεί σημαντικά, μετατρέποντας σε πολλές περιπτώσεις την πάθηση σε χρόνια νόσο.
«Στα τριάντα χρόνια που βρίσκομαι στον χώρο της ογκολογίας είδα πραγματική βελτίωση στην καθημερινότητα. Ο καρκίνος από μάστιγα, από νόσο ταυτόσημη με την ανακοίνωση επικείμενου θανάτου, έχει εξελιχθεί σε χρόνιο νόσημα» είπε ο κ. Αριστοτέλης Μπάμιας, Καθηγητής Παθολογίας–Ογκολογίας, αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΟΠΕ, στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου με αφορμή την Παγκόσμιας Ημέρα κατά του Καρκίνου την οποία διοργάνωσε η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ).
Ο κ. Μπάμιας τόνισε τη σταθερή μείωση της θνητότητας από καρκίνο μετά το 1990, μια μείωση που μπορεί να μεταφραστεί σε 1,5 εκατομμύρια ζωές που σώθηκαν.
Οι ζωές αυτές δεν χάθηκαν χάρη στις εξελίξεις στο επίπεδο της θεραπείας και στον σχεδιασμό νέων φαρμάκων που σύμφωνα με τον καθηγητή, επιτρέπουν σε όλο και περισσότερους ασθενείς με καρκίνο να ιαθούν και να μην καταλήγουν από αυτή τη νόσο.
Ο κ. Μπάμιας, ο οποίος συντόνισε τη συζήτηση, ανέδειξε την ανάγκη ενός συνεκτικού εθνικού σχεδιασμού για την ογκολογική φροντίδα.
Η βιώσιμη ογκολογική φροντίδα απαιτεί στρατηγικό εθνικό σχεδιασμό: πρόληψη στον πληθυσμό, έγκαιρη διάγνωση, ισότιμη πρόσβαση στην καινοτομία και συστηματική υποστήριξη των επιζώντων. Εξήγησε ότι δεν αρκεί, πλέον, να θεραπεύουμε καλύτερα, οφείλουμε να προλαμβάνουμε περισσότερο και να οργανώνουμε αποτελεσματικότερα το σύστημα υγείας. Επίσης δήλωσε ότι η ΕΟΠΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Πολιτεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η Ελλάδα να βρίσκεται σταθερά στην πρώτη γραμμή της σύγχρονης ογκολογίας, με τον ασθενή στο επίκεντρο κάθε απόφασης.
Ξεκινώντας με τις επιστημονικές παρουσιάσεις, ο κ. Μπάμιας παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν ότι η πρόγνωση των περισσότερων καρκίνων έχει βελτιωθεί σημαντικά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Η βελτίωση αυτή αποτελεί συνισταμένη της διάγνωσης σε πρωιμότερα στάδια μέσω οργανωμένων στρατηγικών προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς και της σημαντικής προόδου όλων των θεραπευτικών μεθόδων. Η συμβολή της μοριακής βιολογίας, της εξατομικευμένης ιατρικής, των στοχευμένων θεραπειών και της ανοσοθεραπείας έχει ήδη μετατρέψει πολλές μορφές μεταστατικού καρκίνου σε χρόνιες παθήσεις, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις επιτυγχάνεται ακόμη και ίαση.
Ο. κ. Αριστοτέλης Μπάμιας, Καθηγητής Παθολογίας Ογκολογίας Ε.Κ.Π.Α., Β’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Π.Γ.Ν. «Αττικόν», Αντιπρόεδρος ΔΣ της ΕΟΠΕ 2. κ. Μιχάλης Nικολάου, Παθολόγος Ογκολόγος, Επιμελητής Α’, Α’ Παθολογική Ογκολογική Κλινική, Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο Άγιος Σάββας», Μέλος ΔΣ της ΕΟΠΕ 3. κ. Μιχαήλ Λιόντος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας, Ε.Κ.Π.Α., Ογκολογική Μονάδα, Γ.Ν.Α. «Αλεξάνδρα», Γεν. Γραμματέας ΔΣ της ΕΟΠΕ 4. κα Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.) 5. κ. Νικόλαος Τσουκαλάς, Παθολόγος Ογκολόγος, MSc Βιοπληροφορική, Διευθυντής, Ογκολογικό Τμήμα, 417 ΝΙΜΤΣ, Ειδ. Γραμματέας του ΔΣ της ΕΟΠΕ
Η συμβολή του Προγράμματος «Προλαμβάνω»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο παρουσίασε – μέσω τηλεσύνδεσης – εκ μέρους του ΕΟΔΥ ο Α/πτχος ε.α. Δημήτριος Χατζηγεωργίου, Ειδικός Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος, Επίτιμος Διευθυντής Υγειονομικού ΓΕΕΘΑ, Αντιπρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου ΕΟΔΥ, Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Δημόσιας Υγείας, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ελέγχου Λοιμώξεων.
Το πρόγραμμα, χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης, καλύπτοντας τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου. Με καθολική και δωρεάν πρόσβαση, ψηφιοποιημένες διαδικασίες, άυλα παραπεμπτικά και ενεργητική πρόσκληση των πολιτών, εισάγει σύγχρονες πρακτικές screening, όπως HPV-DNA testing και self-tests, μετατοπίζοντας το σύστημα υγείας από την παθητική θεραπεία στην ενεργητική πρόληψη, όπως τόνισε ο κ. Χατζηγεωργίου.
Φροντίδα για τον εαυτό
«Πρέπει να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και να εντάξουμε την πρόληψη στην καθημερινότητά μας» τόνισε στην ομιλία του ο κ. Μιχάλης Νικολάου, Παθολόγος-Ογκολόγος, Επιμελητής Α’, Α’ Παθολογική Ογκολογική Κλινική, Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο Άγιος Σάββας».
«Ο σεβασμός προς τον εαυτό μας είναι το σημαντικότερο κομμάτι. Μόνο έτσι θα αντιληφθούμε την αξία της πρόληψης» συνέχισε ο κ. Νικολάου ο οποίος επεσήμανε ότι έως και το 50% των πιο συχνών καρκίνων μπορούν να αποφευχθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και μείωσης τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, όπως είναι:
- η αποφυγή και διακοπή του καπνίσματος,
- η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους,
- η ισορροπημένη διατροφή,
- η τακτική σωματική άσκηση,
- ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ,
- η μείωση της έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ρύπους και επιβλαβείς παράγοντες του περιβάλλοντος, όπως η έκθεση στον ήλιο,
- ο εμβολιασμός
- η έγκαιρη διάγνωση που αυξάνει σημαντικά τη θεραπευσιμότητα, μετατρέποντας μεγάλο ποσοστό των περιστατικών σε ιάσιμα.
Ωστόσο ο κ. Νικολάου έφερε και μια ακόμη διάσταση στη νόσηση – στη διατάραξη της υγείας εν γένει – αυτή της ψυχής που νοσεί εξηγώντας ότι σε κάθε νόσο, «όχι μόνο το σώμα, αλλά και η ψυχή νοσεί».
Ολιστική αντιμετώπιση
«Σήμερα υπάρχουν περιπτώσεις που σταματάμε τη θεραπεία σε ασθενείς με μεταστατικούς καρκίνους επειδή η νόσος έχει εξαφανιστεί» είπε στην ομιλία του ο κ. Μιχαήλ Λιόντος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας, Ε.Κ.Π.Α. τονίζοντας την αποτελεσματικότητα των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Ο κ. Λιόντος, επισήμανε ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου απαιτεί ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει πρόληψη, σύγχρονη θεραπεία, παρηγορική φροντίδα, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και ισότητα στην πρόσβαση. Παράλληλα, η αυξανόμενη επιβίωση δημιουργεί νέες ανάγκες για τη μακροχρόνια φροντίδα των επιζώντων και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής τους.
Από τη σκοπιά των ασθενών
Η κυρία Παρασκευή Μιχαλοπούλου, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), εκπροσωπώντας την κοινότητα των ασθενών, ανέδειξε τη σημασία της ενεργού συμμετοχής των ασθενών στη λήψη αποφάσεων και της εξασφάλισης ισότιμης πρόσβασης στις καινοτόμες θεραπείες.
Τόνισε ακόμη πόσο σημαντική είναι η συμβουλή του γιατρού για την σωστή καθοδήγηση των ασθενών στο μείζον ζήτημα της σωστής διατροφής και θρέψης.
Επίσης, έθεσε στο τραπέζι το ζήτημα της διασύνδεσης των μαστογραφιών έτσι ώστε μην διενεργείται καμία μαστογραφία η οποία δεν θα καταγράφεται, αλλά και της λειτουργίας του μητρώου νεοπλασιών προς όφελος των ογκολογικών ασθενών, ζητώντας από τους επαγγελματίες υγείας να αφιερώνουν χρόνο στη συμπλήρωσή του.
Πολύτιμη η πρόληψη
Τέλος ο κ. Νικόλαος Τσουκαλάς, Παθολόγος – Ογκολόγος, Διευθυντής, Ογκολογικό Τμήμα, 417 ΝΙΜΤΣ, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι, ανεξάρτητα από τις πολλές σημαντικές εξελίξεις και καινοτομίες στην ογκολογία, η αξία της αγωγής υγείας, της πρόληψης (πρωτογενούς και δευτερογενούς) και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου παραμένει ανεκτίμητη.
«Η ογκολογία του 2010 είναι τελείως διαφορετική από την ογκολογία του σήμερα» είπε ο κ. Τσουκαλάς υπογραμμίζοντας τη συμβολή των δεδομένων υγείας, της μοριακής βιολογίας και της βιοπληροφορικής στην εξατομίκευση της φροντίδας στους ογκολογικούς ασθενείς τονίζοντας τη μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου-ασθενή ως ψυχοσωματική προσωπικότητα. Η ανθρώπινη ζωή είναι ανεκτίμητη και οι ασθενείς μας είναι μοναδικοί και αναντικατάστατοι, ανέφερε ο κ. Τσουκαλάς.
Δεν παρέλειψε ωστόσο να τονίσει την αξία της ισορροπημένης διατροφής, αλλά και της παιδείας και εκπαίδευσης. Όπως είπε χαρακτηριστικά «έχω μεγαλώσει με την κατσαρόλα στο οικογενειακό τραπέζι. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την αξία της υγιεινής διατροφής και το παράδειγμα της οικογένειας».
Εξήγησε ακόμη τη σημασία της αγωγής υγείας στο πλαίσιο του σχολείου ούτως ώστε τα παιδιά να είναι ενημερωμένα για τα φλέγοντα ζητήματα υγείας και να μπορούν να προστατεύσουν τόσο τον εαυτό τους όσο και την οικογένεια που θα δημιουργήσουν.
Άλλωστε η γνώση αποτελεί βασικό πυλώνα στο μήνυμα της ΕΟΠΕ για την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου που συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: Μαθαίνουμε – Προλαμβάνουμε – Ζούμε. Επενδύουμε στη γνώση, ενισχύουμε την πρόληψη και διασφαλίζουμε σύγχρονη, ποιοτική και δίκαιη φροντίδα για όλους.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Bristol Myers Squibb.
Διαβάστε επίσης
Η αλήθεια στον καρκίνο – Γιατί κάποιοι αποκαλύπτουν ότι νοσούν και κάποιοι δεν το λένε
Καρκίνος: Πρώτη αιτία θανάτου μέχρι το 2035 – Το 50% των περιστατικών μπορούν να προληφθούν
