Από λεία επιδερμίδα μέχρι πιο δυνατές αρθρώσεις, τα συμπληρώματα κολλαγόνου φαίνεται πως υπόσχονται -σχεδόν- τα πάντα. Γι’ αυτό και εξακολουθούν να κερδίζουν από άποψη μάρκετινγκ. Πόσο, όμως, πετυχαίνουν πραγματικά αυτά που «πουλάνε»;
Μια νέα μεγάλη ανασκόπηση των στοιχείων, που συγκεντρώνει δεδομένα από 113 κλινικές δοκιμές, δείχνει ότι, για ορισμένα αποτελέσματα υγείας, η απάντηση είναι πιθανότατα ναι. Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά με την επιστήμη της διατροφής, η πλήρης εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η Δρ. Heba Ghazal, Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο Kingston αναλύει αυτά τα δεδομένα, φωτίζοντας τα σημεία που όντως προσφέρουν πλεονεκτήματα.
Τι είναι το κολλαγόνο;
Το κολλαγόνο είναι μια πρωτεΐνη που παράγει φυσικά το σώμα. Δίνει στο δέρμα τη δομή και την ελαστικότητά του, υποστηρίζει τα οστά και τους μύες, βοηθά στην επούλωση των πληγών και παίζει ρόλο στην προστασία των οργάνων. «Το πρόβλημα είναι ότι η παραγωγή του μειώνεται με την ηλικία, γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι στρέφονται σε συμπληρώματα για να την ενισχύσουν» σημειώνει η ειδικός.
Ωστόσο, όπως εξηγεί, δεν είναι όλα τα είδη κολλαγόνου ίδια. Το κολλαγόνο που βρίσκεται φυσικά στα τρόφιμα μπορεί να απορροφάται λιγότερο αποτελεσματικά από τις μικρότερες μορφές που χρησιμοποιούνται στα περισσότερα συμπληρώματα. Αυτές οι μορφές υδρολυμένου κολλαγόνου, όπου η πρωτεΐνη έχει διασπαστεί σε μικρότερες αλυσίδες που ονομάζονται πεπτίδια, θεωρείται ότι περνούν πιο εύκολα στην κυκλοφορία του αίματος, διευκολύνοντας τη μεταφορά τους στους ιστούς όπου μπορεί να έχουν βιολογικές επιδράσεις, υποστηρίζοντας ενδεχομένως την υγεία του δέρματος, των αρθρώσεων και των μυών.
Τι συμπέρανε η μελέτη;
Η νέα ανασκόπηση εξέτασε έρευνες που δημοσιεύθηκαν έως τον Μάρτιο του 2025, αντλώντας στοιχεία από 16 συστηματικές ανασκοπήσεις που συνολικά περιλάμβαναν σχεδόν 8.000 συμμετέχοντες. Η γενική εικόνα ήταν συγκρατημένα θετική, σχολιάζει η ειδικός.
Σύμφωνα με τα επιμέρους στοιχεία, η λήψη συμπληρωμάτων κολλαγόνου συνδέθηκε με μέτριες βελτιώσεις στην υγεία των μυών και μείωση του πόνου σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα. Παρατηρήθηκαν επίσης βελτιώσεις στην ελαστικότητα και την ενυδάτωση του δέρματος, αν και αυτά τα οφέλη εμφανίζονταν σταδιακά, υποδηλώνοντας ότι η συνεχής χρήση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είναι πιο σημαντική από μια βραχυπρόθεσμη λήψη.
Ωστόσο, ορισμένα από τα ευρήματα ήταν λιγότερο ξεκάθαρα. Τα αποτελέσματα για την ελαστικότητα και την ενυδάτωση του δέρματος διαφοροποιούνταν ανάλογα με το πότε πραγματοποιήθηκαν οι μελέτες, με νεότερες έρευνες να δείχνουν μικρότερη βελτίωση στην ελαστικότητα αλλά μεγαλύτερη στην ενυδάτωση. «Αυτή η ασυνέπεια αξίζει προσοχής – υποδηλώνει ότι η επιστήμη ακόμη διαμορφώνεται» συμπληρώνει η καθηγήτρια.
Η ποιότητα των ίδιων των ερευνών μετράει εξίσου. Οι μελέτες χρησιμοποίησαν μεγάλη ποικιλία μεθόδων, δοσολογιών και τρόπων μέτρησης των αποτελεσμάτων, γεγονός που καθιστά δύσκολες τις άμεσες συγκρίσεις.
Δεκαπέντε από τις 16 ανασκοπήσεις αξιολογήθηκαν ως χαμηλής ή πολύ χαμηλής ποιότητας, όχι απαραίτητα επειδή τα συμπληρώματα δεν λειτουργούν, αλλά λόγω μεθοδολογικών προβλημάτων, όπως η μη προεγγραφή των μελετών και η ελλιπής αναφορά πιθανών μεροληψιών. Πολλές δοκιμές ήταν επίσης σύντομες και περιλάμβαναν λίγους συμμετέχοντες, γεγονός που περιορίζει τα ασφαλή συμπεράσματα για τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις.
Δεν είναι όλα τα συμπληρώματα ίδια
Μέρος του προβλήματος είναι ότι τα συμπληρώματα κολλαγόνου διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Ορισμένα προέρχονται από ζώα, ενώ υπάρχουν ακόμα και οι vegan εναλλακτικές. Παράλληλα, διαφέρουν και οι μορφές χορήγησης – από σκόνες και κάψουλες έως προϊόντα τοπικής εφαρμογής.
Ο τρόπος επεξεργασίας επηρεάζει επίσης τη σύσταση των πεπτιδίων και κατ’ επέκταση την απορρόφηση και τη δράση τους στον οργανισμό. Η σύγκριση όλων αυτών των διαφορετικών προϊόντων κάτω από τον ίδιο «τίτλο» δεν είναι πάντα αξιόπιστη.
Τέλος, δε θα πρέπει να αγνοείται και ο ρόλος των ατομικών παραγόντων. Η έκθεση στον ήλιο, το κάπνισμα, η ποιότητα του ύπνου, το περιβάλλον και οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν σημαντικά τόσο τη γήρανση του δέρματος όσο και την ανταπόκριση στα συμπληρώματα.
Αν οι μελέτες δεν λαμβάνουν υπόψη αυτές τις μεταβλητές, είναι δύσκολο να αποδοθούν με βεβαιότητα τα οφέλη αποκλειστικά στο κολλαγόνο.
Τελικά, αξίζει να τα δοκιμάσουμε;
Από τα δεδομένα της ανασκόπησης προκύπτει ότι τα συμπληρώματα κολλαγόνου προσφέρουν πραγματικά, αν και μέτρια, οφέλη, κυρίως στην ενυδάτωση του δέρματος, τον πόνο στις αρθρώσεις και την υγεία των μυών. Ωστόσο, «η ερευνητική βάση εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά κενά» σχολιάζει η ειδικός.
Για πιο ασφαλή συμπεράσματα, απαιτούνται μελλοντικές μελέτες υψηλής ποιότητας, που θα καθορίζουν με ακρίβεια: τον τύπο του κολλαγόνου, τη δοσολογία, τον τρόπο χορήγησης και τα χαρακτηριστικά των ατόμων που το λαμβάνουν. Μέχρι τότε, η χρήση τους μπορεί να έχει θέση σε ένα συνολικό πλαίσιο φροντίδας της υγείας, αλλά όχι ως «θαυματουργή λύση», καταλήγει.
Διαβάστε επίσης
Αυτό είναι το νο1 μυστικό για λαμπερό και υγιές δέρμα – Μια γιατρός εξηγεί
Καταναλώστε βιταμίνη C για δέρμα γεμάτο κολλαγόνο
Κολλαγόνο: 3 top πηγές για λαμπερό δέρμα και γερές αρθρώσεις
