Όλο και περισσότερα επιστημονικά ευρήματα καταλήγουν στη διαπίστωση ότι η στοματική υγεία μπορεί να επηρεάζει πολλά περισσότερα από τα δόντια και τα ούλα. Η περιοδοντίτιδα -μια σοβαρή ασθένεια των ούλων- έχει ήδη συνδεθεί με χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις. Τώρα, μια νέα έρευνα δείχνει ότι ένα κοινό στοματικό βακτήριο μπορεί να σχετίζεται με την πολλαπλή σκλήρυνση, μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή, που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο Scientific Reports, εντοπίζει, ειδικότερα, μια πιθανή σύνδεση μεταξύ του στοματικού βακτηρίου Fusobacterium nucleatum και του επιπέδου αναπηρίας που βιώνουν τα άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση. Τα ευρήματα υποδεικνύουν έναν πιθανό «άξονα στόματος – εγκεφάλου», μέσω του οποίου η χρόνια στοματική φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην εξέλιξη της νευρολογικής νόσου.
Ένα αυξανόμενο βάρος
Η πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια φλεγμονώδης νόσος, που βλάπτει τη μυελίνη, το προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Αν και η ακριβής αιτία της παραμένει άγνωστη, παράγοντες όπως οι ιογενείς λοιμώξεις, το κάπνισμα, η ανεπάρκεια σε βιταμίνες και η γενετική προδιάθεση θεωρείται ότι παίζουν ρόλο.
Τα περιστατικά πολλαπλής σκλήρυνσης παρουσιάζουν μια σταθερή αύξηση από τη δεκαετία του 1980, τάση που, σύμφωνα με τους ερευνητές, οφείλεται εν μέρει στις περιβαλλοντικές αλλαγές. Σε ό,τι αφορά στον ανθρώπινο οργανισμό, οι μεταβολές στο εντερικό μικροβίωμα έχουν συσχετιστεί με τη νόσο – τώρα, η προσοχή στρέφεται προς άλλα συστήματα, όπως το στοματικό περιβάλλον.
Η περιοδοντική νόσος είναι μια χρόνια βακτηριακή λοίμωξη που προσβάλλει τους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια. Προκαλεί επίμονη φλεγμονή και μπορεί τελικά να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, προσβάλλει περίπου το 40-60% των ενηλίκων και είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων όπως ο διαβήτης, η αθηροσκλήρωση και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
Μια ματιά στη σχέση στόματος – εγκεφάλου
Για να διερευνήσουν εάν τα βακτήρια του στόματος συνδέονται με την πολλαπλή σκλήρυνση, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα από τη γλώσσα ασθενών που είχαν διαγνωστεί με:
- πολλαπλή σκλήρυνση ή
- διαταραχή του φάσματος της οπτικής νευρομυελίτιδας (NMOSD) ή
- νόσο που σχετίζεται με αντισώματα της γλυκοπρωτεΐνης των ολιγοδενδροκυττάρων της μυελίνης (MOGAD).
Αυτές οι παθήσεις έχουν κοινά φλεγμονώδη χαρακτηριστικά, αλλά διαφέρουν ως προς τους υποκείμενους μηχανισμούς τους. Η ομάδα μέτρησε την παρουσία περιοδοντικών βακτηρίων, ταξινομώντας τα επίπεδα ως «υψηλά» (στο ανώτερο 25% των δειγμάτων) και «χαμηλά» (στο υπόλοιπο 75%). Στη συνέχεια, εξέτασαν πώς η αφθονία των βακτηρίων σχετίζεται με τη σοβαρότητα της νόσου, η οποία αξιολογήθηκε μέσω της Κλίμακας Διευρυμένης Κατάστασης Αναπηρίας (EDSS) – μια κλίμακα 10 βαθμών που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της νευρολογικής βλάβης στην πολλαπλή σκλήρυνση.
Το «αποτύπωμα» του βακτηρίου στη νόσο
Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια εντυπωσιακή συσχέτιση, ειδικά για την πολλαπλή σκλήρυνση: Οι ασθενείς με υψηλή αφθονία σε Fusobacterium nucleatum παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη αναπηρία. Αυτή η σχέση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό της ηλικίας, της διάρκεια της νόσου, του υποτύπου της και τον αριθμό των υποτροπών.
Ειδικότερα, περίπου το 61,5% των ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση και υψηλά επίπεδα Fusobacterium nucleatum ανήκαν στην κατηγορία μέτριας έως σοβαρής αναπηρίας. Επιπροσθέτως, οι ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση που ήταν φορείς του Fusobacterium nucleatum, αλλά και τουλάχιστον ενός ακόμη παθογόνου των ούλων παρουσίαζαν ακόμη υψηλότερα επίπεδα αναπηρίας. Δεν παρατηρήθηκε, ωστόσο, παρόμοια συσχέτιση με τις άλλες δύο υπό εξέταση ασθένειες.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα. Η στοματική κοιλότητα είναι μια γνωστή -αλλά και τροποποιήσιμη- πηγή επίμονης φλεγμονής, γι’ αυτό και τα νέα ευρήματα εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με το ρόλο της στοματικής υγείας στις νευροφλεγμονώδεις ασθένειες. Σε επόμενο στάδιο, οι ειδικοί θέλουν να διερευνήσουν κατά πόσο οι οδοντιατρικές παρεμβάσεις, όπως η βελτίωση της στοματικής υγιεινής και η θεραπεία της περιοδοντίτιδας θα μπορούσαν να αλλάξουν την πορεία της νόσου ή να περιορίσουν τον βαθμό αναπηρίας ατόμων με πολλαπλή σκλήρυνση. «Φωτίζοντας» μια ανεξερεύνητη έως τώρα σχέση μεταξύ των στοματικών βακτηρίων και των νευρολογικών παθήσεων, η μελέτη ανοίγει το δρόμο για νέες προσεγγίσεις στη διαχείριση της πολλαπλής σκλήρυνσης.
Διαβάστε επίσης
Πολλαπλή Σκλήρυνση: Νέα κριτήρια διάγνωσης – Τι αλλάζει με βάση το οπτικό νεύρο
Φαρμακευτική κάνναβη και Πολλαπλή Σκλήρυνση: Νέα δεδομένα και ελπίδα για τους ασθενείς
