Οποιοσδήποτε έχει χρησιμοποιήσει ένα «μαγικό σφουγγάρι» για να καθαρίσει γρατζουνιές από λευκά παπούτσια ή σημάδια από μαρκαδόρο σε τοίχο, ξέρει πόσο αποτελεσματικά είναι. Τα σφουγγάρια μελαμίνης φημίζονται για την αφαίρεση δύσκολων λεκέδων χωρίς τη χρήση χημικών. Ωστόσο, οι επιστήμονες πλέον επισημαίνουν μια παρενέργεια: καθώς φθείρονται, μπορεί να απελευθερώνουν μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια στο περιβάλλον.
Γιατί είναι τόσο αποτελεσματικά
Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από την Αμερικανική Χημική Εταιρεία(American Chemical Society), έδειξε ότι τα σφουγγάρια μελαμίνης κατασκευάζονται από ένα υλικό που ονομάζεται πολυμερές μελαμίνης-φορμαλδεΰδης. Η δομή του μοιάζει με σκληρό, αφρώδες πλέγμα από πολύ λεπτές ίνες πλαστικού. Παρότι στην αφή είναι μαλακά, λειτουργούν σαν πολύ λεπτό γυαλόχαρτο.
Αυτή η «τριβή» είναι που τους επιτρέπει να αφαιρούν λεκέδες μηχανικά, χωρίς την χρήση καθαριστικών. Όμως καθώς χρησιμοποιούνται, το υλικό καταλήγει να διασπάται σταδιακά.
Πώς απελευθερώνονται τα μικροπλαστικά
Καθώς το σφουγγάρι χρησιμοποιείται, μικρά κομμάτια αποκολλώνται και στη συνέχεια διασπώνται σε ακόμη μικρότερες ίνες μικροπλαστικού (κάτω από 5 χιλιοστά).
Όταν ξεπλένονται στον νεροχύτη, αυτά τα σωματίδια περνούν στα συστήματα αποχέτευσης. Πολλά από αυτά μπορεί να φτάσουν σε ποτάμια και θάλασσες, όπου καταναλώνονται από ψάρια και άλλους οργανισμούς, μπαίνοντας τελικά στην τροφική αλυσίδα και πιθανώς στον άνθρωπο.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι ερευνητές Yu Su, Baoshan Xing και Rong Ji δοκίμασαν σφουγγάρια από γνωστές εταιρείες, χρησιμοποιώντας τα πάνω σε τραχιές επιφάνειες.
Διαπίστωσαν ότι η πυκνότητα του σφουγγαριού παίζει σημαντικό ρόλο: τα πιο πυκνά σφουγγάρια αντέχουν περισσότερο και απελευθερώνουν λιγότερες ίνες, ενώ τα πιο «ελαφριά» φθείρονται πιο γρήγορα.
Υπολόγισαν επίσης ότι κάθε γραμμάριο φθαρμένου υλικού μπορεί να απελευθερώσει περίπου 6,5 εκατομμύρια ίνες μικροπλαστικού. Με βάση εκτιμήσεις πωλήσεων, αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια ίνες τον μήνα παγκοσμίως – και πιθανόν πολύ περισσότερες στην πραγματικότητα.
Πώς μπορεί να μειωθεί η ρύπανση
Οι ερευνητές προτείνουν τα πιο ανθεκτικά, πυκνά σφουγγάρια που φθείρονται πιο αργά. Από την πλευρά των καταναλωτών, λύσεις όπως φυσικά καθαριστικά υλικά ή καλύτερος καθαρισμός των αποβλήτων μπορούν να μειώσουν τη ρύπανση.
Ένα «αθώο» προϊόν με περιβαλλοντικό κόστος
Παρότι τα σφουγγάρια μελαμίνης είναι πολύ πρακτικά, η ευρεία χρήση τους ίσως συμβάλλει σε ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα περνούσε απαρατήρητο: τη συνεχή απελευθέρωση μικροπλαστικών στο περιβάλλον.
Διαβάστε επίσης
Πότε τα απολυμαντικά γίνονται 100 φορές πιο τοξικά για τον οργανισμό
Εννέα τρόφιμα που (δεν φανταζόσασταν ότι) είναι γεμάτα μικροπλαστικά – Tips προστασίας
Πού κρύβονται τα μικροπλαστικά στο σπίτι – Top tips για να τα αποφύγουμε
