Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (ΕΦΘ) είναι μια συχνή αλλά και δυνητικά επικίνδυνη αγγειακή πάθηση, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονική εμβολή – μια απειλητική για τη ζωή επιπλοκή.
Η θρομβοεμβολική νόσος εμφανίζεται συνήθως όταν συνυπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες, γνωστοί ως η τριάδα του Virchow:
- αυξημένη πηκτικότητα του αίματος
- διαταραχή στη ροή του (όπως η στάση)
- και βλάβη ή δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των φλεβών
Ο ρόλος της ακινησίας
Η φλεβική στάση λόγω ακινησίας είναι ένας από τους πιο γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Παρατηρείται συχνά σε κλινήρεις ασθενείς αλλά και σε άτομα που ταξιδεύουν για πολλές ώρες, όπως σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα έχει στρέψει το ενδιαφέρον της σε μια πιο «σύγχρονη» μορφή ακινησίας: την πολύωρη καθιστική ζωή μπροστά από έναν υπολογιστή, είτε για εργασία είτε για αναψυχή.
Όταν το «κάθομαι» γίνεται επικίνδυνο
Η συσχέτιση της παρατεταμένης καθιστικής ακινησίας με τη φλεβική θρομβοεμβολή (ΦΘΕ) δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 1941, ο Simpson περιέγραψε αυξημένα περιστατικά θανατηφόρων πνευμονικών εμβολών σε άτομα που παρέμεναν για πολλές ώρες καθισμένα σε καταφύγια κατά τη διάρκεια των αεροπορικών επιδρομών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Από τότε, πλήθος μελετών επιβεβαίωσαν ότι η πολύωρη καθιστική ακινησία αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ΦΘΕ. Παράλληλα, ερευνητές έχουν δείξει ότι ακόμη και απλές κινήσεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά: το 2007, οι Hitos και συνεργάτες απέδειξαν ότι συγκεκριμένες ασκήσεις των κάτω άκρων βελτιώνουν σημαντικά τη φλεβική ροή κατά τη διάρκεια της καθιστικής ακινησίας.
Η «e-θρόμβωση», νόσος της ψηφιακής εποχής
Το 2003 περιγράφηκε για πρώτη φορά το φαινόμενο της «e-θρόμβωσης» – δηλαδή της θρομβοεμβολής που σχετίζεται με πολύωρη καθιστική ακινησία μπροστά στον υπολογιστή.
Η σοβαρότητά της επιβεβαιώθηκε λίγα χρόνια αργότερα: μελέτη του 2010 έδειξε ότι άτομα που κάθονται στον υπολογιστή για τουλάχιστον 10 ώρες ημερησίως και παραμένουν καθισμένα για περισσότερες από 2 συνεχόμενες ώρες χωρίς διάλειμμα, έχουν έως και 2,8 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΦΘΕ.
Μια ακόμη πιο ανησυχητική παραλλαγή είναι η λεγόμενη «θρόμβωση του παίκτη», η οποία ήρθε στο προσκήνιο το 2004 μετά τον θάνατο ενός νεαρού που έπαιζε βιντεοπαιχνίδια επί πολλές συνεχόμενες ώρες και κατέληξε από πνευμονική εμβολή.
Γιατί πρέπει να μας απασχολεί σήμερα
Με την εκρηκτική εξάπλωση του διαδικτύου και τη διαρκώς αυξανόμενη χρήση υπολογιστών στην καθημερινότητά μας, η «ηλεκτρονική θρόμβωση» αναδεικνύεται σε ένα ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Η σύγχρονη ζωή μάς κρατά καθηλωμένους στην καρέκλα, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούμε.
Η πρόληψη είναι στο… πόδι μας
Στο μέλλον, πιθανότατα η τεχνολογία θα μας βοηθήσει με εφαρμογές και υπενθυμίσεις που θα ενθαρρύνουν τη συχνή κίνηση. Μέχρι τότε, όμως, το πιο ισχυρό «όπλο» παραμένει η ενημέρωση.
Με απλά μέτρα – συχνά διαλείμματα, κίνηση των ποδιών, ορθοστασία και ήπια άσκηση, εφαρμογή καλτσών διαβαθμισμένης συμπίεσης – μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο και να προστατευτούμε από μια πραγματικά επικίνδυνη νόσο.
Διαβάστε επίσης
Θρομβώσεις: Το δημοφιλές γλυκαντικό που συνδέεται με αύξηση του κινδύνου – Πού περιέχεται
Θρόμβωση: Τα ανησυχητικά συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Συστατικό από πασίγνωστο πράσινο λαχανικό διαλύει τους θρόμβους και σώζει από το εγκεφαλικό
