Ανησυχητική απόκλιση από τους στόχους του 2030 σε σχέση με τη μικροβιακή αντοχή και την κατανάλωση αντιβιοτικών καταγράφει η Ελλάδα, ενώ και η Ευρώπη παραμένει πίσω στο πεδίο αυτό, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) που δημοσιεύτηκαν με αφορμή τη σημερινή (18 Νοεμβρίου) Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης στα αντιβιοτικά.
Η χώρα μας βρίσκεται σε ιδιαίτερα ανησυχητική θέση, με τις σοβαρές λοιμώξεις από ανθεκτικά βακτήρια να αυξάνονται σημαντικά, την ώρα που η κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει υψηλή, παρά τις προσπάθειες που γίνονται για τον έλεγχό τους.
Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει δεσμευθεί να μειώσει την κατανάλωση αντιβιοτικών κατά 27% έως το 2030, συγκριτικά με το 2019. Ωστόσο, μέχρι το 2025 η μείωση περιορίστηκε στο 9,7%. Η ημερήσια κατανάλωση διαμορφώθηκε στις 31,1 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 34,4 το 2019, με τον στόχο να βρίσκεται στις 24,9.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η εικόνα ως προς την επιλογή των αντιβιοτικών. Το ποσοστό κατανάλωσης των αντιβιοτικών της κατηγορίας Access, που σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αποτελούν την προτιμώμενη πρώτη επιλογή για πολλές συνήθεις λοιμώξεις, μειώθηκε από 46,8% το 2019 σε 43% το 2025, αντί να αυξηθεί προς τον στόχο του 65%.
Αύξηση 155% στις λοιμώξεις από ανθεκτικό E. coli
Η μεγαλύτερη επιδείνωση καταγράφεται στις λοιμώξεις από Escherichia coli, παθογόνο ανθεκτικό στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς. Η επίπτωσή τους αυξήθηκε κατά 155%, από 2,58 σε 6,57 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, ενώ ο στόχος είναι να διατηρηθεί τουλάχιστον στα επίπεδα του 2019.
Ανησυχητική είναι και η αύξηση κατά 24,8% των λοιμώξεων από Klebsiella pneumoniae που ανθεκτική στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται για σοβαρές λοιμώξεις. Αντί της προβλεπόμενης μείωσης κατά 5%, η επίπτωση αυξήθηκε από 13,05 σε 16,28 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους. Παράλληλα, οι λοιμώξεις από το ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη παθογόνο Staphylococcus aureus (MRSA) αυξήθηκαν κατά 19,4%, ενώ ο εθνικός στόχος προβλέπει μείωση κατά 10%.
Μακριά από τους στόχους του 2030 και η Ευρώπη
Η ευρωπαϊκή εικόνα προκαλεί, επίσης, ανησυχία. Σύμφωνα με το ECDC, η κατανάλωση αντιβιοτικών μειώθηκε μόλις κατά 5% μεταξύ 2019 και 2025, έναντι στόχου 20% έως το 2030. Το ποσοστό των αντιβιοτικών Access αυξήθηκε από 61,1% σε 62,5%, πλησιάζοντας τον στόχο του 65%.
Ωστόσο, οι λοιμώξεις από ανθεκτική στις καρβαπενέμες Klebsiella pneumoniae αυξήθηκαν κατά 72%, αντί να μειωθούν κατά 5%, ενώ οι λοιμώξεις από ανθεκτικό E. coli αυξήθηκαν κατά 16,4%, έναντι στόχου μείωσης 10%.
Μόνη σημαντική πρόοδος καταγράφεται στις λοιμώξεις από MRSA, με μείωση 19% από το 2019, αν και οι αυξήσεις της τελευταίας διετίας απειλούν να ανατρέψουν αυτή την εξέλιξη.
«Εξακολουθούμε να υπολειπόμαστε σε αρκετούς από τους στόχους της ΕΕ για το 2030», προειδοποιεί η διευθύντρια του ECDC, Pamela Rendi-Wagner, επισημαίνοντας τη σημασία της ταχύτερης γονιδιωματικής επιτήρησης.
Το ECDC ζητά ενίσχυση της πρόληψης των λοιμώξεων, της επιτήρησης και της ορθολογικής χρήσης αντιβιοτικών. Υπενθυμίζει δε ότι το 90% της ανθρώπινης κατανάλωσης αντιβιοτικών πραγματοποιείται στην κοινότητα ή στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την αποφυγή της άσκοπης χρήσης τους, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Διαβάστε επίσης
Συναγερμός για 4 ανθεκτικά «υπερμικρόβια» – Ποιος μύκητας έχει «καταλάβει» τα ελληνικά νοσοκομεία