Μια συσκευή που φοριέται στον καρπό σαν ρολόι υπόσχεται να «φρενάρει» τα τικ των ανθρώπων με σύνδρομο Tourette. Το Neupulse, που ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ, κυκλοφορεί ήδη στη Βρετανία ως συσκευή ευεξίας, ενώ η ιατρική του εκδοχή αναμένει την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών, όπως μεταδίδει το BBC.
Για τη 15χρονη Katie, που εμφάνισε τα συμπτώματα στα επτά της, η διαφορά ήταν άμεση. Κάποτε, το αδιάκοπο ρουθούνισμα την άφηνε κατάκοιτη με πονόλαιμο για δύο εβδομάδες, ενώ τα τικ επηρέαζαν τον ύπνο, τη διατροφή και το σχολείο της. «Ήταν σαν η καλύτερη μέρα της ζωής μου», λέει για την πρώτη φορά που δοκίμασε τη συσκευή.
Το σύνδρομο Tourette είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, που ξεκινά συνήθως στην παιδική ηλικία και εκδηλώνεται με ακούσιες κινήσεις και ήχους. Δεν θεραπεύεται και, σύμφωνα με τη βρετανική οργάνωση Tourettes Action, αφορά πάνω από 300.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ηλεκτρικοί παλμοί στον καρπό «ησυχάζουν» τον εγκέφαλο
Η συσκευή στέλνει ρυθμικούς ηλεκτρικούς παλμούς στο μέσο νεύρο, στο ύψος του καρπού.
Οι παλμοί φαίνεται να επηρεάζουν τη δραστηριότητα των εγκεφαλικών περιοχών που ελέγχουν την κίνηση, μειώνοντας τη συχνότητα και την ένταση των τικ, αλλά και την παρόρμηση που τα προαναγγέλλει.
Κατά ένα τέταρτο λιγότερα τικ στην κλινική δοκιμή
Στην κλινική δοκιμή που δημοσιοποιήθηκε στο Journal of Neuropsychology, 121 άτομα 12 ετών και άνω από όλο το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποίησαν τη συσκευή στο σπίτι τους, 15 λεπτά την ημέρα, πέντε φορές την εβδομάδα, επί έναν μήνα.
Κατά τη διάρκεια της διέγερσης, όσοι είχαν την ενεργή εκδοχή, και όχι εικονική, κατέγραψαν κατά μέσο όρο πάνω από 25% λιγότερα τικ. Μετά από τέσσερις εβδομάδες, η βαρύτητα των συμπτωμάτων είχε μειωθεί κατά πάνω από 35%, ενώ σχεδόν έξι στους δέκα συμμετέχοντες είδαν βελτίωση τουλάχιστον 25%.
Δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, η συσκευή δεν βοήθησε όλους, ενώ δεν είναι ακόμη δυνατό να προβλεφθεί ποιοι θα ωφεληθούν, σύμφωνα με το Tourettes Action.
Στην αγορά, αλλά ακόμη όχι ως θεραπεία
Η συσκευή διατίθεται σε δύο εκδοχές: το Neupulse-C πωλείται ήδη ως προϊόν ευεξίας, ενώ το Neupulse-M προορίζεται ειδικά για την αντιμετώπιση των τικ, αλλά δεν έχει λάβει ακόμη έγκριση ως ιατροτεχνολογικό προϊόν. Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Αριστείας στη Φροντίδα (NICE) της Βρετανίας το χαρακτήρισε «πολλά υποσχόμενο», ζητώντας όμως στοιχεία για τα μακροπρόθεσμα οφέλη πριν αποφασίσει αν θα το συστήσει για το δημόσιο σύστημα υγείας της χώρας (NHS).
Ο καθηγητής Stephen Jackson, που ηγήθηκε της έρευνας, ελπίζει ότι η συσκευή θα είναι διαθέσιμη στο NHS «μέσα στον επόμενο χρόνο περίπου». Χρήστες, όπως σημειώνει, ανέφεραν ότι κατάφεραν να δώσουν τους γαμήλιους όρκους τους ή να ταξιδέψουν με αεροπλάνο χωρίς τικ. Η ομάδα δοκιμάζει την τεχνολογία και σε άλλες παθήσεις: έχουν γίνει πρώιμες δοκιμές για τον τρόμο στη νόσο Πάρκινσον, ενώ σχεδιάζεται κλινική μελέτη για το άγχος και την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Ο Lewis Capaldi τη δοκίμασε πριν από συναυλία
Ανάμεσα σε όσους δοκίμασαν το Neupulse είναι και ο Σκωτσέζος τραγουδιστής Lewis Capaldi, που διαγνώστηκε με σύνδρομο Tourette το 2022. Το φόρεσε το 2023, πριν από συναυλία του στο Νότιγχαμ, και, σύμφωνα με τον Δρ Jackson, η διέγερση τον έκανε να νιώσει πιο ήρεμος και περιόρισε τα τικ στο κεφάλι και στους ώμους. Την ίδια χρονιά, μετά την εμφάνισή του στο φεστιβάλ του Glastonbury, ο Capaldi αποσύρθηκε προσωρινά από τις συναυλίες για να διαχειριστεί την πάθηση.
Ανοιχτά για το σύνδρομο έχουν μιλήσει και άλλοι διάσημοι, όπως η τραγουδίστρια Billie Eilish, που διαγνώστηκε σε ηλικία 11 ετών, ο ηθοποιός Dan Aykroyd και ο τερματοφύλακας Tim Howard, συμβάλλοντας στην άρση του στίγματος που συχνά το συνοδεύει.
«Σαν να παίρνεις πίσω ένα κομμάτι της ζωής σου»
Θετική εμπειρία περιγράφει και ο 15χρονος Όλι, που διαγνώστηκε όχι με σύνδρομο Tourette, αλλά με λειτουργική νευρολογική διαταραχή. Οι ακούσιες κινήσεις του αυχένα τον κράτησαν έξω από το σχολείο για έξι με επτά μήνες. Όταν ενεργοποίησε τη συσκευή, οι κινήσεις σταμάτησαν: «Είναι σαν διακόπτης. Σαν να παίρνεις πίσω ένα κομμάτι της ζωής σου».
Κάποιοι άνθρωποι, όπως εξηγεί η διευθύνουσα σύμβουλος του Tourettes Action, Emma McNally, επέστρεψαν χάρη στη συσκευή σε μέρη όπου είχαν καιρό να πάνε, όπως ο κινηματογράφος ή η βιβλιοθήκη, ή κατάφεραν να ηρεμήσουν στη διάρκεια μιας «κρίσης» τικ.
Πού μπορούν να απευθυνθούν οι ασθενείς στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τον σύλλογο Tourette Greece, ο επιπολασμός του συνδρόμου εκτιμάται διεθνώς μεταξύ 0,4% και 1%, ενώ εμφανίζεται έως και τέσσερις φορές συχνότερα στα αγόρια. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) αναφέρουν ότι μελέτες εκτιμούν πως αφορά περίπου ένα στα 162 παιδιά, ενώ τα μισά ενδέχεται να μην έχουν διαγνωστεί.
Στην Ελλάδα, τα παιδιά και οι έφηβοι με σύνδρομο Tourette μπορούν να απευθυνθούν στο Ιατρείο Νευροαναπτυξιακών Διαταραχών του Τμήματος Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων του Σισμανογλείου Γενικού Νοσοκομείου, που εξειδικεύεται στη διάγνωση και την αντιμετώπισή του και συμμετέχει σε ερευνητικό δίκτυο για τη γενετική του συνδρόμου στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης
Γιατί έχει τικ το παιδί – Πότε χειροτερεύουν – Πώς θα τα ξεπεράσει
Σύνδρομο Tourette: Η νευρολογική διαταραχή πίσω από τις βωμολοχίες Αμερικανίδας TikToker