Τα ηλικιακά όρια στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, αλλά και το κατά πόσο ένα ενιαίο όριο μπορεί να ανταποκριθεί στις διαφορετικές ιατρικές και οικογενειακές συνθήκες κάθε γυναίκας, βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης στο Διεθνές Συνέδριο «Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή: Επιστημονικά ζητήματα και Βιοηθικές προκλήσεις», που πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Οκτωβρίου στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Στη συζήτηση αναδείχθηκε και η διαφορετική αντιμετώπιση των δύο φύλων: για τις γυναίκες προβλέπεται συγκεκριμένο ανώτατο ηλικιακό όριο για την προσφυγή σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχο απόλυτο ηλικιακό όριο για τους άνδρες.
Το θέμα εξετάστηκε τόσο από νομική όσο και από ιατρική και βιοηθική σκοπιά, με τους συμμετέχοντες να επισημαίνουν την ανάγκη να σταθμίζονται η ασφάλεια της γυναίκας και του παιδιού, τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά και οι αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
Η προσωπική ιστορία που άνοιξε τη συζήτηση
Στη σχετική συνεδρία συμμετείχε η δικηγόρος Ειρήνη Αψοκάρδου, η οποία περιέγραψε τη δική της εμπειρία. Όπως ανέφερε, προχώρησε σε εμβρυομεταφορά έναν μήνα πριν συμπληρώσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο και απέκτησε το παιδί της. Σήμερα επιθυμεί να αποκτήσει δεύτερο παιδί και διαθέτει κρυοσυντηρημένα έμβρυα.
Η ίδια υποστήριξε ότι το ηλικιακό όριο δεν είναι απόλυτο με βάση ορισμένες δικαστικές αποφάσεις και δήλωσε ότι προτίθεται να αξιοποιήσει τα νόμιμα μέσα που διαθέτει. Η προσωπική της περίπτωση παρουσιάστηκε ως αφορμή για ευρύτερο νομικό και επιστημονικό προβληματισμό, χωρίς, όπως διευκρινίστηκε, να προδικάζεται η έκβαση οποιασδήποτε δικαστικής διαδικασίας.
Από την πλευρά του, ο Βασίλειος Τζέμος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου και Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων, ανέφερε ότι το ηλικιακό όριο για τις γυναίκες θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ανάλογα με τον τρόπο εφαρμογής του, να εγείρει ζήτημα δυσανάλογου περιορισμού της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, που κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα.
Ο Κωνσταντίνος Πάντος, γυναικολόγος και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, έθεσε από την πλευρά του το ζήτημα της εξατομίκευσης, σημειώνοντας ότι, χωρίς να παραγνωρίζονται οι αρχές που διέπουν την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, ορισμένες περιπτώσεις ενδεχομένως χρειάζεται να εξετάζονται ξεχωριστά.
Από την Τεχνητή Νοημοσύνη στη γονιδιακή επεξεργασία
Η συζήτηση για τα ηλικιακά όρια αποτέλεσε μία μόνο από τις πτυχές του συνεδρίου. Επιστήμονες, νομικοί και εκπρόσωποι θεσμών συζήτησαν τις νέες δυνατότητες της αναπαραγωγικής ιατρικής και τα βιοηθικά ερωτήματα που τις συνοδεύουν.
Μεταξύ των θεμάτων ήταν ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η in vitro γαμετογένεση και η γονιδιακή επεξεργασία, καθώς και η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού, η δωρεά γαμετών, η παρένθετη μητρότητα, η διατήρηση της γονιμότητας και η ογκογονιμότητα.
Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης ζητήματα ενημερωμένης συναίνεσης και προστασίας προσωπικών δεδομένων, ο κίνδυνος γενετικών διακρίσεων, τα δικαιώματα του παιδιού, η μεταθανάτια αναπαραγωγή και η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες αναπαραγωγικής ιατρικής.
Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και δημογραφικό
Ξεχωριστή ενότητα αφιερώθηκε στην υπογεννητικότητα και τη δημογραφική γήρανση. Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να στηρίξει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας, δεν αποτελεί όμως από μόνη της απάντηση στο δημογραφικό πρόβλημα.
Η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας συνδέθηκε με ένα ευρύτερο πλέγμα πολιτικών για την οικογένεια, την εργασία, τη στέγαση, την υγεία και την κοινωνική προστασία.
Το συνέδριο διοργανώθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιοηθικής από το Ελληνικό Κλιμάκιο του International Chair in Bioethics του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, με τη συμμετοχή επιστημόνων, πανεπιστημιακών, νομικών και εκπροσώπων της Πολιτείας.
Ειδήσεις σήμερα
Βία ανηλίκων: 4 παιδιά τραυματισμένα στα Παίδων το Σαββατοκύριακο
Φάρμακα και αναρρωτικές από απόσταση – Οι ενστάσεις για την Τηλεϊατρική
