Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις στη διάγνωση της καρδιαγγειακής νόσου και, ως αποτέλεσμα, είναι πιθανότερο να χάσουν τη ζωή τους ή να εμφανίσουν σοβαρότερη νόσο. Για την αντιμετώπιση αυτής της ανισότητας, η Ευρώπη χρειάζεται εξειδικευμένα κέντρα καρδιάς για γυναίκες, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal.
Η έκθεση συγκεντρώνει τα αποτελέσματα ερευνών για την καρδιαγγειακή νόσο στις γυναίκες και για τους καλύτερους τρόπους βελτίωσης της διάγνωσης και της φροντίδας. Περιγράφει επίσης λεπτομερώς πώς πρέπει να οργανώνονται και να λειτουργούν τα κέντρα υγείας για γυναίκες, ώστε να έχουν τον μεγαλύτερο δυνατό αντίκτυπο.
Την κλινική δήλωση συναίνεσης συνέταξε ομάδα διεθνών ειδικών, της οποίας είχα την τιμή να ηγηθώ, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC). Στο παρελθόν έχω επίσης διατελέσει πρόεδρος της ομάδας Gender and Equity της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιαγγειακής Απεικόνισης (EACVI).
Οι γυναίκες έχουν λιγότερες πιθανότητες από τους άνδρες να διαγνωστούν έγκαιρα και να λάβουν τη θεραπεία που συνιστούν οι κατευθυντήριες οδηγίες, ενώ υποεκπροσωπούνται σε σημαντικό βαθμό στις κλινικές μελέτες που παρήγαγαν τα δεδομένα στα οποία στηρίζεται καθετί που κάνουμε. Η ιατρική που ασκούμε οικοδομήθηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω σε δεδομένα από άνδρες και οι γυναίκες συχνά το πληρώνουν με τη ζωή τους. Όλοι πλέον γνωρίζουμε μία γυναίκα ασθενή η οποία έχει διαγνωστεί με καθυστέρηση ή δεν έχει θεραπευθεί.
Τα καρδιαγγειακά συμπτώματα στις γυναίκες εκδηλώνονται συχνά διαφορετικά. Μπορεί να βιώσουν κόπωση, δύσπνοια και ναυτία, αντί για τον έντονο πόνο στο στήθος που έχει καθιερωθεί στην ιατρική ως τυπικό σημάδι του εμφράγματος. Καταστάσεις όπως η ισχαιμία με μη αποφρακτική στεφανιαία νόσο, η οποία προκαλεί πραγματική στηθάγχη παρότι η στεφανιογραφία είναι φυσιολογική, πλήττουν δυσανάλογα τις γυναίκες και συχνά δεν αναγνωρίζονται. Επιπλέον, οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης, όπως η προεκλαμψία, ο διαβήτης κύησης και ο πρόωρος τοκετός, σήμερα αναγνωρίζονται ως πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, οι περισσότερες γυναίκες που έχουν βιώσει τέτοιες εγκυμοσύνες δεν ενημερώνονται ποτέ γι’ αυτό, δεν παρακολουθούνται συστηματικά και σπάνια παραπέμπονται σε καρδιολόγο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν την ευκαιρία να δουν πώς θα μπορούσε να μοιάζει κάτι τέτοιο σε μεγάλη κλίμακα. Τη δεκαετία του 1990, η κυβέρνηση Κλίντον ίδρυσε 18 Εθνικά Κέντρα Αριστείας για την Υγεία των Γυναικών, η χρηματοδότηση των οποίων ωστόσο διακόπηκε αργότερα. Η Ευρώπη δεν δημιούργησε ποτέ κάτι αντίστοιχο. Το δίδαγμα είναι ότι η πολιτική βούληση είναι εξίσου απαραίτητη με τα κλινικά δεδομένα, και ότι χωρίς διαρκή θεσμική δέσμευση ακόμη και η καλύτερη ιατρική τείνει να εξαφανίζεται σταδιακά.
Τα Κέντρα Καρδιακής Υγείας Γυναικών δεν προϋποθέτουν την ίδρυση νέων νοσοκομείων. Προϋποθέτουν να οριστούν υπάρχοντα καρδιαγγειακά τμήματα ως δικτυωμένα κέντρα αναφοράς, τα οποία θα συνδέουν καρδιολόγους με μαιευτήρες, ογκολόγους, ψυχολόγους και γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας μέσα σε μια συντονισμένη δομή. Προϋποθέτουν την εκπαίδευση των καρδιολόγων, ως βασικό πρότυπο του επαγγέλματος και όχι ως προαιρετική εξειδίκευση, ώστε να αναγνωρίζουν ότι η νόσος την οποία θεραπεύουν μπορεί να εμφανίζεται διαφορετικά ανάλογα με το ποιος βρίσκεται απέναντί τους. Και προϋποθέτουν αυτό που η ιατρική δυσκολεύεται σταθερά να προσφέρει: την πολιτική απόφαση, εκ μέρους των νοσοκομείων και των συστημάτων υγείας, ότι η καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών αποτελεί προτεραιότητα. Η εργασία αυτή που διήρκεσε παραπάνω από 3 χρόνια θέτει τα πλαίσια εξίσωσης της καρδιαγγειακής υγείας μεταξύ των δύο βιολογικών φύλων.
Διαβάστε επίσης
Τα σνακ που προστατεύουν την καρδιά – 30 γρ. την ημέρα αρκούν
Έμφραγμα: Το πράσινο πιάτο που μειώνει έως και 26% τον κίνδυνο για την καρδιά
Μπορεί μια μαστογραφία να εξετάσει και την καρδιά; Μια απροσδόκητη εξέλιξη
