Για τρεις δεκαετίες, η Sophie Lainault εργαζόταν στους αιθέρες. Χιλιάδες ώρες πτήσης, υπερατλαντικά ταξίδια, νυχτερινές βάρδιες και συνεχείς αλλαγές ωραρίου αποτέλεσαν μέρος της επαγγελματικής της καθημερινότητας. Χρόνια αργότερα, όταν διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού, ξεκίνησε έναν διαφορετικό αγώνα: Nα αναγνωριστεί ότι η ασθένειά της συνδεόταν με την εργασία της.
Η 59χρονη σήμερα πρώην αεροσυνοδός, της οποίας ο καρκίνος βρίσκεται σε ύφεση, πέτυχε τελικά μία δικαστική απόφαση χωρίς προηγούμενο για τον γαλλικό αεροπορικό κλάδο: Ο καρκίνος του μαστού της αναγνωρίστηκε ως επαγγελματική νόσος.
Η απόφαση εκδόθηκε στις αρχές Ιουλίου από δικαστήριο της Μπαγιόν, το οποίο συνεκτίμησε τη μακροχρόνια νυχτερινή εργασία της, την έκθεσή της σε ιοντίζουσα ακτινοβολία κατά τις πτήσεις, καθώς και την έκθεση σε παθητικό κάπνισμα την εποχή που επιτρεπόταν μέσα στα αεροσκάφη.
Περισσότερες από 6.500 ώρες πτήσης τη νύχτα
Η Lainault εργάστηκε ως αεροσυνοδός και αργότερα ως επικεφαλής πληρώματος σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων από το 1989 έως το 2019. Μέσα σε αυτά τα 30 χρόνια συμπλήρωσε περισσότερες από 12.600 ώρες πτήσης, εκ των οποίων πάνω από 6.500 πραγματοποιήθηκαν τη νύχτα.
Η νυχτερινή εργασία αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που εξέτασε το δικαστήριο. Η διατάραξη του κιρκάδιου ρυθμού που προκαλεί η εργασία τη νύχτα έχει απασχολήσει επί χρόνια την επιστημονική έρευνα, μεταξύ άλλων σε σχέση με τον καρκίνο.
Παράλληλα, τα πληρώματα αεροσκαφών εκτίθενται σε κοσμική ιοντίζουσα ακτινοβολία σε μεγαλύτερο βαθμό από τον γενικό πληθυσμό, καθώς σε μεγάλο υψόμετρο η προστατευτική δράση της ατμόσφαιρας είναι μικρότερη.
Στην περίπτωση της Lainault υπήρχε ακόμη ένας παράγοντας που ανήκει σε μια διαφορετική εποχή των αεροπορικών ταξιδιών: Για μεγάλο μέρος της επαγγελματικής της ζωής εργαζόταν σε καμπίνες όπου επιτρεπόταν το κάπνισμα, με αποτέλεσμα να εκτίθεται στον καπνό των επιβατών.
Σύμφωνα με το Euronews, το δικαστήριο έλαβε επίσης υπόψη ότι δεν είχε εντοπιστεί γενετικός παράγοντας ή στοιχείο του τρόπου ζωής που, κατά την κρίση του, να μπορούσε να εξηγήσει την εμφάνιση της νόσου.
Ένας αγώνας δυόμισι ετών
Η αναγνώριση δεν ήταν εύκολη. Ο καρκίνος του μαστού δεν περιλαμβάνεται στους επίσημους πίνακες επαγγελματικών ασθενειών της Γαλλίας. Αυτό σημαίνει ότι για να αναγνωριστεί ως επαγγελματική νόσος σε μία συγκεκριμένη περίπτωση απαιτείται ειδική διαδικασία, κατά την οποία πρέπει να εξεταστεί η πιθανή σύνδεση της ασθένειας με τις συνθήκες εργασίας. Μάλιστα, δύο περιφερειακές επιτροπές που είχαν προηγουμένως εξετάσει την υπόθεση είχαν κρίνει ότι δεν είχε τεκμηριωθεί σύνδεση μεταξύ της εργασίας της Lainault και του καρκίνου. Η ίδια, ωστόσο, συνέχισε τη διεκδίκησή της για περίπου δυόμισι χρόνια, μέχρι την τελική δικαστική απόφαση.
Μια απόφαση που μπορεί να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες γυναίκες
Σύμφωνα με τη δικηγόρο της, Elisabeth Leroux, η απόφαση είναι πλέον οριστική, καθώς δεν ασκήθηκε έφεση, και θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για αντίστοιχες διεκδικήσεις άλλων μελών πληρωμάτων αεροσκαφών. Αυτό ακριβώς ελπίζει και η Sophie Lainault. «Η μεγαλύτερη επιθυμία μου είναι πραγματικά αυτή η απόφαση να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες γυναίκες που μέχρι σήμερα ίσως δεν τολμούσαν να προχωρήσουν», δήλωσε. Για την ίδια, η αναγνώριση της ασθένειάς της ως επαγγελματικής έχει και μια άμεση πρακτική συνέπεια, καθώς της δίνει τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθεί πρόωρα.
Η υπόθεση δεν αποτελεί την πρώτη περίπτωση στη Γαλλία κατά την οποία ο καρκίνος του μαστού αναγνωρίζεται ως επαγγελματική νόσος. Το 2023 είχε υπάρξει ανάλογη αναγνώριση για νοσηλεύτρια που είχε εργαστεί σε νυχτερινές βάρδιες επί 28 χρόνια και είχε επίσης εκτεθεί σε ακτινοβολία.
Η περίπτωση της Sophie Lainault είναι, ωστόσο, η πρώτη τέτοια δικαστική αναγνώριση στον γαλλικό αεροπορικό κλάδο. Και γι’ αυτό η σημασία της ξεπερνά τη δικαίωση εργαζομένων: η απόφαση ενδέχεται να φέρει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στην υγεία οι ιδιαίτερες συνθήκες εργασίας των πληρωμάτων αεροσκαφών.
Διαβάστε επίσης
Ακόμη ένα ογκολογικό φάρμακο αποσύρεται από την Ελλάδα – Αγωνία για τις ασθενείς με καρκίνο μαστού
